ଏହି ଭାଗବତ କଥାରେ, ଏକ ଦିନ ଗୋପୀମାନେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ “କୃଷ୍ଣ! ରାମ!” ବୋଲି କାନ୍ଦିବା ଶୁରୁ କଲେ। ଏହା ଦେଖି, ଏବଂ ନିଜ ସାଥୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଧରାଯିବାକୁ ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ଦୁଇଁଜଣ ଭାଇ, ତାଙ୍କର ଗାଈ ଚୋରି କରିଥିବା ଚୋରକୁ ଧାଉଥିବା ଭଳି, ବେଗରେ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଯକ୍ଷ ପଛରେ ଦୌଡ଼ିଗଲେ। ସେମାନେ ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ଶକ୍ତି ନେଇ, ହସ୍ତରେ ଗଦା ଧରି, ଗୋପୀମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଉନାହାଁତୁ ବୋଲି ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ। କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ଓ କାଳ ଭଳି ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ମୂଢ଼ ଯକ୍ଷ ଭୟରେ ଗୋପୀମାନେ ଛାଡ଼ି ଦେଲା ଏବଂ ପ୍ରାଣ ବଞ୍ଚାଇବାକୁ ଦୌଡ଼ିଗଲା। କୃଷ୍ଣ ସେଉଁଠିଁ ଯେଉଁଠିଁ ଯକ୍ଷ ଦୌଡ଼ୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡରୁ ମଣି ନେବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଧାରଣ କଲେ, ବଳରାମ ତଥା ଗୋପୀମାନେଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ରହିଗଲେ। କୃଷ୍ଣ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଶଙ୍ଖଚୂଡ଼ ନାମକ ଦୁଷ୍ଟ ଯକ୍ଷଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଭାରି ଘୁଞ୍ଚି ଘାତ କରି, ମୁଣ୍ଡର ମଣି ଓ ସାଥୀ ମଣି ନେଇଲେ। ଏହି ଦୁଷ୍ଟଙ୍କୁ ବଧ କରି, ଉଜ୍ୱଳ ମଣି ବଡ଼ ଭାଇ ବଳରାମଙ୍କୁ ସ୍ନେହପୂର୍ବକ ଦେଲେ, ଏବଂ ଗୋପୀମାନେ ଏହା ଦେଖି ଅନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ: ଏହି ସମୟରେ, କୃଷ୍ଣ ଗୋପାଳ ଗୋବିନ୍ଦ ମୃଗଦାୟ ଚରାଇବାପାଇଁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବା ସମୟରେ, ଗୋପୀମାନେ ତାଙ୍କ ଚିନ୍ତାରେ ଦିନ କାଟୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଲୀଳାଗୀତ ଗାଇ ଦୁଃଖରେ ଦିନ ଯାଉଥିଲା। ଗୋପୀମାନେ କହୁଛନ୍ତି: ଯେଉଁଠି ମୁକୁନ୍ଦ ତାଙ୍କର ବାଁହା ହାତରେ ବାଂଶୀ ଧରି, ମୁଁହରେ ଲଗାଇ, ବାଂ ଗାଲ ଉପରେ ଚାପି, ଭୌହ ସ୍ପନ୍ଦିତ, କମଳ ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ସୁନ୍ଦର ସ୍ପର୍ଶ କରି, ବାଂଶୀ ଶବ୍ଦରେ ଆମକୁ ଡାକୁଛନ୍ତି। ଦେବତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଓ ସିଦ୍ଧମନ୍ଦଳୀ, ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ, ପ୍ରେମବାଣରେ ଆତ୍ମବିସ୍ମୃତ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ଉପରିବସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ବିସ୍ମୃତ କରିଦେଲେ। ଆହା! ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ କନ୍ୟାମାନେ, ନନ୍ଦନନ୍ଦନ ଦୁଃଖିତମାନେଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦଦାତା, ଯେତେବେଳେ ବାଂଶୀ ବଜାଉଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଛାତିରେ ହାର ଓ ହସ ଜଣେ ଧରାପଡ଼ିଥିବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଭଳି ଚମକୁଥାଏ। ବ୍ରଜରେ ଥିବା ବୃଷମାନେ, ହରିଣ ଓ ଗାଈମାନେ ଦଳେ ଦଳେ ବାଂଶୀ ଶବ୍ଦରେ ମନ ମୁହଁରେ ଘାସ ଧରି, କାନ ଦେଇ, ଚିତ୍ର ଭଳି ନିଷ୍ପ୍ରଭ ଓ ଅଚଳ ହୋଇ ରହିଯାନ୍ତି। ମୁକୁନ୍ଦ କେବେ କେବେ ମୟୂରପଙ୍ଖା, ରଙ୍ଗିନ ମାଟି ଓ ପତ୍ର ଧରି, କୁସ୍ତୀ ଖେଳାଳି ଭଳି ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ଗୋପାଳମାନେ ସହିତ ଗାଈମାନେ ଡାକୁଛନ୍ତି। ନଦୀମାନେ, ତାଙ୍କର ଧାରା ଭାଙ୍ଗିଯାଇ, ପଦପଦ୍ମର ଧୂଳି ହବା ସହିତ ଉଡ଼ି, ପ୍ରେମ କମ୍ପିତ ବାହୁ ଭଳି ଜଳ ଅଚଳ ହୋଇ, ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ଅରଣ୍ୟରେ, ନନ୍ଦନନ୍ଦନ ପାହାଡ଼ର ଶିରୋମଣି ଭଳି ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ଶୂରତ୍ୱରେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବାବେଳେ, ବାଂଶୀ ଧ୍ୱନିରେ ଗାଈମାନେ ଡାକି, ପାହାଡ଼ ଢାଳାରେ ଚାଲିଯାନ୍ତି। ବନ ଲତା ଓ ବୃକ୍ଷମାନେ ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ତାଙ୍କ ଶାଖା ମଧୁ ଝରାଇ ଭାବୁକ ହୋଇ, ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ପ୍ରକାଶ କରୁଛନ୍ତି। ବନ ମାଳା, ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧ ଓ ମଧୁ ଭରା ତୁଳସୀ ଧରି, ନାୟକ ବାଂଶୀ ବଜାଉଥିବା ସମୟରେ, ମଦମସ୍ତ ମଧୁମକ୍ଷିକାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗୀତ ଗାଇ ସମ୍ମାନ କରୁଛନ୍ତି। ଝିଲିମିଲି ଝିଲି, ହଂସ, ତଥା ପକ୍ଷୀମାନେ ହରିଙ୍କ ଶୁଭ୍ର ଗୀତ ଶୁଣି, ଚିତ୍ତ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ, ଚୁପ୍ଚାପ ଚକ୍ଷୁ ମୁଦଇ ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଛନ୍ତି। ପାହାଡ଼ ଢାଳାରେ ଗୋପମାନେ ସହ ମାଳା ଓ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, ବାଂଶୀ ଶବ୍ଦରେ ଗୋପୀମାନେଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଦେଉଛନ୍ତି। ମେଘମାନେ ମୂଲ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଭୟରେ, ମୃଦୁ ଗର୍ଜନ କରି, ପୁଷ୍ପ ବର୍ଷା କରି, ଛାୟା ଦେଇ, ତାଙ୍କୁ ଛତ୍ର ତୋରି ଦେଉଛନ୍ତି। ଗୋପାଳ ଗୋବିନ୍ଦ ବିଭିନ୍ନ ଗାଈ ଚରାଇବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ବାଂଶୀ ରେ ନିଜ ନିଜ ରାଗ ବଜାଇ ନୂତନ ଧ୍ୱନି ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି। ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଇନ୍ଦ୍ର, ଶିବ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏବଂ ଋଷିମାନେ ମଣ୍ଡପାଇଁ ମୁଣ୍ଡ ଓ ମନ ନମାଇ, ବିମୁଢ଼ ହୋଇ ପ୍ରବୃତ୍ତି ଅପରିଚୟ ରହିଗଲେ। ବୃଜର ଗାଈମାନେ ତାଙ୍କ ଖୁସିରେ ଚିହ୍ନ ଥିବା ଖୁର ଦ୍ୱାରା ଭୂମିକୁ ମୃଦୁ କରି, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଆଘାତ ଆବୃତ କରିଦେଉଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିର ଖେଳ ଓ ଅନୁରାଗରେ ଆମେ ଏପରି ଭାବେ ବିମୁଢ଼ ହୋଇଯାଉଛୁ, ଆମର କେଶ ବା ପୋଶାକ କିପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛି ତାହା ମଧ୍ୟ ଜାଣିପାରୁନାହିଁ। କେବେ କେବେ, ପ୍ରିୟ ତୁଳସୀ ଗନ୍ଧର ମାଳା ପିନ୍ଧି, ଗୋପାଳ ନିଜ ସାଥୀଙ୍କ ମୋହରେ ହାତ ରଖି, ଗାଈ ଗଣନା କରି, ଗୀତ ଗାଇ ଚାଲନ୍ତି। ବାଂଶୀ ଶବ୍ଦରେ ମନ ବିମୋହିତ ହୋଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ ତାଙ୍କ ପଛରେ ପଛରେ ଚାଲନ୍ତି, ମୃଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଗୋପୀମାନେ ଭଳି ଘର ଛାଡ଼ି ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ଯମୁନା ତୀରେ ମଲ୍ଲିକା ମାଳା ଓ ଶୁଭ ପୋଶାକରେ ଶୋଭିତ, ଗୋପାଳ ଓ ଗୋପମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିବାବେଳେ, ନନ୍ଦନନ୍ଦନ ତାଙ୍କ ମିତ୍ରମାନେଙ୍କୁ ଲୀଳାରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛନ୍ତି। ସୁଗନ୍ଧିତ ଚନ୍ଦନ ଗନ୍ଧ ନେଇ, ମୃଦୁ ପବନ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରେ, ଦେବଗାନ ଦଳ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଗୀତରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ବ୍ରଜର ଗାଈମାନେ ପ୍ରତି ଆନୁରାଗ ଦେଖାଇ, ବଡ଼ମାନେ ମାନ୍ୟ କରି, ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଗୋପାଳ ତାଙ୍କର ବିଶ୍ରୁତି ବାଂଶୀ ଶବ୍ଦରେ ଗୋବିନ୍ଦ ଗୋପମାନେ ସହିତ ଗାଈ ଘରକୁ ଆଣନ୍ତି। ତାଙ୍କ ମୁହଁର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ମାଳାରେ ଧୂଳି ଲାଗିଥିବା, ସ୍ନେହପୂର୍ବକ ମିତ୍ରମାନେ ପାଇଁ ବରଦାନ ଦେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆସନ୍ତି—ଏହି ଦେବକୀପୁତ୍ର ରାଜା। ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଆନନ୍ଦରେ ଲୋଳାୟମାନ, ମାଳାଧାରୀ, ସ୍ନେହଦାନୀ, ତାଙ୍କ ଓଠ ଖଜୁରି ଫଳ ଭଳି ଧୂସର, କମଳ ଗାଲରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କୁଣ୍ଡଳ ଶୋଭା ପାଉଛି। ଯଦୁପତି କୃଷ୍ଣ, ହସ୍ତୀରାଜଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଖେଳି, ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଭଳି ଗାଁକୁ ଆସି, ଗୋବିନ୍ଦ ବ୍ରଜର ଗାଈମାନେ ଦିନର କ୍ଲାନ୍ତି ଦୂର କରନ୍ତି।