ଏହି ଗଳ୍ପଟି ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି ଗୋପୀମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ଶୁଣିବା ସମୟରୁ। ସେମାନେ ଏହା ଶୁଣିବା ପରେ ଏତେ ମୁଗ୍ଧ ହେଇଯାନ୍ତି, ଏହି ସଙ୍ଗୀତରେ ସେମାନେ ସ୍ୱୟଂ ଅବାସ୍ତବ ହେଇଯାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ପୋଷାକ ଖସିଯାଏ, ଚୁଲ ଏବଂ ମାଲା ଖୋଲିଯାଏ। ଗୋପୀମାନେ ମଜା ଭରି ଖେଳିବା ଓ ଗାଇବା ସମୟରେ, କୁବେରଙ୍କ ଅନୁୟାୟୀ ଶଂଖଚୂଡ ନାମକ ଏକ ରାକ୍ଷସ ଆସିଥାଏ। କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ଦୁଇଁଜଣ ଦେଖୁଥିବା ସମୟରେ, ଶଂଖଚୂଡ ଗୋପୀମାନେ ଏକଠା ହୋଇ ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା ଦେଖି, ସେମାନେ ଉପରେ ଅପହରଣ କରି ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ନେଇଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ। ଗୋପୀମାନେ “କୃଷ୍ଣ! ବଳରାମ!” ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା ଦେଖି, ଏବଂ ସ୍ୱୟଂଙ୍କ ସହଚରମାନେ ଧରି ନେଇଯିବାକୁ ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ଏକ ଚୋର ଗାଁ ଗାଈ ଚୋରି କରି ନେଇଯିବା ପରେ ଭାଇମାନେ ଯେଉଁପରି ଦୌଡି ଆସନ୍ତି, ତେଣୁ ସେମାନେ ଶଂଖଚୂଡ ପଛରେ ଦୌଡି ଆସନ୍ତି। “ଭୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ!” ବୋଲି ଉତ୍ସାହ ଦେଇ କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ଦୁଇଁଜଣ ଗଦା ନେଇ ଦୌଡି ଆସନ୍ତି। ଏହି ଦୂର୍ଜନ ଯକ୍ଷ ଦେଖି କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ମୃତ୍ୟୁ ଓ କାଳ ପରି ଆସୁଛନ୍ତି, ଶଂଖଚୂଡ ଭୟରେ ଗୋପୀମାନେ ଛାଡି ଦେଇ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦୌଡି ଯାଏ। କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ପଛରେ ଦୌଡି ଅନ୍ତେ, ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡର ମଣି ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ବଳରାମ ଗୋପୀମାନେଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥାଆ। କୃଷ୍ଣ ଶଂଖଚୂଡଙ୍କୁ ଅତିକ ଦୂରରୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ହାତ ଦେଇ ମଣି ଓ ସହଯୋଗୀ ମଣି ନେଇଯାନ୍ତି। ଶଂଖଚୂଡଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି, ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ମଣି ବଳରାମଙ୍କୁ ମମତା ଭରି ଦେଇଥାଆ, ଗୋପୀମାନେ ଦେଖୁଥିବା ସମୟରେ। ଏହିପରେ ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଛନ୍ତି: କୃଷ୍ଣ ଗୋଚରଣ ପାଇଁ ଅଟ୍ଟାରେ ଯିବା ସମୟରେ, ଗୋପୀମାନେ ତାଙ୍କ ଚିନ୍ତାରେ ଦିନ କାଟିଥାଆ, ଦୁଃଖରେ ତାଙ୍କ ଲୀଳାଗାନ ଗାଇଥାଆ। ଗୋପୀମାନେ ଆପଣାର ମନରେ କହିଥାଆ: ଯେଉଁଠି ମୁକୁନ୍ଦ ତାଙ୍କ ବାଁହା ହାତରେ ବାଂଶୀ ଧରି, ତାଙ୍କ ଠୋଡ଼ରେ ରଖି, ତାଙ୍କ ଦୂର୍ବା ଭୂଜାରେ ଚେହେରା ଚିପି ରଖି, ଭୂରୁ ନୃତ୍ୟ କରୁଛି, ମୃଦୁ ଆଙ୍ଗୁଳି ବାଂଶୀର ରାସ୍ତା ଚିଞ୍ଚି, ତାଙ୍କ ଆମାକୁ ଡାକୁଛନ୍ତି। ଦେବତାଙ୍କ ନାରୀମାନେ ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ଏହି ସଙ୍ଗୀତ ଶୁଣି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଯାନ୍ତି, ଲଜ୍ଜା ଭରି ଏବଂ ପ୍ରେମର ଶର ଦେଇ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ, ସ୍ୱୟଂ ଗୋପୀମାନେପରି ପୋଷାକ ଭୁଲିଯାନ୍ତି। ନନ୍ଦନନ୍ଦନ କୃଷ୍ଣ ବାଂଶୀ ଦେଇ ଖେଳିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ଛାତିରେ ମାଳା ଓ ହସ ହେଉଛି ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ବିଜୁଳି ପରି। ବ୍ରଜର ବଳଦ, ହରିଣ, ଗାଈମାନେ ଦଳ ଦଳରେ ଦୂରରୁ ବାଂଶୀ ଶବ୍ଦରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ, ଦାନ୍ତରେ ଘାସ ରଖି, କାନ ଦେଇ, ଚିତ୍ର ପରି ନିଃଚଳ ଓ ନିଦ୍ରା ଭରି ରହିଯାନ୍ତି। ମୟୂର ଚ଼ଉ, ରଙ୍ଗିନ ମିନେରାଲ, ପତ୍ର ଦେଇ ଅଳଙ୍କୃତ, ଗ୍ରାମ ମୁଖ୍ୟ ବଡ଼ ଯୋଧା ପରି, ମୁକୁନ୍ଦ ଗୋପମାନେ ସହିତ କେବେ କେବେ ଗାଈ ଡାକୁଛନ୍ତି। ନଦୀମାନେ ତାଙ୍କ ଚରଣ ଧୂଳି ଗନ୍ଧରେ ଅନ୍ଧା ହୋଇ, ପ୍ରେମରେ କମ୍ପିତ ହୋଇ, ପାଣି ସ୍ଥିର ହୋଇ ଅନ୍ତରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କରିଥାଆ। କୃଷ୍ଣ ପ୍ରଶଂସା ଶୁଣି, ପାହାଡ଼ର ଉପତ୍ୟକାରେ ବାଂଶୀ ଦେଇ ଗାଈ ଡାକୁଥିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ତାଙ୍କ ଶୌର୍ୟର ଗାନ କରନ୍ତି। ଜଙ୍ଗଲ ଲତା ଓ ଗଛମାନେ ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ଭରି, ତାଙ୍କ ଶାଖ ମଧୁରେ ଭରି, ପ୍ରେମରେ କମ୍ପିତ ହୋଇ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କରିଥାଆ। ତିଳକ ଓ ଫୁଲର ମାଳା, ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧ ଓ ମଧୁ ଭରି ତୁଲସୀ ଦେଇ ଅଳଙ୍କୃତ, କୃଷ୍ଣ ବାଂଶୀ ଖେଳିବା ସମୟରେ, ମଧୁମକୁଳୀ ତାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଗାନ ଗାଇ, ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି। ଝିଲିରେ କଠା, ହଂସ, ପକ୍ଷୀମାନେ ମନ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ, ହରିଙ୍କୁ ଉପାସନା କରି, ଚକ୍ଷୁ ବନ୍ଦ କରି ନିଃଶବ୍ଦ ରହନ୍ତି। ଗିରି ଉପତ୍ୟକାରେ ମାଳା ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, କୃଷ୍ଣ ବାଂଶୀ ଶବ୍ଦରେ ଗୋପମାନେଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ, ସାରା ବିଶ୍ୱକୁ ଆନନ୍ଦ ଭରିଦେଇଥାଆ। ବଦଳ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ମିତ୍ର ପରି ଫୁଲ ଛାଡେ, ଛାୟା ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ଅଭିବାଦନ କରେ। ବିଭିନ୍ନ ଗାଈ ଚରାଇବାରେ ପ୍ରବୀଣ, ବାଂଶୀ ଶବ୍ଦରେ ନିଜ ରଚିତ ଧ୍ୱନି ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ। ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଦେବତାମାନେ—ଇନ୍ଦ୍ର, ଶିବ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଋଷିମାନେ—ମୁଣ୍ଡ ଓ ମନ ନମାଇ, ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ ତଥ୍ୟ ଦୂର୍ବୋଧ ହୋଇଯାନ୍ତି। ବାଂଶୀ ଶବ୍ଦରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ, ବ୍ରଜର ଗାଈମାନେ ତାଙ୍କ ଖୁସିରେ ମାଟିର ଗାଉଁକୁ ଶିତଳ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଖୁରର ଚିହ୍ନରେ ଧରା ଉପରେ ଚିହ୍ନ ଦେଇ ଦୁଃଖ ଅପସାର କରିଥାଆ। କୃଷ୍ଣ ଚାଲିଯିବା ସମୟରେ, ଗୋପୀମାନେ ତାଙ୍କ ଚାଲିବା ଦୃଷ୍ଟି ଓ ମନରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ଚାହିଁରେ ମୁଗ୍ଧ, ଆପଣାର ଚୁଲ ଓ ପୋଷାକ ଭୁଲି ଅବସ୍ଥାରେ ଅନ୍ଧା ହୋଇଯାନ୍ତି। ତୁଲସୀ ଗନ୍ଧ ମାଳା ପିନ୍ଧି, କୃଷ୍ଣ କେବେ କେବେ ଗାଈ ଗଣନା କରି, ଆପଣାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସହଚରଙ୍କ ହାତରେ ହାତ ରଖି, ଗାନ ଗାଇ ଚାଲିଥାଆ। ବାଂଶୀ ଶବ୍ଦରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଯାନ୍ତି, ହରିଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଘର ଛାଡି ତାଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଯାନ୍ତି। ଯମୁନା ତୀରେ ମାଳା ଓ ଶୁଭ୍ର ପୋଷାକରେ ଶୋଭିତ, ଗୋପମାନେ ଓ ଗାଈମାନେ ଚାରିପାଖରେ ରହି, ନନ୍ଦନନ୍ଦନ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେଙ୍କୁ ଖେଳ ଦେଇ ଖୁସି କରନ୍ତି। ସାନ୍ଦଳ ଗନ୍ଧର ଶିତଳ ପବନ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି ବହିଥାଆ, ଦେବଗଣ ତାଙ୍କୁ ଗୀତ, ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଅର୍ପଣ ଦେଇ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ବ୍ରଜର ଗାଈମାନେ ପ୍ରେମରେ ଭରି, ବଡ଼ମାନେ ଆଦର କରି, ଦିନ ଶେଷରେ ଗାଈମାନେ ଘରେ ନେଇଯାନ୍ତି, ତାଙ୍କ ବାଂଶୀ ଶବ୍ଦରେ ତାଙ୍କ ଯଶ ଚାରିପାଖରେ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଯାଏ। ଘୋଡ଼ା ଚିହ୍ନର ଧୂଳି ମାଳାରେ ଲଗି, ମୁହଁର ଶ୍ରମର ଦୀପ୍ତିରେ ଶୋଭିତ, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଆସନ୍ତି—ଏହି ଦେବକୀର ଗର୍ଭରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ରାଜା। ଆନନ୍ଦରେ ଅଳି ହୋଇ ଚକ୍ଷୁ ଗୁଡି ଦେଉଥିବା, ମାଳା ଯୋଗୁ ଶୋଭିତ, ମିଠା ଠୋଡ଼ ଜୁଜୁବ ଫଳ ପରି ଫିକା, ମୃଦୁ ଗାଲ ଧାତୁ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେଙ୍କୁ ଗୌରବ ଦେଇ ଆସନ୍ତି।