ଏହି କଥା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଏମିତି, ଯେଉଁ ସ୍ପର୍ଶ ଦ୍ୱାରା କୌଶିକ (ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର) ଓ ବଲି, ପୂଜା କରି ତିନି ଲୋକର ଆଧିପତ୍ୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ, ସେଇ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ଖେଳ କରିବା ସମୟରେ ଭି ଭ୍ରଜ ନାରୀମାନଙ୍କର କ୍ଲାନ୍ତି ନିବାରଣ କରିଥିଲେ ତାଙ୍କର ସୁଗନ୍ଧିତ ହାତର ସ୍ପର୍ଶ ଦ୍ୱାରା। ଏହି ଭାବରେ ଅକୃରା ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ—ଯେଉଁ ଅଚ୍ୟୁତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେ ମୋତେ କଦାଚିତ୍ ଶତ୍ରୁତା ଭାବେ ଦେଖିବେ ନାହିଁ, ଯଦିଓ ମୁଁ କଂସଙ୍କର ଦୂତ। କାରଣ, ସେ ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ, ଶୁଦ୍ଧ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମନର ଭିତର ଓ ବାହାର ଘଟଣା ଦେଖନ୍ତି। ଅକୃରା ଭାବିଲେ—ମୁଁ ଯଦି ତାଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମରେ ଶରଣ ନେଇ, ହାତ ଜୋଡି ଲୁହାରେ ପଡ଼ିଯିବି, ତେବେ ସେ ମୋତେ କୃପାଦୃଷ୍ଟିରେ, ମୃଦୁ ହସରେ ଚାହିଁବେ। ଏହି କ୍ଷଣରେ ମୋର ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହେବ, ଏବଂ ମୁଁ ଭୟହୀନ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିବି। ତାପରେ, ସେ ମୋ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ, ଆତ୍ମୀୟ, ଏକମାତ୍ର ଦେବତା ମୋତେ ତାଙ୍କର ବିସ୍ତୃତ ବାହୁରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିବେ, ସେଇ କ୍ଷଣରେ ମୋ ପୂର୍ବ କର୍ମଜନିତ ବନ୍ଧନ ଶୁଦ୍ଧ ହେଇଯିବ। ମୁଁ ଯଦି ହାତ ଜୋଡି ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗସ୍ପର୍ଶ ଲାଭ କରିବି, ସେ ମୋତେ କଥା ହେବେ। ତଥାପି ଯଦି ମୁଁ ମଣୁଷ୍ୟ ହୋଇ ତାଙ୍କର ସମ୍ମାନ ଲାଭ କରିପାରିବି ନାହିଁ, ତେବେ ଏହି ଜନ୍ମ ନିଷ୍ଫଳ। ଭଗବାନଙ୍କ ପାଖରେ କେହି ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ ନାହିଁ, କେହି ଶତ୍ରୁ ବା ଅପ୍ରିୟ ନାହିଁ, ଯେପରି ଚିନ୍ତାମଣି ଗଛ ନିକଟକୁ ଆସିଥିବାକୁ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦେଉଛି, ସେପରି ସେ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କୃପା କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଭାବନାରେ ମଗ୍ନ ଅକୃରା ଗୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ି ଗୋକୁଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପଶ୍ଚିମ ପାହାଡ଼କୁ ଯାଏ। ସେଠାରେ, ଗୋପଗ୍ରାମରେ, ସେ ଦେଖିଲେ ସେଇ ଭଗବାନଙ୍କର ପଦଚିହ୍ନ, ଯାହାର ଧୂଳି ସମସ୍ତ ଲୋକପାଳମାନେ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରନ୍ତି। ସେହି ପଦଚିହ୍ନ ମଧ୍ୟରେ ପଦ୍ମ, ଯବ, ଅଙ୍କୁଶ ଆଦି ଚିହ୍ନ ଥିଲା। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଅକୃରା ଆନନ୍ଦ ଓ ଭକ୍ତିରେ ବିହ୍ୱଳ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ଶରୀର କୁଁପିଲା। ସେ ଗଡ଼ିଏଠାରୁ ଅବତରି, ଏହି କହିବାକୁ ଲାଗିଲେ—'ଆହା! ଏହି ହେଉଛି ପ୍ରଭୁଙ୍କର ପାଦଧୂଳି!' ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଲାଭ ହେଉଛି ଅହଂକାର, ଭୟ ଓ ଦୁଃଖକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା, ଯାହା ପ୍ରଥମେ ହରିଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଦେଖିବା, ଶୁଣିବା ଓ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ଭବ। ଏପରି ଭାବେ, ଅକୃରା ଦେଖିଲେ କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ଗୋପଗ୍ରାମରେ ଗାଈ ଦୁହିବା ପରେ ଫେରୁଛନ୍ତି, କୃଷ୍ଣ ପିତାମ୍ବର ଓ ବଳରାମ ନୀଳବସନ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ପ୍ରବର୍ଷାର ଶରତ ପଦ୍ମପରି। ସେମାନେ ଯୁବକ, ଏକ ଶ୍ୟାମ ଓ ଏକ ଧୂସର, ସୌନ୍ଦର୍ୟର ଆଶ୍ରୟ, ବିସ୍ତୃତ ବାହୁ, ରୂପବାନ ମୁଖ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେହ, ଯୁବ ଗଜର ଚାଳ ଓ ଶକ୍ତି ଥିଲା। ତାଙ୍କର ପାଦରେ ପତାକା, ବଜ୍ର, ଅଙ୍କୁଶ, ପଦ୍ମ ଚିହ୍ନ ଥିଲା, ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ହସମୁଖ ଓ କୃପାମୟ। ଖେଳରେ ମନୋହର, ମୁକୁଟ ଓ ଭୃକୁଟିରେ ମାଳା, ଦେହରେ ଗନ୍ଧ ଲାଗିଥିବା, ନିର୍ମଳ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ଏହି ଦୁଇଜଣ, ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷ, ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ ଓ ନାୟକ, ଭୂମିର ହିତାର୍ଥେ ବଳରାମ ଓ କେଶବ ଭାବେ ଅଂଶରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ। ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଦିପ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଦିଗର ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରୁଥିଲେ, ଏକ ମାଣିକ୍ୟ ପାହାଡ଼ ଓ ଏକ ତାରାମୟ ଚାନ୍ଦି ପାହାଡ଼ ପରି। ଅକୃରା ଭକ୍ତିରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ଶୀଘ୍ର ରଥରୁ ଓହ୍ଲାଇ ପଡ଼ି କୃଷ୍ଣ-ବଳରାମଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମରେ ଶରଣ ନେଲେ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦେହ କୁଁପିଲା, ଏତେ ଉତ୍ସାହ ଥିଲା ଯେ ନିଜ ନାମ ମଧ୍ୟ କହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଆଣି, ଚକ୍ର ଚିହ୍ନିତ ହାତରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, କାରଣ ସେ ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ବହୁତ ପ୍ରେମ କରନ୍ତି। ବଳରାମ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ହାତ ଧରି, ଭାଇ ସହିତ ଘରକୁ ନେଇଗଲେ। ତାଙ୍କୁ ତଦନୁସାରେ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଆସନ ଦେଇ, ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କରି, ମଧୁପର୍କ ଆନିଲେ। ଅତିଥିକୁ ଗାଈ ଦାନ କରି, ଶ୍ରମ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରେମରେ ଚାପି ମସାଇଲେ, ଏବଂ ଭକ୍ତି ସହିତ ପବିତ୍ର ଖାଦ୍ୟ ଦେଲେ। ଖାଇ ଶେଷ କରିବା ପରେ, ବଳରାମ ଧର୍ମର ପାରଗ, ପୁନି ସେଠାରେ ଅତିଥିକୁ ଯଜ୍ଞ ଗନ୍ଧ ଓ ମାଳା ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ। ନନ୍ଦ ମହାରାଜ ମଧ୍ୟ ଯଥାଯଥ ଆଦର କଲେ, ‘ଏଠି କେମିତି ଚାଲିଛି? କଂସ ଜୀବିତ ଥିବାବେଳେ ତୁମେ ଏଠି କେମିତି ରହୁଛ?’ ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ‘ଆମେ ଗୋପମାନେ କୠରୁର ନାୟକ ତଳେ ନିଜେ ଦାସ ଭଳି ହେଇଗଲୁନି କି? ଯେଉଁ ଦୁଷ୍ଟ କଂସ ନିଜ ଭାଇପାଇଁ ମାଆଙ୍କର ଆର୍ତ୍ତନାଦ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଲେ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ତୁମେ ଓ ତୁମ ଜନମାନେ କେମିତି ଭଲ ରହିପାରିବେ?’ ନନ୍ଦଙ୍କର ଏହି ସଦ୍ଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ଶବ୍ଦରେ ଅକୃରା ଯାତ୍ରାର କ୍ଲାନ୍ତି ଭୁଲିଗଲେ। ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ—ଏହିପରି ଭାବରେ ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଦରିତ ହୋଇ ଅକୃରା ଶୟନ କୋଚରେ ବସିଲେ, ଯାତ୍ରାରେ ଭାବିଥିବା ସମସ୍ତ ଆଶା ପୂରଣ ହେଲା। ଭଗବାନ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ କ’ଣ ଅପ୍ରାପ୍ୟ ଅଛି? କିନ୍ତୁ ତଥାପି ତାଙ୍କର ଭକ୍ତ ତାଙ୍କୁ ଛଡ଼ି ଆଉ କିଛି ଚାହିଁନାନ୍ତି। ସନ୍ଧ୍ୟା ଭୋଜନ ପରେ, ଦେବକୀନନ୍ଦନ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ କଂସଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଓ ତାଙ୍କର ନୂତନ ଚେଷ୍ଟା ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଲେ। ପ୍ରଭୁ କହିଲେ—‘ପ୍ରିୟ ଅକୃରା, ସ୍ବାଗତମ! ତୁମେ ଓ ତୁମ ବନ୍ଧୁବନ୍ଧବ ଭଲ ଅଛ କି? କୌଣସି ରୋଗ ବା ଅପମଙ୍ଗଳ ନାହିଁ ତ? ଆମ ପରିବାର ଏଠି କେମିତି ଭଲ ରହିପାରିବ? ମାମା କଂସ ଆମେ ଓ ଆମର ଜନମାନେ ଉପରେ ଶାସନ କରୁଛନ୍ତି। ଦୁଃଖରେ ଆମ ପିତାମାତା ରହିଛନ୍ତି, ଆମ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଲେ, ଆମ ପାଇଁ ସେମାନେ କାରାଗାରରେ ଅଟକି ରହିଲେ। ଆଜି ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଆମ ଜନମାନେ ଦେଖିପାଇଲି, ମୋର ଅତି ଆଶା ପୂରଣ ହେଲା। ଏବେ କହ, ତୁମ ଆସିବାର କାରଣ କ’ଣ?’ ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ ପାଇଁ, ଅକୃରା ସମସ୍ତ ଘଟଣା ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ—ଯଦୁମାନେ ଓ କଂସଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁତା, କଂସଙ୍କ ଭାବି ଭାଇ ବସୁଦେବଙ୍କୁ ମାରିବା ଚେଷ୍ଟା, ଏବଂ ନାରଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଂସଙ୍କୁ ଅନକଦୁନ୍ଦୁଭିପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ବିଷୟରେ ଜଣାଇବା।