ଏହି ଗଳ୍ପ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି ଅକୃରୂର ମନର ଭାବନା ଓ ଆଶାରେ। ସେ ଭାବୁଛନ୍ତି—"ଶାୟଦ ଆଜି ମୋ ଚକ୍ଷୁ ନିଜେ ନିଜେ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଖିବାର ଫଳ ପାଇବ। ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଭୂମିର ଭାର ହ୍ରାସ କରିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ସେ ଶୌଭଗ୍ୟର ନିଧି। ଯିଏକି ମୁଁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଉଛି, ସେ ମୂଳତଃ ଅହଂକାର ଓ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ରହିତ, ତାଙ୍କର ତେଜରେ ଅଜ୍ଞାନର ଅନ୍ଧକାର ଦୂର ହୁଏ। ତାଙ୍କର ମାୟା ଦ୍ୱାରା ସେ ଜୀବମାନଙ୍କ ଘରେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ବୁଦ୍ଧି ମାଧ୍ୟମରେ ଅନୁଭବ କରାଯାନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦ, ଶୁଭ ଗୁଣ, କର୍ମ ଓ ଜନ୍ମ ସମ୍ପୃକ୍ତ, ସମସ୍ତ ଅଶୁଭକୁ ନଶ୍ଟ କରେ, ସଂସାରକୁ ପବିତ୍ର ଓ ପ୍ରଭାବିତ କରେ। ଯେଉଁମାନେ ଏହାକୁ ଅବହେଳା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶୋଭାମୟ ଶବ ଭଳି ଅର୍ଥହୀନ। ସେ ବସ୍ତବରେ ସାତ୍ୱତ ଉତ୍ତମ ବଂଶରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛନ୍ତି, ଦେବମାନେ ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତିରେ ହର୍ଷିତ। ଭଗବାନ ବ୍ରଜରେ ବସୁଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କର ମଙ୍ଗଳମୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଗାନ କରନ୍ତି। "ଆଜି ନିଶ୍ଚୟ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବି—ଯିଏ ମହାନମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ୟ, ଶିକ୍ଷକ, ତିନି ଲୋକର ଆନନ୍ଦ, ଦୃଷ୍ଟିର ପର୍ବ, ଶ୍ରୀଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ରୂପ ଅନ୍ତର୍ଗତ କରିଥିବା ରୂପଧାରୀ, ସକାଳ ବେଳେ ମୋ ଚକ୍ଷୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବ।" "ତାପରେ, ଯେତେବେଳେ ସେ ରଥରୁ ଅବତରିବେ, ମୁଁ ତାଙ୍କର ପାଦ ପାଇବି, ଯାହାକୁ ଯୋଗୀମାନେ ମନରେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି। ମୁଁ ଏହି ପାଦରେ ନମସ୍କାର କରିବି, ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁମାନେ ଓ ଅରଣ୍ୟବାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କରିବେ।" "ଶାୟଦ ଭଗବାନ ମୋ ମୁଣ୍ଡରେ ତାଙ୍କର କମଳ ହସ୍ତ ରଖିଦେବେ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ତାଙ୍କର ଚରଣରେ ଶରଣ ନେଇଛି; ସେ ଏହି ହସ୍ତ ଦ୍ୱାରା କାଳ ସର୍ପରେ ଭୟଭୀତ ଜନମାନେକୁ ନିର୍ଭୟତା ଦାନ କରନ୍ତି।" "ଏହି ସ୍ପର୍ଶ ଦ୍ୱାରା କୌଶିକ (ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର) ଓ ବଲି, ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ତିନି ଲୋକର ଅଧିପତ୍ୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ; କିମ୍ବା ଖେଳରେ, ସେ ବ୍ରଜର ମହିଳାମାନେର କ୍ଲାନ୍ତି ତାଙ୍କର ସୁଗନ୍ଧିତ ହସ୍ତ ସ୍ପର୍ଶରେ ଦୂର କରିଥିଲେ।" "ଅଚ୍ୟୁତ, ସବୁ ଦେଖୁଥିବା, ମୋତେ କଦାଚିତ୍ ଶତ୍ରୁ ଭାବେ ଦେଖିବେ ନାହିଁ, ଯଦିଓ ମୁଁ କଂସଙ୍କ ଦୂତ; କାରଣ ସେ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ, ଶୁଦ୍ଧ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମନରେ ଓ ବାହ୍ୟରେ ହେଉଥିବା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖନ୍ତି।" "ଶାୟଦ ମୁଁ ତାଙ୍କର ଚରଣରେ ହାତ ଜୋଡି ଶରଣ ନେଲେ, ସେ ମୋତେ କୃପାଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ ମୃଦୁ ହସି ଦେଖିବେ; ଏହା ସହିତ, ମୋର ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହେବ, ମୁଁ ନିର୍ଭୟ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯିବି।" "ତାପରେ, ସେ ମୋର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବନ୍ଧୁ, ମୋର ଆତ୍ମୀୟ, ମୋର ଏକମାତ୍ର ଦେବତା, ତାଙ୍କର ବିସ୍ତୃତ ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିବେ; ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେ ମୋତେ ପବିତ୍ର କରିବେ, ଏବଂ କର୍ମଫଳ ଜନିତ ବନ୍ଧନ ଦୂର କରିଦେବେ।" "ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ହାତ ଜୋଡି ନମସ୍କାର କରି ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ସ୍ପର୍ଶ ପାଇବି, ତେବେ ଏ ଅକୃରୂରଙ୍କୁ ଭଗବାନ କିଛି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ; ଯଦି ଏପରି ମାନବ ଜନ୍ମ ହେଉଛି, ଏବଂ ତାଙ୍କର ସମ୍ମାନ ମିଳୁନି, ତେବେ ସେ ଜନ୍ମ ନିର୍ଥକ।" "ତାଙ୍କର କୌଣସି ପ୍ରିୟ ବ୍ୟକ୍ତି, ସ୍ନେହୀ ବନ୍ଧୁ, ବା ଅପ୍ରିୟ କିମ୍ବା ଅବହେଳିତ ନାହିଁ; ତଥାପି, ଚାହିଁଥିବା କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ଭଳି, ସେ ତାଙ୍କର ଭକ୍ତମାନେକୁ ଅନୁଗ୍ରହ କରନ୍ତି।" ଏଫଳରେ, ବଡ଼ ଭାଇ, ଯଦୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼, ହସି ଅକୃରୂରଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଘରକୁ ନେଇଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ସମ୍ମାନ ତିଆରି ଥିଲା, ଏବଂ କଂସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଉପରେ ହେଉଥିବା ଦୁଃଖ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏପରି ଭାବନା କରି, ଶ୍ୱଫଳ୍କପୁତ୍ର ଅକୃରୂର ରଥରେ ଯାଉଥିବାବେଳେ ଗୋକୁଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପଶ୍ଚିମ ପର୍ବତକୁ ପହଞ୍ଚେ। ସେ ଗୋପଗ୍ରାମରେ ଦେଖିଲେ, ସେଠାରେ ଏମିତି ପଦଚିହ୍ନ ଅଛି, ଯାହାର ଧୂଳି ସମସ୍ତ ଲୋକପାଳମାନେ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରନ୍ତି—ପଦମ, ଯବ, ଅଙ୍କୁଶ ଇତ୍ୟାଦି ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଅକୃରୂର ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦ ଓ ଭକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ଚକ୍ଷୁ ପାଣିରେ ଭରିଗଲା, ଶରୀର ରୋମାଞ୍ଚିତ ହେଲା, ସେ ରଥରୁ ଅବତରି ଏହି ପଦଧୂଳି ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଗଲେ—"ଅହୋ! ଏହି ଭଗବାନଙ୍କର ପଦଧୂଳି!" ଦେହଧାରୀ ପାଇଁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲାଭ ହେଉଛି ଅହଂକାର, ଭୟ, ଶୋକ ତ୍ୟାଗ କରିବା, ଯାହା ଶ୍ରୀହରିଙ୍କର ଚିହ୍ନ ଦେଖିବା, ଶୁଣିବା ଓ ଅନ୍ୟ ସଂସ୍ପର୍ଶ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଥମେ ହୁଏ। ଅକୃରୂର ଦେଖିଲେ କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ, ଗାଈ ଦୁହି ଫେରୁଥିବା, ହଳଦୀ ଓ ନୀଳ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଚକ୍ଷୁ ଶରତ ପଦମ ଭଳି। ସେମାନେ ଯୁବକ, ଜଣେ ଶ୍ୟାମ, ଜଣେ ଧୂସର, ଶୌଭଗ୍ୟର ନିବାସ, ବିସ୍ତୃତ ବାହୁ, ଚରୁ ମୁଖ, ଦେହ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଯୁବ ହାତୀଙ୍କ ଭଳି ଶକ୍ତି ଓ ଚାଳ। ମହାପୁରୁଷମାନେ, ପଦରେ ଧ୍ୱଜ, ବଜ୍ର, ଅଙ୍କୁଶ, ପଦମ ଚିହ୍ନ, ଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୃଷ୍ଟି, ମୃଦୁ ହସରେ ଦୟା ଭରି। ଖେଳରେ ଆକର୍ଷଣୀୟ, ମାଳା ଓ ଅରଣ୍ୟ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ଶୁଭ ଗନ୍ଧ ଲେପିତ, ସ୍ନାନ କରି ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି। ଏହି ଦୁଇଁ, ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷ, ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ ଓ ନାୟକ, ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ ବଳରାମ ଓ କେଶବ ଭାବେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ। ସେମାନେ ନିଜ ତେଜରେ ସମସ୍ତ ଦିଗର ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରୁଥିଲେ, ଏକ ମାଣିକ୍ୟ ପର୍ବତ ଓ ଏକ ରୂପା ମାଳା ଉପରେ ସୁନା ଶୋଭିତ ଭଳି। ଅକୃରୂର ଭକ୍ତିରେ ବିହ୍ୱଳ ହେଇ ଦ୍ରୁତ ରଥରୁ ଅବତରି କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କର ଚରଣରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖି ଅତିଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଜଳରେ ଭରିଗଲା, ଦେହ ରୋମାଞ୍ଚିତ, ଆତୁରତାରେ ନିଜ ନାମ ମଧ୍ୟ କହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ପ୍ରଭୁ ନିକଟକୁ ଆସି, ହସ୍ତରେ ରଥଚକ୍ର ଚିହ୍ନ ସହ, ଅକୃରୂରଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ନିକଟକୁ ଆଣିଲେ, କାରଣ ସେ ନମସ୍କାର କରୁଥିବା ଭକ୍ତମାନେକୁ ପ୍ରେମ କରନ୍ତି। ଏବଂ ସଙ୍କର୍ଷଣ, ମହାମନା, ନମସ୍କାର କରୁଥିବାକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ତାଙ୍କର ହାତ ଧରିଲେ, ଭାଇ ସହ ଘରକୁ ନେଇଗଲେ। ସେମାନେ ଅବସ୍ଥା ପ୍ରଶ୍ନ କରି, ଆସନ ଦେଇ, ପାଦ ପରିଷ୍କାର କଲେ, ମଧୁ ମିଶ୍ରିତ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଲେ।