ଭୂମିପାଳ କଂସ ଏକ ଦିନ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ହାତୀ ରକ୍ଷକମାନେଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ, "ସୁନ, ଏହି ଦୁଇଜଣ ବଳଶାଳୀ ମଲ୍ଲ ହେଉଛନ୍ତି ଚାଣୂର ଓ ମୁଷ୍ଟିକ। ନନ୍ଦଙ୍କ ଗୋପଗ୍ରାମରେ ଏବେ ଅନକଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କ ଦୁଇପୁଅ, ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ ବସୁଛନ୍ତି। ମୋ ମୃତ୍ୟୁ ସେମାନଙ୍କ ହାତରେ ହେବ ବୋଲି ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇଛି। ଏହିଠି, ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ମଲ୍ଲ ଏଠାରେ ଏକ ମଲ୍ଲଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କର। ଏପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ବେଦି ତିଆରି କର, ଏବଂ ମଲ୍ଲଯୁଦ୍ଧ ମଞ୍ଚକୁ ଘେରି ଦେଅ, ଯାହାଠାରେ ସମସ୍ତ ନଗରବାସୀ ଓ ଗ୍ରାମବାସୀ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିପାରିବେ।" "ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ, ଗଜ କୁବଳୟାପୀଡ଼କୁ ମଲ୍ଲଯୁଦ୍ଧ ମଞ୍ଚ ଦ୍ୱାରରେ ଆଣ, ସେଠାରେ ସେ ମୋ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ହତ୍ୟା କରିବ। ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ନିୟମାନୁସାରେ ଧନୁର୍ଯ୍ୟାଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଉ, ଶୁଦ୍ଧ ପଶୁମାନେ ନିୟମିତ ରୂପେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ବଳି ଦେବା ପାଇଁ ଆଣାଯାଉ।" ଏପରି ଆଦେଶ ଦେଇ, କଂସ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟନିପୁଣ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଡାକି, ଯଦୁମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅକୃରକୁ ନିଜ ହାତ ଧରି କହିଲେ, "ହେ ଦାନବୀର, ମୋତେ ସମ୍ମାନ ଦେଖାଇ, ମୋ ସହିତ ସଖ୍ୟତ୍ୱ ସ୍ଥାପନ କର। ଭୋଜ ଓ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ସବୁଠାରୁ ଭଲ ଇଚ୍ଛା ରଖୁଥିବା। ଏହି କାରଣରୁ, ମୁଁ ତୁମେଠାରେ ଶରଣ ନେଇଛି, କାରଣ ତୁମେ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କରିପାରିବ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଭିଷ୍ଣୁ ଉପରେ ଭରସା କରି ନିଜ କାମ ସାଧିଥିଲେ।" "ନନ୍ଦଙ୍କ ଭ୍ରଜକୁ ଯାଅ, ସେଠାରେ ଅନକଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କ ଦୁଇପୁଅ ରହୁଛନ୍ତି। ସେମାନେକୁ ଏହି ରଥରେ ଏଠାକୁ ଆଣ। ଦେବମାନେ ମୋ ମୃତ୍ୟୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ତୁମେ ନନ୍ଦ ଓ ଗୋପମାନେ ସହିତ ସେମାନେ ଆଣ, ସେମାନଙ୍କ ଉପହାର ସହିତ।" "ସେମାନେ ଆସିଲେ, ମୁଁ ସେମାନେକୁ ମୃତ୍ୟୁ ସ୍ୱରୂପ କୁବଳୟାପୀଡ଼ ହାତୀ ଦ୍ୱାରା ହତ୍ୟା କରିବି; ଯଦି ସେମାନେ ତାହାରୁ ବଞ୍ଚିଯାନ୍ତି, ତେବେ ଚାଣୂର ଓ ମୁଷ୍ଟିକ ମଲ୍ଲ ଦ୍ୱାରା ହତ୍ୟା କରିବି।" "ଏହାପରେ, ମୁଁ ଭାସୁଦେବ ଓ ଅନ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ପୀଡିତ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେକୁ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁ—ବୃଷ୍ଣି, ଭୋଜ, ଦାଶାର୍ହମାନେ—ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନଶ୍ୱ କରିଦେବି। ମୋ ବଢ଼ ବୟସ୍କ ପିତା ଉଗ୍ରସେନ, ଯିଏ ରାଜ୍ୟ ଚାହେ, ତାଙ୍କୁ, ତାଙ୍କ ଭାଇ ଦେବକକୁ ଓ ଯେଉଁମାନେ ମୋ ପ୍ରତିପକ୍ଷୀ, ସେମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ହତ୍ୟା କରିବି।" "ତେବେ ଏ ପୃଥିବୀ କଣ୍ଟକ ଶୂନ୍ୟ ହେବ। ଜରାସନ୍ଧ ମୋ ଗୁରୁ, ଦ୍ୱିବିଦା ମୋ ଅତି ପ୍ରିୟ ସଖା। ଶମ୍ଭର, ନରକାସୁର ଓ ବାଣ ମୋ ସଖ୍ୟତ୍ୱ ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ସହିତ ମୁଁ ଦେବମାନଙ୍କ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଜାମାନେକୁ ନଶ୍ୱ କରି ଏ ପୃଥିବୀର ଭୋଗ ଉଠାଇବି।" "ଏହି ସବୁ ଜାଣି, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ଲୀଳାମୟ ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଧନୁର୍ଯ୍ୟାଜ୍ଞ ଦେଖିବା ଓ ଯଦୁପୁରୀର ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଆଣ।" ଏପରି ଆଦେଶ ଦେଉଥିବାରେ, ଶ୍ରୀ ଅକୃର କହିଲେ, "ମହାରାଜ, ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶ ଉଚିତ, ଏବଂ ଶତ୍ରୁମାନେ ହଟାଇବା ଆପଣଙ୍କ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ। କିନ୍ତୁ ସଫଳତା ଓ ବିଫଳତା ଦୁହିଁଟି ଭାଗ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, କାରଣ ଫଳର କାରଣ ଭାଗ୍ୟ। ଲୋକେ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପାଇଁ ବହୁତ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ଯଦିଓ ଭାଗ୍ୟ ବାଧା ଦେଉଛି, ତଥାପି ତାଙ୍କୁ ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖ ଦୁହିଁଟି ମିଳେ। ଯାହାହେଉ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଳନ କରିବି।" ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ: ଏପରି ଭାବରେ କଂସ ଅକୃରଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେକୁ ମୁକ୍ତ କରି ନିଜ ରାଜପ୍ରାସାଦକୁ ଚଲିଗଲେ, ଅକୃର ମଧ୍ୟ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ, କଂସଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଘୋଡ଼ା ଦାନବ କେଶୀ, ଯାହା ମନ ଗତି ସମାନ ଦ୍ରୁତ, ପୃଥିବୀକୁ ତାଙ୍କ ଖୁରରେ ମାରି, ତାଙ୍କ ଖୁର ଓ ଧ୍ୱନିରେ ଆକାଶ କମ୍ପିତ କରି, ଏମିତି ଭୟଙ୍କର ହିନ୍ହାର କରିଲାଯେ ସମସ୍ତ ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ସେ ଚଉଡ଼ା ଚକ୍ଷୁ, ବିରାଟ ମୁଁହ, ବଡ଼ ଗଳା, ମେଘ ସମାନ କଳା ଦେହ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଭାବ ନେଇ, କଂସଙ୍କ ସହୟୋଗ ପାଇଁ ନନ୍ଦଙ୍କ ଭ୍ରଜକୁ ଗଲା, ଯାହାକୁ ତାଙ୍କ ହିନ୍ହାର ଓ ପୁଛରେ ତଳା ମେଘରେ କମ୍ପିତ କରିଦେଲା। ସେଉଁଠି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗୋପଗ୍ରାମ ଭୟଭୀତ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ଗୋପମାନେଙ୍କ ନାୟକ, ନରସିଂହ ସ୍ୱରେ ତାଙ୍କୁ ଡାକିଲେ। କେଶୀ, ଯେଉଁଠି କୃଷ୍ଣ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ, କ୍ରୋଧରେ ଆକାଶ ଗିଲି ଦେବା ପରି ଆଗକୁ ଆସି, କମଳନେତ୍ର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଖୁରରେ ଆଘାତ କଲା। କିନ୍ତୁ ଅବ୍ୟକ୍ତ ଭଗବାନ୍ କୃଷ୍ଣ କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କୁ ମାୟାରେ ମୁଗ୍ଧ କରି, ଦୁଇହାତରେ ଧରି, ପାଦ ଧରି, ଗରୁଡ଼ା ନାଗକୁ ଯେପରି ଘୁମାଇ ଫିଙ୍କିଦେଇଥାଏ, ଏମିତି ଶତଧନୁଷ ଦୂରେ ଫିଙ୍କିଦେଲେ। ପୁଣି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଫେରି, କେଶୀ କ୍ରୋଧରେ ତିବ୍ର ଭାବେ ଦୌଡ଼ି ଆସି, ମୁଁହ ଖୋଲି ହରିଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲା। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ହସି, ତାଙ୍କ ହାତ ଗୋଟିଏ ସର୍ପ ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ପରି, ଦାନବ ମୁଁହରେ ଦେଇଦେଲେ। ଭଗବାନଙ୍କ ହାତ ଦାନବର ଦାନ୍ତକୁ ଛୁଇଁଲାପରେ, ଗରମ ଲୋହା ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରି ସେମାନେ ଭାଙ୍ଗିଗଲା। ଦାନବ ଦେହ ଭିତରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ହାତ ଲୋହା ରୋଡ଼ ଭଳି ଫୁଲିଯିବାରେ, ତାଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଅଟକିଗଲା, ଦେହ ଉଠିଲା, ଶରୀର ଘମେ ଭିଜିଗଲା, ଚକ୍ଷୁ ଘୁରିଗଲା, ରକ୍ତ ବମି କରି ଶବ ଭଳି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ସେ ଦାନବ ଦେହରୁ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ନିଜ ହାତ ଉପସାରି, କୌଣସି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଅହଂକାର ଦେଖାଇଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଦେବମାନେ ଫୁଲ ବୃଷ୍ଟି କରି ସେଉଁଠି ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ରାଜନ୍, ଭକ୍ତମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଦିବ୍ୟ ଋଷି ଆସି, ପାପ ରହିତ କ୍ରିୟା କରୁଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ କହିଲେ: "କୃଷ୍ଣ, କୃଷ୍ଣ, ହେ ଅଗାଧ ସ୍ୱରୂପ, ଯୋଗେଶ୍ୱର, ଜଗନ୍ନାଥ, ଭାସୁଦେବ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ, ସାତ୍ୱତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ପ୍ରଭୁ!" "ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କ ଆତ୍ମା, ଜ୍ଞାନୀମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକମାତ୍ର ଜ୍ୟୋତି, ହୃଦୟ ଗୁହାରେ ଗୁପ୍ତ, ସାକ୍ଷୀ, ମହାପୁରୁଷ, ପ୍ରଭୁ।" "ନିଜ ସ୍ୱରୂପରେ ନିଜ ଆଶ୍ରୟ ତୁମେ, ଆଦିକାଳରେ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଗୁଣ ତିଆରି କରି, ସେଗୁଡିକ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ, ସଂହାର କର।