ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଫେଙ୍ଗି ଦିଅଯାଇଥିବା ଅରିଷ୍ଟା ଦେମନ୍ ତୁରନ୍ତ ଉଠି ପଡିଲେ, ସାରା ଶରୀର ଘମରେ ଭିଜିଥିଲା, ଶ୍ୱାସ ଭାରି ହେଉଥିଲା, ରୋଷରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ଆଉ ଏକଥର ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ଶିଙ୍ଗ ଧରି, ପାଉଁ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ଚେପି ଦେଲେ, ଏବଂ ଜଳେ ଭିଜିଥିବା ବସ୍ତ୍ରକୁ ଯେପରି ବେକୁଥାଏ, ସେପରି ଅରିଷ୍ଟାଙ୍କୁ ଚେପି ଦେଲେ। କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ଶିଙ୍ଗ ଦେଇ ଅରିଷ୍ଟାଙ୍କୁ ଘାଏ କଲେ, ତାହାପରେ ଅରିଷ୍ଟା ବୃହ୍ମିରେ ଫେଲି ପଡିଲେ। ଅରିଷ୍ଟା ରକ୍ତ ବମି କରି, ମୂତ୍ର ଓ ମଳ ତ୍ୟାଗ କରି, ପାଦ ଫୁଟେଇ, ଚକ୍ଷୁ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ଦୁଃଖରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ନିରୃତିଙ୍କ ହାତରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲେ। ଦେବତାମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୁଷ୍ପ ବର୍ଷା କରି, ଗାନ କରି ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ଏପରି ଭାବରେ କୁକୁଦ୍ମିନ୍ ବୃଷ ଦେମନ୍ ନିପାତ କରି, ଦ୍ୱିଜମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିବା କୃଷ୍ଣ ବଳରାମ ସହିତ ଗୋପଗ୍ରାମକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଗୋପୀମାନେ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଅନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଅରିଷ୍ଟା ଦେମନ୍ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିପାତ ହେବା ପରେ, ଦିବ୍ୟ ଋଷି ନାରଦ, ଯେ ଦେବମାନେ ଦେଖନ୍ତି, କଂସଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେବାକୁ ଗଲେ। ସେ କଂସଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଯଶୋଦାଙ୍କ ଝିଅ, ଦେବକୀଙ୍କ ପୁଅ କୃଷ୍ଣ, ଓ ରୋହିଣୀଙ୍କ ପୁଅ ବଳରାମ, ଭୟଭୀତ ବସୁଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନନ୍ଦଙ୍କୁ ଭରସା କରାଯାଇଛନ୍ତି।" "ବସୁଦେବ ତାଙ୍କ ମିତ୍ର ନନ୍ଦଙ୍କୁ ଏହି ଦୁଇ ଶିଶୁ ଦେଇଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ତୁମର ଲୋକମାନେକୁ ନିପାତ କରିଛନ୍ତି।" ଏହା ଶୁଣି, ଭୋଜ ରାଜା କଂସ ରୋଷରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାର ଉଠାଇ ବସୁଦେବଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ହେଲେ ନାରଦ ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ ଓ ଦେଖାଇଲେ ଯେ ଏହି ଦୁଇ ପୁଅ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ। ଏହା ଦେଖି, କଂସ ବସୁଦେବ ଓ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଲୋହା ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବାନ୍ଧି ଦେଲେ। ଦିବ୍ୟ ଋଷି ନାରଦ ଯିବା ପରେ, କଂସ କେଶିନ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ— "ଯାଅ, ବଳରାମ ଓ କେଶବ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମାର; ତାପରେ ମୁଷ୍ଟିକ, ଚାଣୁର, ଶାଲ, ତୋଶଲ ଓ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ପଠା।" ଭୋଜ ରାଜା ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ହାତୀର ଦାୟିତ୍ୱ ଧାରୀମାନେକୁ ଡାକି କହିଲେ, "ସମସ୍ତେ ଶୁଣ, ଏହି ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପହଳବାନ୍ ଚାଣୁର ଓ ମୁଷ୍ଟିକ।" "ନନ୍ଦଙ୍କ ଗୋପଗ୍ରାମରେ ଆନକଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ ରହୁଛନ୍ତି; ଏହି ଦୁଇ ପୁଅ ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ଆଗରୁ କହାଯାଇଛି।" "ତମେ ଦୁଇଜଣ ଏଠାରେ ପହଳବାନ୍ ମେଳାରେ ତାଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ହେବ; ଅନେକ ମଞ୍ଚ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର, ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ନାଗରିକ ଓ ଗ୍ରାମବାସୀ ତାଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିପାରିବେ।" "ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ, କୁବଳୟାପୀଡ ହାତୀକୁ ଆଖଡା ଦ୍ୱାରରେ ଆଣ, ତାହାଁଠି ମୋର ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ମାରିଦିଅ।" "ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ବଣସ୍ତ୍ରୀୟ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କର, ନିୟମାନୁସାରେ ଶୁଦ୍ଧ ପଶୁମାନେକୁ ଭଗବାନ୍ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ଆଣ।" ଏପରି