କେଶୀ ଦାନବ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଘୋଡ଼ା ରୂପେ ଗୋକୁଳରେ ଆସି, ତାଙ୍କର ଭୟଭୀତ ହେଉଥିବା ହିହିଁଧ୍ୱନି ଓ ପୁଞ୍ଜିତ ମେଘମାନେ ତାଙ୍କ ଲଜ୍ଜାରେ ଚଞ୍ଚଳ ହେଉଥିଲେ । ଏହି ଭୟରେ ସମସ୍ତ ଗୋପଗ୍ରାମ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ, ଗୋପମାନଙ୍କର ନାୟକ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ସିଂହ ଭଳି ଗର୍ଜନ କରି, କେଶୀଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ । କେଶୀ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କ ପୂଜା କରୁଥିବା ସମୟରେ, ଆକାଶକୁ ଗିଲିଯିବା ପ୍ରୟାସରେ ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଆଗକୁ ଧାଉଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଚରଣ ଦ୍ୱାରା କମଳନୟନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ । କିନ୍ତୁ ଅଦୃଶ୍ୟ, ଅପ୍ରକାଶିତ ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କୁ ମୂଢ଼ କରି, ଦୁଇ ହାତରେ କେଶୀଙ୍କୁ ଧରି, ତାଙ୍କ ଗୋଡ଼ ଧରି ଗୋଲା ଘୁମାଇ, ଗରୁଡ଼ ନାଗକୁ ଯେପରି ଆସ୍ଥାନ କରି ଫିଙ୍ଗିଦେଇଥାଏ, ତେଣୁ ଶତଧନୁଷ ପରିମାଣ ଦୂରକୁ ଅପମାନ ସହ କେଶୀଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ । ଅବଶାନ୍ତରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଫେରି, କେଶୀ ଫେରି ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହେଇ ଖୋଲା ପଟିରେ ହରିଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ । କିନ୍ତୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ହସି ହସି ତାଙ୍କ ହାତକୁ ସେଇ ଦାନବ ମୁହଁ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରାଇଦେଲେ, ଯେପରି ସର୍ପ ଏକ ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ । ପ୍ରଭୁଙ୍କର ହାତ ଦାନବ କେଶୀଙ୍କର ଦାନ୍ତକୁ ଛୁଇଁଲା, ସେମାନେ ତତ୍ତପ୍ରାୟ ଲୋହା ଭଳି ଭାଙ୍ଗିଗଲା । କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତ ଦାନବ ଦେହ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଲୋହା ର ଦଣ୍ଡ ଭଳି ବିସ୍ତୃତ ହେଲା, ତାହାକୁ କେଶୀ ଅବହେଳା କରିଥିଲେ । କୃଷ୍ଣଙ୍କର ହାତ ଅଭ୍ୟନ୍ତରେ ବଡ଼ିବାରୁ, ତାଙ୍କର ଶ୍ୱାସ ଅଟକିଗଲା, ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ଅସ୍ଥିର ହେଲା, ଦେହ ଘମରେ ଭିଜିଗଲା, ଚକ୍ଷୁ ଘୂରିଗଲା, ଏବଂ ରକ୍ତ ବମି କରି ନିର୍ଜୀବ ହୋଇ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପଡ଼ିରହିଲେ । ସେଠାରୁ ଏକ କ୍ରବୀ ଫଳ ସଦୃଶ ଦେହରୁ, ବଳଶାଳୀ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ହାତ ଆସ୍ତେ ଆସ୍ତେ ବାହାର କଲେ । ଶତ୍ରୁ ନିର୍ବିଘ୍ନରେ ବିନା କୌଣସି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଅଭିମାନ ଦେଖାଇ ନଥିବା ଏହି ଦୈବୀ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେବମାନେ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି କରି ସମ୍ମାନିତ କଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ରାଜନ୍, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତ, ଦିବ୍ୟ ଋଷି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସି, ତାଙ୍କ ନିର୍ମଳ କ୍ରିୟା ପ୍ରଶଂସା କରି ଏହି ଗୁପ୍ତ ଉପଦେଶ ଦେଲେ—“ହେ କୃଷ୍ଣ! ହେ କୃଷ୍ଣ! ଅପାର ଆତ୍ମନ୍, ଯୋଗେଶ୍ୱର, ବିଶ୍ୱପତି, ହେ ବାସୁଦେବ, ସମସ୍ତଙ୍କ ନିବାସ, ସାତ୍ୱତମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ, ପ୍ରଭୁ! ଆପଣ ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କର ଆତ୍ମା, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକମାତ୍ର ଜ୍ୟୋତି, ହୃଦୟ ଗୁହାରେ ଲୁଚିଥିବା ସାକ୍ଷୀ, ମହାପୁରୁଷ, ଏବଂ ନାୟକ । ଆପଣ ନିଜେ ନିଜର ଆଶ୍ରୟ, ଆପଣଙ୍କ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ତିନି ଗୁଣର ସୃଷ୍ଟି କଲେ ଏବଂ ସେଥିରେ ଏହି ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି, ପ୍ରଳୟ କରିଥାନ୍ତି । ଏହିପରି ଆପଣ ଧରାର ଭାର ହରିବା, ଦାନବ ଓ ରାକ୍ଷସ ନିଧନ କରି ଧର୍ମାନୁଗତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛନ୍ତି । ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଏହି ଘୋଡ଼ା ରୂପୀ ଦାନବ, ଯାହାଙ୍କ ହିହିଁଧ୍ୱନି ଦେବମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରି ଦେବଲୋକ ଛାଡ଼ିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲା, ଆପଣଙ୍କ ଖେଳରେ ନିହତ ହେଲା । ଆସନ୍ତାକାଲି କିମ୍ବା ପରେ ଚାଣୂର, ମୁଷ୍ଟିକ, ଅନ୍ୟ ମଲ୍ଲ, ହାତୀ ଓ କଂସଙ୍କ ନିଧନ ଦେଖିବି । ତାପରେ ଶଂଖ, ଯବନ, ମୁର, ନରକ ଦଳନ, ପାରିଜାତ ଚୁରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରାଜୟ ଓ ଅନେକ ବୀର କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିବି । ଆପଣଙ୍କ ବିରତ୍ସା ଓ ସ୍ୱଭାବ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ କନ୍ୟାଙ୍କ ସହ ବିବାହ ଏବଂ ଦ୍ୱାରକାରେ ରାଜା ନୃଗଙ୍କ ଶାପମୁକ୍ତି ଦେଖିବି । ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣି ଓ ତାହାର ସହ ଭାର୍ୟା ଲାଭ, ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ନିଜ ନିବାସରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମୃତ ପୁତ୍ର ଫେରାଇ ଦେବା ଘଟଣା ଦେଖିବି । ପୌଣ୍ଡ୍ରକ ବଧ, କାଶୀ ନଗର ଦହନ, ଦନ୍ତବକ୍ର ନିଧନ, ଏବଂ ମହାୟଜ୍ଞରେ ଶିଶୁପାଳ ବଧ ସମସ୍ତ ଦେଖିବି । ଦ୍ୱାରକାରେ ଆପଣ କରିଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୌର୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବି, ଯାହା ପୃଥିବୀରେ କବିମାନେ ଗାଉଛନ୍ତି । ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଁ ଦେଖିବି ଯେ, ଏହି ସେନାମାନେ କିପରି କାଳସ୍ୱରୂପ ଭଗବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନାଶ ପାଇବେ, ଯେଉଁଠି ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କ ରଥୀ ହେବେ । ଆମେ ସେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଛୁ, ଯିଏ ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ନିଜ ସ୍ୱରୂପରେ ବିରାଜିତ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି, ମାୟା ରହିତ, ଗୁଣ ଧାରାର ଉତ୍ସ । ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି, ଯିଏ ନିଜ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଭେଦ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଲୀଳାବଶେଷ ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ, ଯଦୁ, ବୃଷ୍ଣି, ସାତ୍ୱତମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ।” ଏପରି କହି, ସେ ଦିବ୍ୟ ଋଷି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ତାଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ଏହି ଦୈବ ଦର୍ଶନରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଚାଲିଗଲେ । ଏପରି ଭାବେ, ଗୋବିନ୍ଦ, କେଶୀ ଦାନବଙ୍କୁ ବଧ କରି, ଖୁସି ଭରିତ ଗୋପମାନେ ସହିତ ଗାଈମାନେ ଚରାଇ, ଭ୍ରଜକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲେ । ଏକ ଦିନ ଗୋପମାନେ ଗିରିର ଢାଳକୁ ଗାଈ ଚରାଇବାକୁ ଗଲେ, ସେଠାରେ ଚୋର-ପାଳକ-ମେଷ ଭାବରେ ଖେଳିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ । କିଛି ଚୋର, କିଛି ପାଳକ, କିଛି ମେଷ ଭାବେ ଅଭିନୟ କରୁଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ଭୟ ଓ ଚିନ୍ତା ଛାଡ଼ି ଖେଳୁଥିଲେ । ଏହି ଖେଳ ମଧ୍ୟରେ, ମାୟାସୁର ପୁତ୍ର, ମାୟାବୀ ବ୍ୟୋମା ଏକ ଗୋପ ଭାବରେ ଚୋର ଦଳପତି ହୋଇ ଅନେକ ଚୋର ଭୂମିକାରେ ଥିବା ଗୋପମାନେ ନେଇ ଚାଲିଗଲେ । ସେ ଏହି ଚୋର ଭୂମିକାରେ ଥିବା ଗୋପମାନେ ଏକ ପାହାଡ଼ ଗୁହାରେ ବନ୍ଦ କରି, ଚାରି ପାଞ୍ଚ ଝିଅକୁ ଛାଡ଼ି, ପଥର ଦ୍ୱାରା ଗୁହା ଦ୍ୱାର ଅଟକାଇଦେଲେ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ଧର୍ମଜନଙ୍କ ଶରଣଦାତା, ଏହି କଳା କୁଞ୍ଜ କର୍ମ ଚିହ୍ନି, ବ୍ୟୋମା ଦାନବ ଚୋରି କରୁଥିବା ସମୟରେ, ସିଂହ ଯେପରି ନୃଶଂସ କୁକୁରକୁ ଧରିଥାଏ, ସେପରି ତାଙ୍କୁ ଧରିଲେ । ବ୍ୟୋମା ତାଙ୍କ ମୂଳ ଦେହ ଧାରଣ କରି, ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିଲେ ନାହିଁ । ଅଚ୍ୟୁତ ତାଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ପତିତ କରି, ଦେବମାନେ ଆକାଶରୁ ଦେଖୁଥିବା ସମୟରେ, ଗୋବନ୍ଧୁ ଏହି ଦାନବକୁ ବଧ କଲେ । ପଛରେ ଗୁହା ଦ୍ୱାର ଭାଙ୍ଗି, ଗୋପମାନେକୁ ଦୁଃଖରେ ବାହାର କରି, ଦେବମାନେ ଓ ଗୋପମାନେଙ୍କ ପ୍ରଶଂସାରେ ନିଜ ବ୍ରଜକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ।