ଅକୃର ଭାବନାରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଅନୁଭୂତି ଚାଲିଥିଲା। ସେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ—"ମୁଁ କେଉଁଠି ଏମିତି କୌଣସି ନିକ ମାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି, କିମ୍ବା କେଉଁଠି ଦୀର୍ଘ କାଳ ତପସ୍ୟା କିମ୍ବା ଦାନ କରିଛି, ଯେ ଆଜି ମୋତେ କେଶବଙ୍କ ଦର୍ଶନ ହେବାକୁ ଯାଉଛି?" ସେ ଭାବିଲେ, ଏହି ଦର୍ଶନ ମୋ ପାଇଁ ବହୁତ ଦୁର୍ଲଭ, ଯେପରି ଶୁଦ୍ର ଜନ୍ମ ଥିବା ଏକ ଲୋକ ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମନାଦ କରିବା ଦୁର୍ଲଭ। "ମୁଁ ଏତେ ଦୁର୍ବଳ ଓ ପତିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦୟାକରି ଏହି ଦର୍ଶନ ମୋପାଇଁ ଅସମ୍ଭବ ହେଉ ନାହିଁ। କାରଣ, ସମୟର ତୀବ୍ର ଧାରାରେ ବେହୋଶ ଲୋକ ମଧ୍ୟ କେବେ କେବେ ପାର ହୋଇଯାଆନ୍ତି।" ଅକୃର ଭାବିଲେ, "ଆଜି ମୋ ଅପଶକୁନ ଦୂର ହୋଇଛି ଓ ମୋ ଜୀବନ ସଫଳ ହେବାକୁ ଯାଉଛି, କାରଣ ମୁଁ ଯୋଗୀମାନେ ଯେଉଁ ଚରଣକୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ସେହି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅରବିନ୍ଦ ଚରଣକୁ ନମସ୍କାର କରିପାରିବି।" ଅକୃର ଅନୁଭବ କଲେ, "କଂସ ଆଜି ମୋପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ଉପକାର କରିଛି, କାରଣ ମୁଁ ଏହି ଅବତାରୀ ହରିଙ୍କ ଅରବିନ୍ଦ ଚରଣ ଦେଖିପାରିବି, ଯାହାର ନଖର ଚମକ ପୁରାତନ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରିଥିଲା। ସେହି ଚରଣ, ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ, ଦେବତାମାନେ, ଶ୍ରୀଦେବୀ, ଋଷିମାନେ, ସାତ୍ୱତମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି; ଏହି ଚରଣ ଗୋପୀମାନଙ୍କ ଅଙ୍ଗରେ ଗୋରୋଚନାର ଚିହ୍ନ ନେଇ ମୃଗୟା କରୁଥିବା ମାନ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ।" "ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖିପାରିବି—ସୁନ୍ଦର ଗଣ୍ଡ, ନାକ, ହସ୍ୟମୟ ଦୃଷ୍ଟି, ରକ୍ତାବର୍ଣ ଅରବିନ୍ଦ ଚକ୍ଷୁ, ବେଣୀରେ ଢାକା, ଚାରିପାଖରେ ମୃଗମାନେ ପରିକ୍ରମା କରୁଛନ୍ତି।" ଅକୃର ଭାବିଲେ, "ସମ୍ଭବତଃ ଆଜି ମୋ ଚକ୍ଷୁ ଦେବତା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିବେ, ଯିଏ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଭୂଭାର ହରଣ କରିଛନ୍ତି, ଯିଏ ରୂପର ନିଧି।" "ଯିଏ ମୁଁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଉଛି, ସେଉଁଟି ଅହଂକାର ଓ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ, ତାଙ୍କର ତେଜରେ ଅଜ୍ଞାନର ଅନ୍ଧକାର ଦୂର ହୁଏ। ତାଙ୍କ ମାୟାରେ ସେ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଘରେ, ପ୍ରାଣ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଅନୁଭୂତ ହୁଏ। ତାଙ୍କର ଶୁଭ ଗୁଣ, କାର୍ଯ୍ୟ, ଜନ୍ମ ମିଶ୍ରିତ କଥା ଅଶୁଭତା