ଏହି ସଂଗ୍ରହୀତ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତ ପୁରାଣର କଥା ଅନୁସାରେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ କୌଶଳ ଦ୍ୱାରା ଏକ ଅଶ୍ୱ ଆକାରର ଦାନବ, ଯାହା ତାଙ୍କର ହ୍ରାସ୍ୱ ଶବ୍ଦରେ ଦେବତାମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଦିନ-ରାତି ନିଦ୍ରାହୀନ ହେଇ ଦ୍ୱିକୁଳ ଛାଡି ଦେଇଥିଲେ, ସେହି ଦାନବ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଖେଳ ଭଳି ହତ୍ୟା ହୋଇଥିଲା। ଏହା ପରେ, ଏକ ଦିନ କିମ୍ବା ଦୁଇ ଦିନ ପରେ, ଏହି ଭଗବାନଙ୍କୁ ଚାଣୂର, ମୁଷ୍ଟିକ, ଅନ୍ୟ ସବୁ ମଲ୍ଲ, ହାତୀ ଏବଂ କଂସଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବା ଦେଖିବି। ତାପରେ, ଶଙ୍ଖ, ଯବନ, ମୁରା, ନରକାଙ୍କୁ ହରାଇବା, ପାରିଜାତ ବୃକ୍ଷ ଚୋରାଇବା ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବା ଦେଖିବି। ତାପରେ, ଏହି ଭଗବାନ ନିଜ କୌଶଳ ଓ ଶୌର୍ୟରେ ଅନେକ ନାୟିକାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବେ, ଦ୍ୱାରକାରେ ରାଜା ନୃଗଙ୍କୁ ଶାପ ମୁକ୍ତ କରିବେ। ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣି ଓ ତାଙ୍କର ଜନାନୀ ପ୍ରାପ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ମୃତ ପୁତ୍ରକୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ଗୃହରୁ ଫେରାଇ ଦେବା, ପଣ୍ଡ୍ରକଙ୍କୁ ହତ୍ୟା, କାଶୀ ନଗରକୁ ଦହନ, ଦନ୍ତବକ୍ରଙ୍କୁ ନାଶ, ଏବଂ ଶିଶୁପାଳଙ୍କୁ ମହାଯଜ୍ଞରେ ବିନାଶ କରିବା ଦେଖିବି। ଦ୍ୱାରକାରେ ରହିଥିବା ସମୟରେ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ଯେଉଁ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୌର୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ, ସେମାନେ ପୃଥିବୀର କବିମାନେ ଗାନ କରନ୍ତି, ମୁଁ ସେଗୁଡିକୁ ଦେଖିବି। ଏବେ, ମୁଁ ଦେଖିବି ଯେ, ଏହି ସେନାମାନେ କାଳ ଆକାର ଭଗବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନାଶ ହେଉଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କର ରଥୀ। ମୁଁ ଏହି ଭଗବାନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବି, ଯେଉଁଠି ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ, ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ ବସିଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସଫଳ, ଅଭିଲାଷା କଦାପି ଅସଫଳ ନୁହେଁ, ନିଜ ଚମକରେ ମାୟାରୁ ମୁକ୍ତ, ଗୁଣର ଧାରାର ଉତ୍ସ। ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରିବି, ଏହି ଜଗତର ଆଶ୍ରୟ, ଯେଉଁଠି ନିଜ ମାୟାରେ ସମସ୍ତ ଭେଦ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛନ୍ତି, ଖେଳ ନିମିତ୍ତେ ମାନବ ଆକାର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଯଦୁ, ବୃଷ୍ଣି, ସାତ୍ୱତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏପରି ଭାବରେ, ଶୁକଦେବ ମୁନି କହିଲେ, ଉତ୍ତମ ଭକ୍ତ ମୁନି, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରି, ତାଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ, ଏହି ଦର୍ଶନରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଚାଲିଗଲେ। ଏଉଁଠି, ଗୋବିନ୍ଦ, କେଶି ଦାନବକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ୍ୟା କରି, ଗୋପମାନଙ୍କ ସହିତ ଗୋ ଚରାଇବାକୁ ଯାଇ, ବ୍ରଜକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଲେ। ଏକ ଦିନ, ଗୋପମାନେ ପାହାଡ଼ ତଳେ ଗୋ ଚରାଇବା ପରି, ଏକ ଖେଳ ଖେଳିଲେ—ଏଉଁଠି କିଛି ଚୋର, କିଛି ଗୋପ, କିଛି ମେଉଁ ଭାବେ ଭାଗ ନେଲେ, ସମସ୍ତେ ଭୟ ଭିନ୍ନ ଏବଂ ନିର୍ଭୟ ଭାବରେ ଖେଳିଲେ। ଏଉଁଠି, ମାୟାର ପୁତ୍ର ଭ୍ୟୋମା, ଯେଉଁଠି ମାୟାର ମହାପ୍ରଭୁ, ଗୋପ ଭାବେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହୋଇ, ମେଉଁ ଦଳର ନେତୃତ୍ୱ କରି, ଚୋର ଭାବରେ ଖେଳୁଥିବା ଅନେକ ଜଣକୁ ନେଇଗଲା। ଏହି ଦାନବ ବହୁ ଜଣକୁ ନେଇ ପାହାଡ଼ ଗୁହାରେ ଦେଇ, ଚାରି ପାଞ୍ଚ ଜଣ ଛାଡ଼ି, ଗୁହାର ଦ୍ୱାର ପଥର ଦେଇ ବନ୍ଦ କରିଦେଲା। କୃଷ୍ଣ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ଧର୍ମଜନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟଦାତା ଭାବେ, ଦାନବକୁ ଧରିଲେ, ଯେପରି ଏକ ସିଂହ ଏକ ଭେଡ଼ାକୁ ଧରିଥାଏ। ବ୍ୟୋମା ନିଜ ଦାନବ ଆକାର