ଏକ ଦିନ ଗୋକୁଳରେ ଏକ ବଡ଼ ଦୂଷ୍ଟ ବୁଳା ବାଘ ଆସିଗଲା। ସେ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦ କରି, ପାଦରେ ଭୂମି ଖୁଣ୍ଡି, ତାଙ୍କ ପଛରେ ଲମ୍ବା ପୁଛ ଉଠାଇ ମାଟି ତଳି ଦେଇଥିଲା। ତାଙ୍କ ଶିଙ୍ଗର ତୁଣ୍ଡରେ ମାଟି ଉଠାଇ ଚାଲିଥିଲା। ସେ ଥୋଡ଼େ ଥୋଡ଼େ ମଳ ଛାଡ଼ି, ପିଶାବ କରି, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିଲା। ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଏକାଗ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଉଥିଲା। ଏହି ଦୂଷ୍ଟ ବୁଳାର ଭୟଙ୍କର ରମ୍ଭଣ ଦେଖି ଗୋକୁଳର ଗାଁବାସୀ ଓ ଗାଁର ଗାଈମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଇ ପଳାଇଗଲେ। ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାମାନେ ଭୟରେ ଅପରିପକ୍ୱ ଗର୍ଭପାତ କରିଦେଲେ, ଏବଂ ମେଘମାନେ ତାଙ୍କ କୁହୁଡ଼ିକୁ ପାହାଡ଼ ଭାବି ଭୟରେ ଚାଲିଗଲେ। ବୁଳାର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିଙ୍ଗ ଦେଖି ଗୋପ ଓ ଗୋପୀମାନେ ଭୟରେ ଅସ୍ଥିର ହେଇ ପଳାଇଲେ, ଗାଈମାନେ ଗୋକୁଳ ଛାଡ଼ି ଦେଇ ଚାଲିଗଲେ। ସମସ୍ତେ 'କୃଷ୍ଣ! କୃଷ୍ଣ!' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରି, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଶରଣେ ଗଲେ। ଏପରି ଭୟ ଦେଖି, ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଦୃଷ୍ଟି କଲେ। ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତ କରି 'ଭୟ କରିବେ ନାହିଁ' ବୋଲି କହିଲେ। ତାପରେ, କୃଷ୍ଣ ବୁଳା ଦୂଷ୍ଟ ଆରିଷ୍ଟାକୁ ଡାକି, 'ଏହି କି, ଦୂଷ୍ଟ ଜନ?' ବୋଲି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ଅଚ୍ୟୁତ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ହାତରେ ଭୂମିକୁ ଚପଟି ଦେଇ, ଆରିଷ୍ଟାକୁ ଚିନ୍ଦ୍ରାଇଲେ, 'ମୁଁ ଦୂଷ୍ଟଙ୍କ ଅହଂକାର ନାଶ କରିବି, ତୁମେ ଦୂଷ୍ଟ ଚିତ୍ତ' ବୋଲି କହିଲେ। ହରି ତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ଗଳାରେ ବାହୁ ରଖି ଦଁଡାଇ ରହିଲେ। ଏବେ ଆରିଷ୍ଟା ଭୟଙ୍କର ରୋଷରେ ଭୂମିକୁ ଖୁଣ୍ଡି, ପୁଛକୁ ବାଦଳ ପରି ଘୁରାଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପରେ ଚାର୍ଜ କଲେ। ଶିଙ୍ଗ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଏବଂ ରକ୍ତିମ ଚକ୍ଷୁ, ଆରିଷ୍ଟା ଏକ ଦିଗର ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ପରି, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପରେ ଝପଟିଲେ। ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ଆରିଷ୍ଟାଙ୍କ ଶିଙ୍ଗ ଧରି ଏଠାରୁ ଅଠାର ପଦ ଦୂରେ ପଛେଇ ନେଇଗଲେ, ଏକ ହାତୀ ଅନ୍ୟ ହାତୀକୁ ଚିଁଡ଼ି ନେଇଯିବା ପରି। ଭଗବାନ ଦ୍ୱାରା ଫିଙ୍ଗା ଦିଆଯିବା ପରେ ଆରିଷ୍ଟା ପୁନି ଉଠିଲେ, ଶରୀର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘମେ ଭିଜି, ଭୟଙ୍କର ରୋଷରେ ପୁନି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପରେ ଚାର୍ଜ କଲେ। କୃଷ୍ଣ ଆରିଷ୍ଟାଙ୍କ ଶିଙ୍ଗ ଧରି ତାଙ୍କୁ ପାଦ ଦେଇ ଚାପି ଭୂମିକୁ ଫିଙ୍ଗିଲେ, ଭିଜା ପୋଷାକ ମାନେ ଚିପି ଦେବା ପରି ଚିପିଲେ, ଶିଙ୍ଗରେ ଘାତ କରି ତାଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ପତିତ କଲେ। ଆରିଷ୍ଟା ରକ୍ତ ଓ ମଳ ଛାଡ଼ି, ପିଶାବ କରି, ପାଦ ହଲାଇ, ଚକ୍ଷୁ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ି ନିରୃତିଙ୍କ ହାତରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲେ। ଦେବମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୁଷ୍ପ ବର୍ଷା କରି ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ଏପରି ଭାବରେ ବୁଳା ଦୂଷ୍ଟ କୁକୁଦ୍ମିନକୁ ବଧ କରି କୃଷ୍ଣ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରି, ବଳରାମ ସହିତ ଗୋକୁଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଗୋପୀମାନେ ଦେଖି ଆନନ୍ଦ ଉଲ୍ଲାସ କଲେ। ଏହି ଦୂଷ୍ଟ ଆରିଷ୍ଟା ବଧ ହେବା ପରେ, ଦିବ୍ୟ ଋଷି ନାରଦ ଦେବମାନେ ଦେଖି, କଂସଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେବାକୁ ଗଲେ। ସେ କଂସଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଯଶୋଦାଙ୍କ କନ୍ୟା, ଦେବକୀର କୃଷ୍ଣ, ରୋହିଣୀର ବଳରାମ—ଏମାନେ ଭୟଭୀତ ବସୁଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନନ୍ଦଙ୍କୁ ଭରସା କରାଯାଇଛନ୍ତି।' ବସୁଦେବ ଏମାନେ ଦ୍ୱାରା ତୁମର ଲୋକମାନେ ବଧ ହେଲେ। ଏହି ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି, କଂସ ରୋଷରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାର ନେଇ ବସୁଦେବଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ନାରଦ ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ ଏବଂ ଏହି ଦୁଇ ପୁଅ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଖୋଲାସା କଲେ। ଏହି ବୁଝି, କଂସ ବସୁଦେବ ଓ ତାଙ୍କ ଜନାନୀକୁ ଲୋହା ଶୃଙ୍ଖଳରେ ବାନ୍ଧିଲେ। ଦିବ୍ୟ ଋଷି ବିଦାୟ ନେଲେ, ତାପରେ କଂସ କେଶିନ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ, 'ଯାଉ, ରାମ ଓ କେଶବକୁ ମାର; ପରେ ମୁଷ୍ଟିକ, ଚାଣୁର, ଶଳ, ତୋଶଳ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ପଠାଇଦେ।' କଂସ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ହାତୀ ସମ୍ଭାଳକମାନେ ଡାକି କହିଲେ, 'ସମସ୍ତେ ଶୁଣ, ଏମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଲ୍ଲ—ଚାଣୁର ଓ ମୁଷ୍ଟିକ।' 