ବସୁଦେବ ତାଙ୍କ ଦୁଇଜଣ ପୁଅ—ଯେଉଁମାନେ କଂସଙ୍କର ସେନାଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିଥିଲେ—ସେମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ମିତ୍ର ନନ୍ଦଙ୍କ ନିକଟରେ ରଖିଦେଇଥିଲେ । ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଭୋଜ ରାଜା କଂସ ଭୟାନକ କ୍ରୋଧରେ ବିହ୍ବଳ ହେଲେ । ସେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାର ଉଠାଇ, ବସୁଦେବଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ; କିନ୍ତୁ ଏହି ସମୟରେ ଦେବର୍ଷି ନାରଦ ତାଙ୍କୁ ବାଧା ଦେଇ କହିଲେ—"ଏହି ଦୁଇ ପୁଅ ତୁମ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ହେବେ ।" ଏହି ଦିବ୍ୟ ବାଣୀ ଶୁଣି କଂସ ଅତି ଭୟଭୀତ ହେଲେ । ସେ ବସୁଦେବ ଓ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ଇରନ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବାନ୍ଧିଦେଲେ । ନାରଦ ମୁନି ବିଦାୟ ନେଲେ । ଏବେ କଂସ, କେଶୀ ନାମକ ଦୈତ୍ୟଙ୍କୁ ଡାକି, ଆଦେଶ ଦେଲେ—"ଯାଅ, ରାମ ଓ କେଶବଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କର । ପରେ ମୁଷ୍ଟିକ, ଚାଣୂର, ଶଳ, ତୋଶଳ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯିଅନ୍ତୁ ।" ପରେ କଂସ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ହସ୍ତିପାଳମାନୋକୁ ଡାକି କହିଲେ—"ଶୁଣ, ଏହି ଚାଣୂର ଓ ମୁଷ୍ଟିକ ଦୁଇଁଜଣ ବଳଶାଳୀ ମଲ୍ଲ । ନନ୍ଦଙ୍କ ଗୋପଗ୍ରାମରେ ବସୁଦେବଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ ରହୁଛନ୍ତି । ମୋ ମୃତ୍ୟୁ ସେମାନଙ୍କ ହାତରେ ହେବ ବୋଲି ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀ ହୋଇଛି । ତେଣୁ ଏଠାରେ ମଲ୍ଲଯୁଦ୍ଧ ହେବା ସମୟରେ ତୁମେ ସେମାନୋକୁ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କର । ନାଗରିକ ଓ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଦେଖିପାରିବା ପାଇଁ ମହଲ୍ଲର ଚାରିପାଖରେ ମଞ୍ଚ ତିଆରି କର ।" "ମୋର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ, ଦ୍ୱାରରେ କୁବଳୟାପୀଡ଼ ହସ୍ତୀକୁ ଆଣ, ସେମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ପାଇଁ ଏହି ହସ୍ତୀକୁ ଦିଅ ।" "ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ବିଧିମତ ଧନୁର୍ଯ୍ୟାଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କର; ପବିତ୍ର ପଶୁମାନୋକୁ ଭଗବାନଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ଆଣ ।" ଏପରି ଭାବେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ନିପୁଣଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଇ, କଂସ ଯଦୁମାନୋମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ଅକୃରଙ୍କୁ ଡାକି, ତାଙ୍କ ହାତ ଧରି କହିଲେ—"ହେ ଉଦାର ଭଣ୍ଡୁ, ମୋତେ ସମ୍ମାନ ଦେଉଥିବା ପ୍ରମାଣରୂପେ ମୋ ସହ ମିତ୍ରତା ସ୍ଥାପନ କର । ଭୋଜ ଓ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ସବୁଠାରୁ ମଙ୍ଗଳମୟ ।" "ତେଣୁ ମୃଦୁଭାବୀ, ମୁଁ ତୁମୋପରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛି; ଇନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ନିଜ କାମନା ପୂରଣ କଲେ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତୁମୋପରେ ଭରସା କରିଛି ।" "ତୁମେ ଏବେ ଯାଅ, ନନ୍ଦଙ୍କ ବ୍ରଜକୁ ଯାଇ, ଅନକଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅଙ୍କୁ ଏହି ରଥରେ ନେଇ ଆଣ ।" "ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ବୈକୁଣ୍ଠବାସୀ ଦେବତାମାନେ ପଠାଇଛନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି; ସେମାନୋ, ନନ୍ଦ ଓ ଗୋପମାନୋ ସହ ଉପହାର ନେଇ ଏଠାକୁ ଆଣ ।" "ସେମାନେ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ, ମୁଁ ହସ୍ତୀ ଦ୍ୱାରା ସେମାନୋକୁ ମାରିଦେବି; ଯଦି ସେମାନେ ତାହାରୁ ବଞ୍ଚିଯାନ୍ତି, ତେବେ ମୁଁ ମଲ୍ଲମାନୋ ଦ୍ୱାରା ସେମାନୋକୁ ହତ୍ୟା କରିବି ।" "ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଲେ, ବସୁଦେବ ଓ ତାଙ୍କ ପରିବାରକୁ ମାରିଦେବି; ବୃଷ୍ଣି, ଭୋଜ, ଦାଶାର୍ହମାନୋ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସଂହାର କରିଦେବି ।" "ଉଗ୍ରସେନ, ମୋ ବୃଦ୍ଧ ପିତା ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଦେବକ, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ମୋ ବିରୋଧୀ, ସେମାନୋକୁ ମଧ୍ୟ ମାରିଦେବି ।" "ତାପରେ ଏ ଭୂମି ଶତ୍ରୁଶୂନ୍ୟ ହେବ; ଜରାସନ୍ଧ ମୋ ଗୁରୁ, ଦ୍ୱିବିଦା ମୋ ସ୍ନେହୀ ମିତ୍ର ।" "ଶମ୍ଭର, ନରକ ଓ ବାଣ ମୋ ସହ ମିତ୍ରତା ରଖନ୍ତି; ସେମାନୋ ସହିତ ମୁଁ ଦେବତାମାନେ ସହ ମିଳିଥିବା ରାଜାମାନୋକୁ ନଶ୍ଟ କରି, ଏ ଭୂମିର ଭୋଗ କରିବି ।" "ଏହି କଥା ଜାଣି, ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଏଠାକୁ ଆଣ, ତାଙ୍କୁ ଧନୁର୍ଯ୍ୟାଜ୍ଞ ଦେଖାଏବାକୁ ଓ ଯଦୁପୁରୀର ଶୋଭା ଦେଖାଏବାକୁ ।" ଅକୃର କହିଲେ—"ହେ ରାଜା, ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶ ଉଚିତ; ଶତ୍ରୁ ନିବାରଣ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ । କିନ୍ତୁ ସଫଳତା ବା ବିଫଳତା ଭାଗ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ; ଭାଗ୍ୟ ହିଁ ଫଳ ଦେଇଥାଏ ।" "ମନୁଷ୍ୟ ଅନେକ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ଯଦିଓ ଭାଗ୍ୟ ବିପରୀତ ଥାଏ; ତଥାପି ସେ ଶୁଖ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ନ୍ତି । ଯାହାହେଉ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଳନ କରିବି ।" ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ: ଏପରି ଭାବରେ କଂସ ଅକୃରଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନୋକୁ ବିଦାୟ କରି, ନିଜ ରାଜପ୍ରାସାଦକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଅକୃର ମଧ୍ୟ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ । ଏହି ସମୟରେ କଂସଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଦୈତ୍ୟ ଅଶ୍ୱ କେଶୀ, ଯେଉଁଥିଲେ ବେଶ୍ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ମନର ତୁଳ୍ୟ ଦ୍ରୁତ, ତାଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଓ କମ୍ପନରେ ଭୂମିକୁ ତଳମାଳ କରିଦେଲେ, ତାଙ୍କ ଗ୍ରୀବାର କେଶ ହଳାଇ ଆକାଶକୁ ଅନ୍ଦୋଳିତ କରିଦେଲେ, ତାଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ହିହିକାରରେ ସମସ୍ତ ଉତ୍ତପ୍ରେରିତ ହେଲେ । କେଶୀ, ବଡ଼ ଚକ୍ଷୁ, ଭୟଙ୍କର ମୁଁହ, ଅତି ବଡ଼ ଗ୍ରୀବା ଓ ବଡ଼ ବଦଳିଆ ବଦଳ ମେଘ ଭଳି କଳା, କଂସଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଦୁଷ୍ଟ ଭାବ ଧାରଣ କରି, ନନ୍ଦଙ୍କ ବ୍ରଜକୁ ଯାଇ ତାହାକୁ ଭୟଭୀତ କରିଦେଲେ । ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ହିହିକାର ଓ ପୁଛ ଦ୍ୱାରା ମେଘ ଉଡ଼ାଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗୋପଗ୍ରାମକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଭୀତ କରିଦେଲେ । ଗୋପବଳର ନେତୃତ୍ୱ କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ, ସିଂହ ଭଳି ଦହାଡ଼ି, କେଶୀଙ୍କୁ ଡାକିଲେ । ଏହି ସମୟରେ, କୃଷ୍ଣ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ବେଳେ, କେଶୀ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି କ୍ରୋଧରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ମାନେ ଆକାଶକୁ ଗିଲିଦେବାକୁ ଯାଉଛି ଭଳି, ତାଙ୍କ ପଦଦ୍ୱାରା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ । କିନ୍ତୁ ଅବ୍ୟକ୍ତ ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ କ୍ରୋଧରେ ମିଥ୍ୟାଭାବେ କେଶୀଙ୍କୁ ଦୁଇ ହାତରେ ଧରି, ତାଙ୍କ ପାଦ ଧରି ଘୁମାଇ, ତୁଚ୍ଛ ଭାବରେ ଗରୁଡ଼ା ନିଅଁ ସର୍ପକୁ ଯେପରି ଫିଙ୍କିଦିଏ, ଏମିତି ଶତଧନୁଷ ଦୂରରେ ଫିଙ୍କିଦେଲେ । କେଶୀ ପୁଣି ସ୍ଥିର ହୋଇ, ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପରେ ମୁଁହ ଖୋଲି ଆକ୍ରମଣ କଲେ; କୃଷ୍ଣ ହସି, ତାଙ୍କ ହାତକୁ ସର୍ପ ଗୁହାକୁ ବିଶିବା ପରି, କେଶୀଙ୍କ ମୁଁହ ମଧ୍ୟରେ ଦେଇଦେଲେ । ପ୍ରଭୁଙ୍କ ହାତ ତାଙ୍କ ଦାନ୍ତକୁ ଛୁଇଁଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଗରମ ଲୋହା ଭଳି ଭାଙ୍ଗିଗଲା; ଏବଂ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତ କେଶୀର ଦେହ ମଧ୍ୟରେ ଲୋହା ଦଣ୍ଡ ଭଳି ବିସ୍ତାରିତ ହେଲା । କୃଷ୍ଣଙ୍କ ହାତ ଭିତରେ ବଢ଼ି ଯିବାରୁ, କେଶୀର ଶ୍ୱାସ ଅଟକିଗଲା, ଦେହ ତଳମାଳ କଲା, ରକ୍ତ ବମି କରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ନିର୍ଜୀବ ହେଲା । ସେଇ କଠଫଳ ଭଳି ଦେହରୁ, ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ନିଜ ହାତ ବାହାର କଲେ; ଶତ୍ରୁ ନିବାରଣରେ କୌଣସି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ବା ଅହଂକାର ନ କରି, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି କଲେ ।