ଏହି ସମୟରେ, ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦୀପ୍ତି ଦିଗ୍ବିଦିଗ୍ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରିଦେଲା, ଏକ ପନ୍ନା ପାହାଡ଼ ଓ ରୂପା ପାହାଡ଼ ସୁନାରେ ଭୂଷିତ ହେବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଅକୃରା ଭଲପାଇବାରେ ଭରିଯାଇ, ତାଙ୍କ ରଥରୁ ଶୀଘ୍ର ଚଲି ଆସି ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଦରେ ଶିର ନମାଇ ପଡିଗଲେ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ଅକୃରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ଆଖିରୁ ଅଶ୍ରୁ ବହୁଥିଲା, ଦେହ ରୋମାଞ୍ଚିତ ହେଉଥିଲା, ଏବଂ ଅତି ଉତ୍ସୁକତାରେ ତାଙ୍କ ନାମ କହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ, ତାଙ୍କ ହସ୍ତରେ ରଥଚକ୍ରର ଚିହ୍ନ ସହିତ, ଅକୃରାଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଆଣି ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଲେ, କାରଣ ସେ ନମ୍ର ଭକ୍ତମାନେ ଉପରେ ଅନୁଗ୍ରହ କରିଥାନ୍ତି। ସଂକର୍ଷଣ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନସ୍କ, ଅକୃରାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ତାଙ୍କ ହାତ ଧରି, ଭାଇ କୃଷ୍ଣ ସହିତ ଘରକୁ ନେଇଗଲେ। ତାଙ୍କ ସ୍ୱସ୍ଥତା ଜାଣି, ଆଦର ସହିତ ଆସନ ଦେଇ, ଚର୍ଯ୍ୟାନୁସାରେ ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କରି, ମଧୁମିଶ୍ର ଦେଇ ସ୍ବାଗତ କରିଲେ। ପ୍ରଭୁ ଅକୃରାଙ୍କୁ ଗଉ ଦେଇ, ତାଙ୍କ ଶ୍ରମିତ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଆଦର ସହିତ ମସାଜ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ପ୍ରଚୁର ଭୋଜନ ଦେଇ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ। ଭୋଜନ ପରେ, ଧର୍ମର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜ୍ଞାତା ରାମ, ଅକୃରାଙ୍କୁ ଅତି ଆଦର ସହିତ ଯଜ୍ଞର ଗନ୍ଧ ଓ ମାଳା ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ। ନନ୍ଦ, ଯଥାବଧି ସମ୍ମାନ କରି, ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ଏଠି କମ୍ସ ରହିଥିବା ବେଳେ, ଦୟା ନଥିବା ଏଠି ତୁମେ କିପରି ଅଛ? ଆମେ କି ଦୁଷ୍ଟ ମାଲିକ ତଳେ ଗୋଲା ଚରାଇବା ମାନେ ନୁହେଁ କି?” “ସେ ଦୁଷ୍ଟ, ଯିଏ ତାଙ୍କ ଭଉଣାମାନଙ୍କୁ ମାରିଦେଲା, ମାତାମାନେ ଦୁଃଖରେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ—ତୁମେ ଓ ତୁମ ଜନମାନେ କିପରି ସ୍ୱସ୍ଥ ରହିପାରିବେ?” ଏଭଳି ନନ୍ଦ ଏକ୍ସୁରାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଓ ଦୟାର ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରି, ଅକୃରାଙ୍କ ଯାତ୍ରାର କ୍ଲାନ୍ତି ଦୂର ହୋଇଗଲା। ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଦର ଓ ସମ୍ମାନରେ ଅକୃରା ଶୋଇବା ଉପରେ ବସି, ଯାତ୍ରାରେ ଚାହିଥିବା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇଗଲା। ପ୍ରଭୁ ଚିତ୍ତପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେ କିଛି ଚାହିଁନଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଲାଭ କରନ୍ତି। ସନ୍ଧ୍ୟା ଭୋଜନ ପରେ, ଦେବକୀନନ୍ଦନ ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କ ସହଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କମ୍ସଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଲେ। ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ଅକୃରାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ପ୍ରିୟ ଅକୃରା, ଆସିଥିଲା, ସବୁ ଭଲ ହେଉ। ତୁମ ଆତ୍ମୀୟ ଓ ଜନମାନେ ସ୍ୱସ୍ଥ ଓ ଦୁଃଖ ନାହିଁ କି?” “କିପରି ଆମର ଭଲ ଆଶା କରିପାରିବି, ଯେତେବେଳେ କମ୍ସ ଆମ ମାମା ଆମ ଓ ଆମ ଜନମାନେ ଉପରେ ଶାସନ କରୁଛନ୍ତି?” “ଆମ ଦ୍ବାରା, ଆମର ପିତାମାତା ଅନେକ ଦୁଃଖ ଭୋଗିଲେ—ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ମରିଗଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ଚାଲିଗଲେ।” “ଆଜି ଭାଗ୍ୟରେ, ଆମେ ଆମ ଜନମାନେ ଦେଖିପାରିଲି—ତୁମ ଆସିବାର କାରଣ କହ।” ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ପରେ, ମାଧବ ଅନ୍ୟସମସ୍ତ କଥା, ଯଦୁମାନେ ଓ କମ୍ସଙ୍କ ଶତ୍ରୁତା, କମ୍ସଙ୍କର ବସୁଦେବକୁ ମାରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବିସ୍ତାର କରିବାକୁ କହିଲେ। ଅକୃରା ନିଜ ଦୂତି ଓ ନାରଦଙ୍କ କଥା କମ୍ସଙ୍କୁ କହିଥିବା ବିଷୟ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ। ଅକୃରାଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ହସି, ନନ୍ଦଙ୍କୁ ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ବିଷୟରେ ଜଣାଇଲେ। ନନ୍ଦ ଗୋପମାନେ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ: “ସମସ୍ତ ଦୁଧ ଓ ଦୁଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ଏକତ୍ର କର, ଉପହାର ସଂଗ୍ରହ କର, ରଥ ଯୋଡ଼।” “ଆମେ ଆଗାମୀକାଲି ମଥୁରାକୁ ଯିବା, ରାଜାଙ୍କୁ ଆମ ଉତ୍ପାଦ ଦେବା, ଏବଂ ମହାଉତ୍ସବ ଦେଖିବା, କାରଣ ଗ୍ରାମ ଲୋକମାନେ ଯିବାକୁ କହୁଛନ୍ତି।” ଏହି ଭାବରେ ନନ୍ଦ ଏହି ଉପପତ୍ୟାରେ ସୂଚନା ଦେଲେ। ଏହି ଖବର ଶୁଣି, ଗୋପୀମାନେ ବହୁତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, କାରଣ ଅକୃରା ଭ୍ରଜରେ ଆସି ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣକୁ ନଗରକୁ ନେବାକୁ ଆସିଥିଲେ। କିଛି ଗୋପୀ ଦୁଃଖରେ ମନ ଭରି, ମୁହଁ ଫିକା ହେଇ ନିଶ୍ୱାସ ତ୍ୟାଗ କରୁଥିଲେ; କିଛି ତାଙ୍କ ପୋଶାକ, ଚୂଡ଼ା ଓ କେଶ ଖସିଯାଇଥିଲା। ଅନ୍ୟ ଗୋପୀମାନେ କୃଷ୍ଣ ଚିନ୍ତାରେ ତାଙ୍କ ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟ ବନ୍ଦ କରି, ପୃଥିବୀ ସଂସାରକୁ ଭୁଲି ନିଜ ଅନ୍ତର ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୋପୀମାନେ ଶୌରିଙ୍କ ମଧୁର ହସ ଓ ମିଳନ କଥା ବିଚାର କରି, ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଲାଗିଥିବା ଶବ୍ଦରେ ବିମୁଡ଼ ହେଇଯାଇଥିଲେ। ସେମାନେ ତାଙ୍କ ଚାଲିବା ଭଙ୍ଗି, ଅଙ୍ଗ ହାଲା, ମିଳନ ହସ, ଦୃଷ୍ଟି, ଦୁଃଖ ଦୂର କରିଥିବା ମଜାକ, ଏବଂ ଖେଳା କାର୍ଯ୍ୟ ମନେ ପକାଇଥିଲେ। ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ବିଚ୍ଛେଦ ଭୟରେ ଗୋପୀମାନେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଦଳ ଦଳ ହୋଇ ଏକଠା ହେଲେ, ମୁହଁରେ ଅଶ୍ରୁ, ହୃଦୟ ଅଚ୍ୟୁତ ଉପରେ ଏକାଗ୍ର କରି କଥା କହିଲେ। ଗୋପୀମାନେ କହିଲେ: “ହେ ସ୍ୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ତୁମେ କେତେ ନିର୍ଦୟ! ଦେହୀମାନଙ୍କୁ ମିଳନ ଓ ପ୍ରେମରେ ଏକତ୍ର କରି, ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ବରୁ ବିଚ୍ଛେଦ କର, ଶିଶୁମାନଙ୍କ ଖେଳନା ନେଇଯିବା ପରି। ତୁମେ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖାଇଲା—କଳା କେଶ, ଉତ୍ତୁଙ୍ଗ ନାକ, ହସର ଭାବରେ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିଥିବା ମୁହଁ—ଏବେ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଦୂର କରିଦେଲା; ଏହା ଭଲ ନୁହେଁ।” “ତୁମେ ଏକ୍ସୁରା ନାମକୁ ଯଥାର୍ଥ କରିଛ; ଆମକୁ ଦୁଃଖରେ ଅନୁଭୂତି ଦେଉନାହିଁ, ଆମର ଦୂତ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କୁ ଦୂରକୁ ନେଉଛ। ତାଙ୍କ ଅନୁଭୂତିହୀନ ହୃଦୟରେ ରଥ ଚଢ଼ି, ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରୁଛନ୍ତି; ଗୋପମାନେ ଅପେକ୍ଷିତ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଚାଲିଯାଉଛନ୍ତି, ଭାଗ୍ୟ ଆମ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆସିଛି।” “ଆମେ ଯାଇ ମାଧବକୁ ରୋକିବା; ଆମ ଜନମାନେ କି କରିପାରିବେ, ଯେତେବେଳେ ଭାଗ୍ୟରେ ଆମ ହୃଦୟ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କୁ ଅର୍ଦ୍ଧ ଚକ୍ଷୁପଟି ବିଚ୍ଛେଦ ମଧ୍ୟ ସହିପାରିବେ ନାହିଁ, ଏବେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଛି?” “ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ମଧୁର ହସ, ମନୋହର କଥା, ଖେଳା ଦୃଷ୍ଟି, ଆଲିଙ୍ଗନ, ରାସ ନୃତ୍ୟର ଆନନ୍ଦରେ ଆମ ହୃଦୟ ଆକୃଷ୍ଟ; ତାଙ୍କ ବିନା ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଏହି ବିଚ୍ଛେଦ ଅନ୍ଧକାର ଆମେ କିପରି ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବା?” ଏଭଳି ଭ୍ରଜରେ ଅକୃରାଙ୍କ ଆସିବା, ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମଥୁରାଯାତ୍ରା ଏବଂ ଗୋପୀମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ ଓ ଭାବନାର ଦୀପ୍ତି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ରୂପେ ବିକାଶ ହେଲା।