ବ୍ୟବହାରିକ ଦକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇ, କଂସ ଯଦୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ଅକୃରାଙ୍କୁ ଡାକି, ତାଙ୍କ ହାତ ଧରି କହିଲେ— "ଉଦାର ମହାଶୟ, ମୋ ପ୍ରତି ଆଦର ରଖି, ମୋତେ ମିତ୍ରତା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କର; ଭୋଜ ଓ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ସର୍ବାଧିକ ଭଲ ଚାହିଁଥିବା।" "ଏହିପରି, ଶାନ୍ତ ଜନ, ମୁଁ ତୁମେ ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛି, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ବିଷ୍ଣୁ ଉପରେ ଭରସା କରି ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରିଥିଲେ।" "ନନ୍ଦଙ୍କ ବ୍ରଜକୁ ଯାଅ; ଏଠାରେ ଆନକଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ରହୁଛନ୍ତି। ଏହି ରଥରେ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କୁ ଆଣ।" "କହାଯାଇଛି ଯେ ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ବୈକୁଣ୍ଠର ଦେବମାନେ ପଠାଇଛନ୍ତି; ତୁମେ ନନ୍ଦ ନେତୃତ୍ୱରେ ଗୋପମାନେ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଉପହାର ସହିତ ଆଣ।" "ତାଙ୍କୁ ଆଣିଦେଲେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ହାତୀ ଦ୍ୱାରା ମାରିବି, ଯେ ମୃତ୍ୟୁ ସମାନ; ଯଦି ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିଯାଏ, ତେବେ ପହଳବାନ୍ ଦ୍ୱାରା ମାରିବି, ଯେଉଁମାନେ ମେଘ ଗଜାପରି ଭୟଙ୍କର।" "ଏହି ଦୁଇ ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ପରେ, ବସୁଦେବ ଓ ଅନ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ଦୁଃଖ ପାଉଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ନିପାତ କରିବି, ତାଙ୍କ ଜନ୍ମଜାତ ସମ୍ବନ୍ଧୀ—ବୃଷ୍ଣି, ଭୋଜ, ଦାଶାର୍ହମାନେକୁ ମାରିବି।" "ଉଗ୍ରସେନ, ମୋର ବୃଦ୍ଧ ପିତା ଯେ ରାଜସିଂହାସନ ଚାହିଁଥିବା, ତାଙ୍କୁ, ତାଙ୍କ ଭାଇ ଦେବକା ଓ ଅନ୍ୟ ମୋର ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ମାରିବି।" "ତାପରେ, ମୋର ମିତ୍ର, ଏହି ପୃଥିବୀ ଶତ୍ରୁମୁକ୍ତ ହେବ; ଜରାସନ୍ଧ ମୋର ଗୁରୁ, ଦ୍ୱିବିଦା ମୋର ମିତ୍ର ଓ ସାଥୀ।" "ଶମ୍ବର, ନାରକ, ବାଣ ମୋର ମିତ୍ରତାରେ ନିବେଶିତ; ତାଙ୍କ ସହିତ ଦେବମାନେ ସହିତ ମିଶିଥିବା ରାଜାମାନେକୁ ନିପାତ କରି, ପୃଥିବୀକୁ ଉପଭୋଗ କରିବି।" "ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଜାଣି, ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ, ଯେମାନେ କ୍ରୀଡାରେ ଆନନ୍ଦିତ, ତାଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଆଣ, ବଣସ୍ତ୍ରୀୟ ଯଜ୍ଞ ଦେଖିବାକୁ ଓ ଯଦୁନଗରୀର ଭୂଷା ଦେଖିବାକୁ।" ଶ୍ରୀ ଅକୃରା କହିଲେ, "ରାଜା, ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ସଠିକ୍; ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୂର କରିବା ଆପଣଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ; ଲାଭ ଓ ଅଲାଭ ସମାନଭାବେ ଭାଗ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, କାରଣ ଫଳର କାରଣ ଭାଗ୍ୟ।" "ମନୁଷ୍ୟମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପାଇଁ ବିପୁଳ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ଯଦିଓ ଭାଗ୍ୟ ଅଟକାଇଥାଏ; ସେମାନେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଦୁଃଖରେ ବିଷୟ ହୋଇଥାନ୍ତି। ତଥାପି, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରିବି।" ଶ୍ରୀ ଶୁକଦେବ କହିଲେ, ଏପରି ଅକୃରାଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେକୁ ବିଦାୟ କରି, କଂସ ନିଜ ରାଜପାଳେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଅକୃରା ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏହା ପରେ, କଂସଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଶ୍ୱ ଦେମନ୍ କେଶୀ, ମନରେ ଯେପରି ତୀବ୍ର ଗତି, ତାହିଁପରି ଦୃତ ହୋଇ ପୃଥିବୀକୁ ନିଜ ଖୁର ଦେଇ ଚେପିଥିଲା, ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଓ ହ୍ରାସ ଦେଇ ଆକାଶକୁ କମ୍ପିତ କରିଥିଲା, ତାଙ୍କ ହ୍ରାସ ଏତେ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା ଯେ ସମସ୍ତେ ଭୟଭୀତ ହେଇଯାଇଥିଲେ। ଉଲ୍ଲୁକିତ ଚକ୍ଷୁ, ବଡ଼ ମୁଁହ, ଭୟଙ୍କର ଗଳା, ବଡ଼ ବର୍ଷା ମେଘ ପରି କଳା, ଦୁଷ୍ଟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନେଇ, କଂସଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ, କେଶୀ ନନ୍ଦଙ୍କ ବ୍ରଜକୁ ଯାଇ ତାହାକୁ କମ୍ପିତ କରିଦେଲେ।