ଦୂର କରେ, ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରେ, ଯେଉଁମାନେ ଏହାକୁ ଅନାସକ୍ତ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁଦେହୀ ସୁନ୍ଦର ଦେହ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଥହୀନ।" ଅକୃର ଭାବିଲେ, "ସେ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧି ସାତ୍ୱତ ବଂଶରେ ଅବତରଣ କରିଛନ୍ତି, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ଗାଉଛନ୍ତି, ତିନିଏ ଭୂମିର ଭାର ହରଣ ପାଇଁ ବ୍ରଜରେ ବସିଛନ୍ତି। ଆଜି ନିଶ୍ଚୟ ମୁଁ ସେଉଁଟିଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବି—ଯିଏ ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ୟ, ଶିକ୍ଷକ, ତିନି ଲୋକର ଆନନ୍ଦ, ଚକ୍ଷୁମାନେ ପାଇଁ ଉତ୍ସବ, ଶ୍ରୀଦେବୀ ଅଭିଲାଷୀ ରୂପଧାରୀ।" "ଯେତେବେଳେ ସେ ରଥରୁ ଅବତରିବେ, ତେବେ ମୁଁ ଏହି ଚରଣ ଲାଭ କରିପାରିବି, ଯାହାକୁ ଯୋଗୀମାନେ ମନରେ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ମୁଁ, ତାଙ୍କ ସखा ଓ ବ୍ରଜବାସୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା।" "ସମ୍ଭବତଃ ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କର ଅରବିନ୍ଦ ହସ୍ତ ମୋ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ରଖିବେ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ତାଙ୍କର ଚରଣ ତଳେ ପଡିଥିବି, ଏହି ଭୟ ଦେବା ସମୟର ସର୍ପ ଭୟରେ ଅଶାନ୍ତ ଲୋକମାନେ ଯେଉଁ ଶରଣ ନେଇଥାନ୍ତି, ସେଉଁପରି ମୁଁ ଭୟରହିତ ହେବି।" "ସେହି ସ୍ପର୍ଶ ଦ୍ୱାରା କୌଶିକ (ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର) ଓ ବଳି, ପୂଜା କରି, ତିନି ଲୋକର ଅଧିପତ୍ୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ; କିମ୍ବା ବ୍ରଜର ମହିଳାମାନଙ୍କ କ୍ଳାନ୍ତି ତାଙ୍କର ସୁଗନ୍ଧିତ ହସ୍ତ ସ୍ପର୍ଶରେ ଦୂର ହୋଇଯାଇଥିଲା।" "ଅଚ୍ୟୁତ ସବୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେ ମୋତେ କଂସଙ୍କ ଦୂତ ଭାବେ ଦେଖି ଶତୃତା କରିବେ ନାହିଁ, କାରଣ ସେ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ, ସ୍ୱଚ୍ଛ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମନରେ ଓ ବାହ୍ୟରେ ହେଉଥିବା ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖନ୍ତି।" "ମୁଁ ତାଙ୍କ ଚରଣ ତଳେ ହାତ ଜୋଡି ପଡିଥିଲେ, ସମ୍ଭବତଃ ସେ ମୋତେ କୃପାମୟ ହସ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଚାହିବେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପ ତୁରନ୍ତ ଦୂର ହୋଇ, ମୁଁ ଅଭୟ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯିବି।" "ପରେ, ସେ ପ୍ରଭୁ, ମୋ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବନ୍ଧୁ, ଆତ୍ମୀୟ, ଏକମାତ୍ର ଦେବତା, ତାଙ୍କର ବିସ୍ତୃତ ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଅଙ୍କଲାଗିବେ; ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେ ମୋତେ ପବିତ୍ର କରିବେ, ଏବଂ କର୍ମ ଜନିତ ବନ୍ଧନ ଛିନ୍ଦିଯିବ।" "ମୁଁ ହାତ ଜୋଡି ନମସ୍କାର କରି ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗସ୍ପର୍ଶ ପାଇବି, ତେବେ ପ୍ରଭୁ ମୋତେ କିଛି କହିବେ; ମୁଁ ମାନବ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ତଥାପି ଯଦି ସେ ମୋତେ ସମ୍ମାନ ଦେଇନାହାନ୍ତି, ତେବେ ଏହି ଜନ୍ମ ନିଷ୍ଫଳ।" "ତାଙ୍କ ପାଖରେ କେହି ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବନ୍ଧୁ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେହି ଅପ୍ରିୟ, ବିମତ୍ସର କିମ୍ବା ଅନାଦୃତ ନାହାନ୍ତି; ଯେପରି ଚିନ୍ତାମଣି ତାହାକୁ ଯିଏ ଚାହେ, ସେଉଁଠି ଦେଇଥାଏ, ସେପରି ପ୍ରଭୁ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଦୟା କରନ୍ତି।" ଏହିପରି ଭାବନା କରି ଅକୃର ଗୋକୁଳକୁ ରଥରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପଶ୍ଚିମ ପାହାଡ଼କୁ ଯାଏ। ସେ ଗୋକୁଳରେ ଦେଖିଲେ, ଯାହାର ପାଦ ଧୂଳି ସମସ୍ତ ଲୋକପାଳମାନେ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରନ୍ତି, ସେହି ଚରଣ ଚିହ୍ନ—ପଦ୍ମ, ଧାନ, ଅଙ୍କୁଶ—ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଅକୃର ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯିଲେ, ଭକ୍ତିରେ ଲୋମ ଖଡ଼ିଯିଲା, ଚକ୍ଷୁରୁ ଅଶ୍ରୁ ଝରିଲା। ସେ ରଥରୁ ତଳକୁ ଅବତରି, ଚରଣ ଚିହ୍ନ ଉପରେ ଚଳିଦେଖି, କହିଲେ, "ଆହା! ଏହି ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ପାଦ ଧୂଳି!" ଏହି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଦେଖିବା, ଶୁଣିବା, ସଂସ୍ପର୍ଶ କରିବା ମାନବ ଜୀବନର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଲାଭ, ଏହାରେ ଅହଂକାର, ଭୟ ଓ ଶୋକ ଦୂର ହୁଏ। ଅକୃର ଦେଖିଲେ କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ, ଦୁଇଁଜଣ ବ୍ରଜରେ ଗୋଦୁହନ କରି ଫେରୁଛନ୍ତି, କୃଷ୍ଣ ପିତାମ୍ବର, ବଳରାମ ନୀଳବସନ, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ପ୍ରଶନ୍ନ ଶରଦ୍ ଅମ୍ବୁଜ ପରି। ତାଙ୍କ ଦୁଇଁଜଣ ଯୁବକ, ଜଣେ ଶ୍ୟାମ, ଜଣେ ଧୂସର, ସୌନ୍ଦର୍ୟର ନିଧି, ବିସ୍ତୃତ ବାହୁ, ଶୋଭାମୟ ମୁଖ, ଦୃଢ଼ ଶରୀର, ଯୁବ ଗଜର ଚାଳ। ମହାପୁରୁଷମାନେ, ଯାହାଙ୍କ ପାଦରେ ଧ୍ୱଜ, ବଜ୍ର, ଅଙ୍କୁଶ, ପଦ୍ମ ଚିହ୍ନ ଅଛି, ତାଙ୍କ ଦୟାମୟ ହସ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ବ୍ରଜ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଯାଏ। ତାଙ୍କ ଖେଳ, ମାଳା, ବନମାଳା, ଦେହରେ ଚନ୍ଦନ ଓ ସୁଗନ୍ଧି ଲେପ, ସ୍ନାନ କରି ସୁଧ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଅତି ମାନ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ।