ସେ ଦିନ, ଏକ ବିଦ୍ୟାଧର ସୁଦର୍ଶନ ନାମକ ସର୍ପ ନନ୍ଦ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିବା ପରେ କହିଲେ, "ମୁଁ ବିଦ୍ୟାଧର ସୁଦର୍ଶନ, ମୋର ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଓ ଧନରେ ବିଶେଷ, ଆକାଶରେ ରଥ ଚଳାଇ ଦିଗଦିଗାନ୍ତରେ ଯାଉଥିଲି। ଏହି ସ୍ଥିତିକୁ ମୁଁ ମୋର ଅପରାଧରେ ପାଇଛି—ବିରୂପ ଓ ଅଙ୍ଗିରସ ନାମକ ଋଷିମାନେ, ତାଙ୍କ ସୌନ୍ଦର୍ୟରେ ଗର୍ବିତ ହେଇ, ମୋତେ ଶାପ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଦୟାମୟ ଶାପ ମୋ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳକାମନା ହେଲା, କାରଣ ଶିକ୍ଷକ ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ନାଥ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଦସ୍ପର୍ଶ ମୋର ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରିଦେଲା।" ସୁଦର୍ଶନ ଦୟାର୍ଦ୍ର ହୃଦୟରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, "ଏବେ ମୁଁ ଶାପ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛି, ଏହି ଦୁଃଖଭୟରେ ଅସ୍ଥିର ଲୋକଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇଥିବା ଆପଣ, ମୋତେ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛି—ଏହି ବିଶ୍ୱର ଅଧିପତି, ଯୋଗୀଶ୍ୱର, ଧର୍ମଜନଙ୍କ ନାଥ—ମୋତେ ଯିବାକୁ ଦୟା କରନ୍ତୁ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦଣ୍ଡରୁ ଏକ୍ଷଣାତ୍ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛି, ଏ ଅଚ୍ୟୁତ, ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ; ଆପଣଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଶ୍ରୋତା ଦୁଇଁଜଣ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଯାନ୍ତି—ତେଣୁ ପାଦସ୍ପର୍ଶରେ କିପରି ମହା ଫଳ ମିଳିଲା।" ଦାଶର୍ହଙ୍କ ବଂଶଜ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅନୁମତି ମିଳିବା ପରେ, ସୁଦର୍ଶନ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ପ୍ରଣାମ କଲେ, ଏବଂ ଆକାଶରେ ଉଡିଗଲେ; ଏହାପରେ ନନ୍ଦ ମହାଶୟଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର ହେଲା। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ଦେଖି ବ୍ରଜବାସୀମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ଚିତ୍ତ ହେଲେ; ସେମାନେ ନିଜ କୃତ୍ୟ ଶେଷ କରି ବ୍ରଜକୁ ଫେରିଲେ, ଆନନ୍ଦ ଭରା ହୃଦୟରେ ଘଟଣା ବର୍ଣ୍ଣନା କରି। ଏକ ଦିନ, ଗୋବିନ୍ଦ ଓ ରାମ, ଦୁଇଁଜଣ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରି, ବନରେ ରାତିରେ ବ୍ରଜର ମହିଳାମାନେ ସହିତ ବିହାର କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଚନ୍ଦନ ଲେପିତ, ମାଳା ଓ ଶୁଧ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ମିତ୍ରତାରେ ବନ୍ଧିଥିବା ମହିଳାମାନେ ମଧୁର ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ। ରାତିର ଆରମ୍ଭ ହେବା ସମୟରେ, ତାରା ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଉଦୟ ହେଲା; ଚମ୍ପା ଫୁଲର ଗନ୍ଧ ଓ ମଦିର ମକୁରା, ପଦ୍ମ ପୋଖରୀର ପବନ ଦ୍ୱାରା ବିକ୍ରିତ ହେଲା। ସେମାନେ ସହିତ ଗାଇ ଏକ ସୁନ୍ଦର ମେଳୋଡି ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ମନ ଓ କାନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଲା। ଏହି ସଙ୍ଗୀତ ଶୁଣି ଗୋପୀମାନେ ଅପସ୍ମାର ହେଲେ, ଅପନା ଅବସ୍ଥା ଅଜ୍ଞାତ; ତାଙ୍କର ବସ୍ତ୍ର ଖସିଗଲା, କେଶ ଓ ମାଳା ଖୋଲିଯାଇଲା। ସେମାନେ ମଜା ଉପଭୋଗ କରୁଥିବା ବେଳେ, କୁବେରଙ୍କ ଅନୁୟାୟୀ ଶଂଖଚୂଡ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ। କୃଷ୍ଣ ଓ ରାମ ଦୁଇଁଜଣ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ଶଂଖଚୂଡ ମହିଳାମାନେ ଗୋଟେଠାରେ ଦେଖି, ସେମାନେ କ୍ଷୋଭିତ ହେବାରେ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଚଲିଗଲା। ମହିଳାମାନେ "କୃଷ୍ଣ! ରାମ!" ବୋଲି କ୍ଷୋଭିତ ହେବା ଦେଖି, ଏବଂ ନିଜ ମିତ୍ରମାନେ ଧରାଯିବା ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ ଓ ରାମ ଦୁଇଁଜଣ ଗୋପାଳିକାମାନେ ଚୋରକୁ ଧଡ଼ାଇ ଥିବା ଭାଇମାନଙ୍କ ପରି ତୁରନ୍ତ ଦୌଡିଲେ। "ଭୟ କରିବେନି!" ବୋଲି ଆଶ୍ବାସନର ସ୍ୱରେ ଦୁଇଁଜଣ ଦଣ୍ଡ ନେଇ ଶଂଖଚୂଡଙ୍କ ପଛରେ ଦୌଡିଲେ। ତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ଓ କାଳ ପରି ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଶଂଖଚୂଡ ମହିଳାମାନେ ଛାଡି ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ପଳାଇଲା। ଗୋବିନ୍ଦ ତାଙ୍କ ପଛରେ ଦୌଡିଲେ, ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡର ମଣି ନେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ରାମ ମହିଳାମାନେ ରକ୍ଷା କଲେ। ସମୀପରୁ ଆସି, କୃଷ୍ଣ ଶଂଖଚୂଡଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଘୁଞ୍ଚି ଦେଲେ, ମୁଣ୍ଡ ମଣି ଓ ସାଥୀ ମଣି ନେଲେ। ଶଂଖଚୂଡଙ୍କୁ ହତ କରି, ଉଜ୍ୱଳ ମଣିକୁ ଏକାଗ୍ର ଭାବରେ ଜେଷ୍ଠ ଭାଇକୁ ଦେଲେ, ମହିଳାମାନେ ଦେଖୁଥିଲେ। ଏହାପରେ ଶୁକଦେବ ମହାରାଜ କହିଲେ: "ଗୋପୀମାନେ କୃଷ୍ଣ ଗୋଚରଣ ପାଇଁ ନିକଟବନକୁ ଯିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ପଛରେ ମନ ଦେଇ, ଦିନ ମାନେ ଦୁଃଖରେ ବିତାଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଲୀଳା ଗାଇଥିଲେ।" ଗୋପୀମାନେ କହିଲେ: "ମୁକୁନ୍ଦ ତାଙ୍କ ବାଁହାତରେ ବାଂଶୀ ଧରି, ଠଣ୍ଡା ଚେହେରା ବାଂହାରେ ଚିପି, ଭୂରୁ ନାଚି, ଅଙ୍ଗୁଳିରେ ବାଂଶୀର ଚାଲ ଚିତ୍ରଣ କରି, ଆମକୁ ଡାକୁଛନ୍ତି। ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ମହିଳାମାନେ ଏବଂ ସିଦ୍ଧମାନେ ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହେଲେ; ଲଜ୍ଜାରେ, ପ୍ରେମ ର ଅଗ୍ନିରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରି, ଗାର୍ମେଣ୍ଟ ଭୁଲିଗଲେ।" "ବିଚିତ୍ର ଗୋପୀମାନେ, ଶୁଣ, ନନ୍ଦନନ୍ଦନ ଦୁଃଖୀମାନେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇବାକୁ ବାଂଶୀ ଚାଲାଇଲେ, ତାଙ୍କ ଚେଷ୍ଟା ଓ ହସ ମାଳା ବିଦ୍ୟୁତ ପରି ଚମକିଥିଲା।" "ବ୍ରଜର ମେଷ, ମର୍ଗ, ଗାଁମାନେ ଦଳ ଦଳରେ, ବାଂଶୀ ଶବ୍ଦରେ ମନ ଆକର୍ଷିତ, ମୁଁ ଦାନ୍ତରେ ଘାସ ଧରି, କାନ ଦେଇ, ଚିତ୍ର ପରି ଅଚଳ ଓ ନିଦ୍ରା ଭାବରେ ବସିଗଲେ।" "ମୟୂର ପାଖ, ରଙ୍ଗିନ ମିନେରାଲ, ପତ୍ର ଦେଇ ଶୂଭିତ, ପହିଲା ମୁକୁନ୍ଦ, ଗୋପମାନେ ସହିତ ଗୋଗୁଡିକୁ ଡାକିଲେ।" "ନଦୀମାନେ ତାଙ୍କ ପାଦର ଧୂଳିରେ ବାହି ଆସି, ଆମ ପରି ଅନୁରାଗରେ କାପି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆଶା କରି, ଜଳ ଅଚଳ ହୋଇଗଲା।" "ଅଦିପୁରୁଷ କୃଷ୍ଣ, ପାହାଡର ମାଳା ଦେଖି, ସହଚରମାନେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତାପ ଗାଇ, ବାଂଶୀ ଶବ୍ଦରେ ଗୋଗୁଡିକୁ ଡାକିଲେ।" "ବନର ଲତା ଓ ଗଛମାନେ ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ଭରି, ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ବିଷ୍ଣୁ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ଶାଖା ମଧୁ ଝରାଇ, ଶରୀର ଦ୍ରବିତ, ଫୁଲ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଲେ।" "ତିଳକ, ବନ ଫୁଲର ମାଳା, ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧ, ମଧୁ ଭରା ତୁଳସୀ ଦେଇ ଶୂଭିତ, ବାଂଶୀ ଚାଲାଇଲେ, ମଦିର ମକୁରା ଚାହିତା ଗୀତ ଗାଇ ତାଙ୍କୁ ଅଞ୍ଜଳି ଦେଲେ।" "ପୋଖରୀରେ କୁଅଁ, ହଂସ, ପକ୍ଷୀମାନେ ସୁନ୍ଦର ଗୀତ ଶୁଣି, ହରିଙ୍କୁ ନିକଟାସି, ମନ ନିୟତ, ଚକ୍ଷୁ ବନ୍ଦ, ନିର୍ବିକଳ୍ପ ହୋଇ ପୂଜା କଲେ।" "ସହଚରମାନେ ସହିତ, ମାଳା ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୂଭିତ, ପାହାଡ ଅଞ୍ଚଳରେ, ବାଂଶୀ ଶବ୍ଦରେ ଗୋପୀମାନେ ଆନନ୍ଦ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବ୍ୟାପିଗଲା।" "ମେଘମାନେ ସ୍ନେହରେ, ଅତିରିକ୍ତ ନାହିଁ କରି, ମୃଦୁ ଗର୍ଜନ କରି, ଫୁଲ ଝରାଇ, ଛାଯା ଦେଇ, ତାଙ୍କୁ ଛାତା ପରି ଆଡ଼ କଲେ।" "ବିଭିନ୍ନ ଗୋଗୁଡିକୁ ଚରାଇବାରେ ଦକ୍ଷ, ବାଂଶୀ ଚାଲାଇବାରେ ପ୍ରବୀଣ, ତୁମର ପୁତ୍ର ବାଂଶୀ ଠଣ୍ଡା ଚେହେରାରେ ଲଗାଇ ନିଜ ନୂତନ ଗୀତ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ।" "ଏହା ଶୁଣି, ଦେବତାମାନେ—ଇନ୍ଦ୍ର, ଶିବ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଋଷିମାନେ—କଣ୍ଠ ଓ ମନ ନମାଇ, ବିମୃତ ହୋଇ, ତତ୍ତ୍ୱ ବୁଝିପାରିଲେନି।