କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ କୌଶଳରେ କୁକୁଦ୍ମିନ୍ ନାମକ ବୃଷାସୁରକୁ ବଧ କରିବା ପରେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଲେ। ବଳରାମ ସହ ଗୋପଗ୍ରାମକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଗୋପୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେମାନେ ଦୃଷ୍ଟିର ଉତ୍ସବ ହେଲେ। ଏହିପରି ଅସୁର ଅରିଷ୍ଟାକୁ ବଧ କରିବା ପରେ, ଦେବମୁନି ନାରଦ ଯିଏ ସବୁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେ କଂସଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେବାକୁ ଗଲେ। ନାରଦ କଂସଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଯଶୋଦାର କନ୍ୟା, ଦେବକୀର କୃଷ୍ଣ ଏବଂ ରୋହିଣୀର ବଳରାମଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ ଭାବରେ ବସୁଦେବ ନନ୍ଦଙ୍କ ହାତରେ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଦୁଇଜଣା ତୁମ୍ଭର ମାନ୍ୟମାନେ ବଧ କରିଛନ୍ତି।" ଏହି କଥା ଶୁଣି ଭୋଜ ରାଜା କଂସ କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ୟମନା ହେଇ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାର ଉଠାଇ ବସୁଦେବଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ନାରଦ ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ ଏବଂ ଖୋଲାସା କଲେ ଯେ, ସେଇ ଦୁଇପୁଅ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ। ଏହି ସତ୍ୟ ବୁଝି କଂସ, ବସୁଦେବ ଓ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଲୋହା ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବାନ୍ଧିଦେଲେ। ନାରଦ ଚାଲିଯିବା ପରେ, କଂସ କେଶୀକୁ ଡାକି କହିଲେ, "ଯାଅ, ବଳରାମ ଓ କେଶବକୁ ମାରିଦେ। ଏପରେ ମୁଷ୍ଟିକ, ଚାଣୂର, ଶଳ, ତୋଶଳ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯିଅନ୍ତୁ।" ପରେ ସେ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ହାତୀପାଳମାନେ ଡାକି କହିଲେ, "ଏହି ଦୁଇ ଶୂର ମଲ୍ଲବୀର ଚାଣୂର ଓ ମୁଷ୍ଟିକ। ନନ୍ଦଙ୍କ ଗୋପଗ୍ରାମରେ ଅନକଦୁନ୍ଦୁଭିର ଦୁଇ ପୁଅ ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ ବସୁଛନ୍ତି। ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ତାଙ୍କ ହାତରେ ଲିଖାଯାଇଛି।" "ତୁମେ ଦୁଇଜଣେ ଏଠାରେ ମଲ୍ଲଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନେକୁ ବଧ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଅ। ବିଭିନ୍ନ ମଞ୍ଚ ତିଆରି କରାଯାଉ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ନାଗରିକ ଓ ଗ୍ରାମବାସୀ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିପାରିବେ।" "ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ, କୁବଲୟାପୀଡ଼ ହାତୀକୁ ରଙ୍ଗଶାଳା ଦ୍ୱାରରେ ଆଣ, ସେଠାରେ ମୋର ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ମାରିଦେବ। ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ଧନୁର୍ଯ୍ଞ ଆରମ୍ଭ ହେଉ, ବିଧିମାନ୍ୟ ରୀତିରେ ପବିତ୍ର ପଶୁମାନେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ନିବେଦନ ପାଇଁ ଆଣିଦିଅ।" ଏଭଳି କହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇ, ସେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଦୁ ଅକୃରଙ୍କୁ ଡାକି, ତାଙ୍କ ହାତ ଧରି କହିଲେ, "ମହାନ ଭବ, ଦୟାକରି ମୋତେ ମିତ୍ରତା ଦିଅ, କାରଣ ଭୋଜ ଓ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ ସୁହୃଦ।" "ତେଣୁ ମୃଦୁଭାବୀ, ମୁଁ ତୁମରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛି, କାରଣ ତୁମେ ମହତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାମ ସମ୍ପାଦନରେ ସମର୍ଥ; ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ନିଜ କାମ ସାଧିଥିଲେ।" "ନନ୍ଦଙ୍କ ବ୍ରଜକୁ ଯାଅ, ସେଠାରେ ଅନକଦୁନ୍ଦୁଭିର ଦୁଇ ପୁଅ ରହୁଛନ୍ତି। ଏହି ରଥରେ ସେମାନେକୁ ଏଠାକୁ ଆଣ।" "ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ବୈକୁଣ୍ଠବାସୀ ଦେବତାମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛନ୍ତି ଭାବି ପ୍ରଚାର ହେଉଛି। ତେଣୁ ନନ୍ଦ ଓ ଗୋପମାନେ ସହିତ ସେମାନେ ଆସିବେ, ଉପହାର ସହିତ।" "ସେମାନେ ଆସିଲେ, ମୁଁ ହାତୀ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେକୁ ବଧ କରିବି; ଯଦି ସେମାନେ ତାହାରୁ ବଞ୍ଚିଯିବେ, ତେବେ ମଲ୍ଲବୀରମାନେ ତାଙ୍କୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଭଳି ମାରିଦେବେ।" "ଏହି ଦୁଇଜଣ ମରିଗଲେ, ବସୁଦେବ ଓ ତାଙ୍କ ପରିବାରକୁ ମୁଁ ନଶ୍ୱନ କରିଦେବି—ବୃଷ୍ଣି, ଭୋଜ, ଦାଶାର୍ହମାନେ ସମେତ।" "ଉଗ୍ରସେନ, ମୋ ବୃଦ୍ଧ ପିତା, ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ହତ୍ୟା କରିବି, ତାଙ୍କ ଭାଇ ଦେବକ, ଓ ଯେଉଁମାନେ ମୋ ପ୍ରତିପକ୍ଷ, ସେମାନେକୁ ମଧ୍ୟ।" "ଏପରେ, ଏ ଭୂମି ଶତ୍ରୁଶୂନ୍ୟ ହେବ; ଜରାସନ୍ଧ ମୋ ଗୁରୁ, ଦ୍ୱିବିଦା ମୋ ପ୍ରିୟମିତ୍ର।" "ଶମ୍ଭର, ନରକ, ବାଣ—ଏମାନେ ମୋ ସାଙ୍ଗତ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି। ସେମାନେ ସହିତ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ମିଶିଥିବା ରାଜାମାନେକୁ ମୁଁ ନଶ୍ୱନ କରି ଏ ଭୂମିର ଉପଭୋଗ କରିବି।" "ଏହି କଥା ଜାଣି, ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଏଠାକୁ ଆଣ, ଯେଉଁମାନେ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ମନ ଲଗାନ୍ତି, ଏଠାର ଧନୁର୍ଯ୍ଞ ଓ ଯଦୁପୁରୀର ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଦେଖିବା ପାଇଁ।" ଅକୃର କହିଲେ, "ରାଜନ୍, ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶ ଉଚିତ, ଶତ୍ରୁ ନିବୃତ୍ତି ଆପଣଙ୍କ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ; କିନ୍ତୁ ସଫଳତା କିମ୍ବା ବିଫଳତା ଭାଗ୍ୟଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, କାରଣ ଫଳ ସବୁ ଭାଗ୍ୟର ଦାସ।" "ଲୋକେ ଅନେକ ଚେଷ୍ଟା କରିଥାନ୍ତି ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପାଇଁ, ଯଦିଓ ଭାଗ୍ୟ ବିରୋଧ କରେ; ସେମାନେ ଶୁଖ ଦୁଃଖର ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ତଥାପି, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଳନ କରିବି।" ଶୁକଦେବ କହିଲେ, "ଏଭଳି ଅକୃରଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇ, କଂସ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେକୁ ଦୂର କରି, ନିଜ ରାଜପ୍ରାସାଦକୁ ଯାଇଲେ। ଅକୃର ମଧ୍ୟ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ।" ତା'ପରେ, କଂସଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଦୂତ କେଶୀ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଘୋଡ଼ା, ମନର ତୁଳ୍ୟ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ପୃଥିବୀକୁ ହୋଫ୍ରେ ଦଳି, ତାଙ୍କର ଗଡ଼ିକୁ ଆକାଶ ଆନ୍ଦୋଳିତ କରି, ଗର୍ଜନ କରି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କଲେ। ସେ ତୀବ୍ର ଦୃଷ୍ଟି, ବିଶାଳ ମୁଁହ, ଦୂର୍ଦ୍ଧର୍ଷ କଣ୍ଠ, ଘନଘୋର ବଦଳ ଭଳି କଳା, ଦୁଷ୍ଟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନେଇ, କଂସଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟକାରୀ ଭାବେ, ନନ୍ଦଙ୍କ ବ୍ରଜକୁ ଯାଇ, ସେଠାକୁ କମ୍ପିତ କଲେ। ଘୋଡ଼ାର ଉଚ୍ଚ ହିନ୍ହାଡା ଓ ପୁଛରେ ଉଡ଼ିଥିବା ମେଘରେ, ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗୋପଗ୍ରାମକୁ ଭୟଭୀତ କଲେ। ତେବେ ଗୋପମୁଖ୍ୟ କୃଷ୍ଣ ସିଂହ ଭଳି ଗର୍ଜନ କରି, ତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ। ଯେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ, ସେ ତୀବ୍ର ରୋଷରେ ଆକାଶ ଗିଲିଯିବା ପରି ଆଗକୁ ଆସି, କମଳନୟନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଚରଣେ ଆଘାତ କଲେ। କିନ୍ତୁ ଅବ୍ୟକ୍ତ ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କୁ ଦୁଇ ହାତରେ ଧରି, ପାଦ ଧରି ଘୂରାଇ, ଗରୁଡ଼ ସାପକୁ ଯେପରି ଫେଙ୍କିଦେଇ, ଶତଧନୁର ଦୂରରେ ଫେଙ୍କିଦେଲେ। ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଫେରି, କେଶୀ ଆଉଥରେ ରୋଷରେ ଉଠି, ମୁଁହ ଖୋଲି ହରିଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲା। କୃଷ୍ଣ ହସି, ତାଙ୍କ ହାତକୁ ଘୋଡ଼ାର ମୁଁହ ଭିତରେ ଦେଲେ, ଯେପରି ସାପ ତା'ର ବିଲକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ହାତ ଘୋଡ଼ାର ଦାନ୍ତକୁ ଛୁଇଁଲା, ସେମାନେ ତାପରେ ଭାଙ୍ଗିଗଲେ; ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ହାତ ଘୋଡ଼ାର ଦେହ ଭିତରେ ଲୋହା ଦଣ୍ଡ ଭଳି ବିସ୍ତାରିତ ହେଲା। ଶ୍ୱାସ ଅଟକି, ଶରୀର ଫିଁକି, କେଶୀ ଘାମେ ଭିଜି, ଚକ୍ଷୁ ଘୂରାଇ, ରକ୍ତ ବମି, ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲା। ଏହି କଠୋର ଦେହରୁ, ବଳଶାଳୀ ପ୍ରଭୁ ନିଜ ହାତ ଫେରେଇଲେ; ଶତ୍ରୁ ବଧରେ ଅଚମ୍ଭିତ ଓ ଅହଂକାର ଶୂନ୍ୟ ଥିଲେ।