'ନନ୍ଦଙ୍କ ଗୋପଗ୍ରାମରେ ଆନକଦୁନ୍ଦୁଭିର ଦୁଇ ପୁଅ—ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ ରହୁଛନ୍ତି; ଏମାନେ ତାଙ୍କ ହାତରେ ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ଲେଖାଯାଇଛି।' 'ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଏଠାରେ ମଲ୍ଲଯୁଦ୍ଧରେ ଏମାନେକୁ ବଧ କର; ବିଭିନ୍ନ ମଞ୍ଚ ତିଆରି କର, ମଲ୍ଲଯୁଦ୍ଧ ଅଂଗଣ ଉପରେ ଚାରିପାଖ ଲୋକମାନେ ଦେଖିପାରିବେ।' 'ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ, ହାତୀ କୁଵଳୟାପୀଡ଼କୁ ଅଂଗଣ ଦ୍ୱାରରେ ଆଣ; ସେ ମୋର ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଏଠାରେ ବଧ କରିବ।' 'ଚୌଦ୍ଦ ତାରିଖରେ ଧନୁଯାଗ ଆରମ୍ଭ କର, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଶୁଧ୍ଧ ପଶୁମାନେ ଆଣି, ଭଗବାନଙ୍କୁ ନିବେଦନ କର।' ଏପରି ନିର୍ଦେଶ ଦେଇ, କଂସ ଯଦୁମାନେର ଅଗ୍ରଣୀ ଅକୃରାଙ୍କୁ ଡାକି, ତାଙ୍କ ହାତ ଧରି, କହିଲେ—'ଓ ଉଦାର ମହାନ, ଦୟାକରି ମୋ ସହିତ ମିତ୍ରତା ସ୍ଥାପନ କର; ଭୋଜ ଓ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ମଧ୍ୟରେ କେହି ମୋ ପରି ଉପକାରୀ ନାହିଁ।' 'ତେଣୁ, ମୃଦୁ, ମୁଁ ତୁମେଠାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛି, ତୁମେ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିପାରିବେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ବିଷ୍ଣୁ ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।' 'ନନ୍ଦଙ୍କ ବ୍ରଜକୁ ଯାଉ, ସେଠାରେ ଆନକଦୁନ୍ଦୁଭିର ଦୁଇ ପୁଅ ରହୁଛନ୍ତି; ଏମାନେକୁ ଏହି ରଥରେ ଆଣିଦିଅ।' 'କହାଯାଇଛି, ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ବୈକୁଣ୍ଠର ଦେବମାନେ ପଠାଇଛନ୍ତି; ଏମାନେକୁ ନନ୍ଦ ନେତୃତ୍ୱରେ ଗୋପମାନେ ଓ ଉପହାର ସହିତ ଏଠାରେ ଆଣ।' 'ଏମାନେ ଆସିଲେ, ମୁଁ ଏମାନେକୁ ହାତୀ ଦ୍ୱାରା ବଧ କରିବି; ଯଦି ପଳାଇଯିବେ, ତେବେ ମଲ୍ଲମାନେ ବଜ୍ର ପରି ତୀବ୍ର ହୋଇ ଏମାନେକୁ ବଧ କରିବେ।' 'ଏମାନେ ବଧ ହେଲେ, ମୁଁ ବସୁଦେବ ଓ ଅନ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଥିବାମାନେକୁ ବଧ କରିବି; ତାଙ୍କ ଆତ୍ମୀୟ—ବୃଷ୍ଣି, ଭୋଜ, ଦାଶାର୍ହମାନେକୁ ମାରିବି।' 'ଉଗ୍ରସେନ, ମୋର ବୃଦ୍ଧ ପିତା ଯିଏ ରାଜସିଂହାସନ ଚାହେ, ତାଙ୍କୁ, ତାଙ୍କ ଭାଇ ଦେବକାକୁ ଓ ମୋର ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ମାରିବି।' 'ତାପରେ, ମୋ ବନ୍ଧୁ, ଏହି ପୃଥିବୀରୁ ବାଧା ଦୂର ହେବ; ଜରାସନ୍ଧ ମୋର ଶିକ୍ଷକ, ଦ୍ୱିବିଦା ମୋର ପ୍ରିୟ ମିତ୍ର।' 'ଶମ୍ବର, ନାରକ, ବାଣ ମୋତେ ମିତ୍ରତାରେ ଭକ୍ତ; ଏମାନେ ସହିତ ମୁଁ ଦେବମାନେ ସହିତ ଜୋଡ଼ା ରାଜାମାନେକୁ ବଧ କରି, ପୃଥିବୀ ଉପଭୋଗ କରିବି।