ଧାରଣ କରି, ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ପରି ଦେହ ନେଇ, ପଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ତଥାପି କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ପାରିଲେ ନାହିଁ। ଅଚ୍ୟୁତ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ହାତରେ ବଶ କରି, ପୃଥିବୀରେ ଫେଙ୍ଗିଦେଲେ, ଦେବମାନେ ଆକାଶରୁ ଦେଖୁଥିଲେ, ଏହି ଗୋ ହତ୍ୟାକୁ ମାରିଦେଲେ। ଗୁହାର ଦ୍ୱାର ଭାଙ୍ଗି, ଗୋପମାନେକୁ ମୁକ୍ତ କରି, ଦେବମାନେ ଓ ଗୋପମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରି, ନିଜ ବ୍ରଜକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ, ଦଶମ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତର ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟର ସତ୍ତର ଅଧ୍ୟାୟ, "ଭ୍ୟୋମାସୁର ବିଧ୍ୱଂସ" ର ସମାପ୍ତି ହେଲା। ଏହା ପରେ, ଶୁକଦେବ କହିଲେ—ଅକୃରା, ଜ୍ଞାନୀ ଭକ୍ତ, ମଥୁରାରେ ଏହି ରାତି ଅତିବାହିତ କରି, ପ୍ରଭାତେ ତାଙ୍କର ରଥ ଚଢ଼ି ନନ୍ଦଙ୍କର ଗୋକୁଳକୁ ଯାଇଲେ। ରାସ୍ତାରେ ଚାଲିବା ସମୟରେ, ଅକୃରାଙ୍କର ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଆଶା ଜାଗିଲା, ତାଙ୍କର ଭକ୍ତି ଦୀପ୍ତ ହେଲା ଏବଂ ଏଭଳି ବିଚାର କଲେ— "ମୁଁ କିଏ ଏମିତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି, କିଏ ଏମିତି ତପସ୍ୟା କରିଛି, କିଏ ଅନୁକୂଳ ଦାନ କରିଛି, ଯେଉଁଠି ଆଜି କେଶବଙ୍କୁ ଦେଖିବି? ଏହି ଭଗବାନଙ୍କର ଦର୍ଶନ ମୋ ପାଇଁ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ, ଯେପରି ଏକ ଶୂଦ୍ର ମନୁଷ୍ୟ ମୋହ ରେ ତଳି ଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ବ୍ରହ୍ମନ ଜପ କରିବା ଦୁର୍ଲଭ।" "ମୋ ପରି ଏମିତି ଗିରା ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କର ଦର୍ଶନ ଅସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; କାରଣ, କେବେ କେବେ ଏକ ପ୍ରବାହରେ ବହି ଯାଉଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପାର ହୋଇଯିବା।" "ଆଜି ମୋ ଅଭାଗ୍ୟ ନଶ୍ଟ ହେଲା, ମୋ ଜୀବନ ଫଳଦାୟକ ହେଲା; କାରଣ, ମୁଁ ଯୋଗୀମାନେ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବା ଭଗବାନଙ୍କର ପଦକମଳକୁ ବନ୍ଦନା କରିବି।" "କଂସ ଆଜି ମୋ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉପକାର କଲେ, କାରଣ, ମୁଁ ହରିଙ୍କର ପଦକମଳ ଦେଖିବି, ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କର ନଖର ଚମକ ଏକ ଅତି ଗଭୀର ଅନ୍ଧକାରକୁ ଅପସାରି ଦେଲା।" "ସେହି ପଦ, ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ, ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ, ଶ୍ରୀ ଦେବୀ, ଋଷିମାନେ, ସାତ୍ୱତମାନେ, ତଥା ଗୋପମାନେ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଗୋପୀମାନଙ୍କର କୁଙ୍କୁମ ଚିହ୍ନ ରହିଛି, ଏହି ପଦ ନିଜ ସଂଗୀମାନେ ସହିତ ଅରଣ୍ୟରେ ଚରଣ କରନ୍ତି।" "ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୁଁ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କର ମୁହଁ ଦେଖିବି, ଯେଉଁଠି ଚେହେରା, ନାକ, ହସି ଦୃଷ୍ଟି, ଲାଲ ମନ୍ଦିର ଦୃଷ୍ଟି, ଚୁଲି ଚାରିପାଖରେ ହରିଣ ଚାଲିବା ପରି ଦେଖାଯାଏ।" "ସମ୍ଭବତଃ ଆଜି ମୋ ଆଖି ନିଜରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଖିବାର ଫଳ ପାଇବ, ଯେଉଁଠି ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ମାନବ ଆକାର ଧାରଣ କରି, ପୃଥିବୀର ଭାର ହରିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ସୌନ୍ଦର୍ୟର ନିବାସ।" "ଯେଉଁଠି ମୁଁ ଦେଖିବି, ତାଙ୍କର ମନ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ନାହିଁ, ତାଙ୍କର ଚମକରେ ଅଜ୍ଞାନର ଅନ୍ଧକାର ଅପସାରି ଯାଏ, ମାୟାରେ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଘରେ ଏହି ଜୀବନ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ମନ ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଏ।" "ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦ, ଶୁଭ ଗୁଣ, କାର୍ଯ୍ୟ, ଜନ୍ମ, ଶୁଭ ଅଶୁଭ ନାଶ କରେ, ଜଗତକୁ ଉତ୍ସାହିତ, ପବିତ୍ର, ଶୁଧ୍ଧ କରେ; ଯେଉଁଠି ଅନାସକ୍ତ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏକ ଶୋଭାମୟ ଶବ ଭଳି।