ଏହି ଉପଦେଶରେ କହାଯାଇଛି, ଯେଉଁଠି ଯୋଗର ବିଭିନ୍ନ ଅଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା, ଭକ୍ତିର ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା, କ୍ରିୟା ଓ ବିରାଗର ଧର୍ମ ପାଳନ କରି, ଏବଂ ଏହି ସବୁ ଉପାୟରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି, ମନୁଷ୍ୟ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱର ସାକ୍ଷାତ୍କାର କରି ଏବଂ ଦୃଢ଼ ବିରାଗ ଦ୍ୱାରା ଭଗବାନଙ୍କୁ ଲାଭ କରିପାରେ—ସେ ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ କିମ୍ବା ନିର୍ଗୁଣ ଭାବେ ଅନୁଭବ କରିପାରେ, ଯେଉଁଠି ସେ ନିଜ ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ଦେଖିପାରେ। ମୁଁ ତୁମକୁ ଚାରିପ୍ରକାରର ଭକ୍ତିଯୋଗ ବିଷୟରେ କଥା ହେବା ସହିତ, ସେଉଁଠି ଯେଉଁ ଉପାୟ ସମୟ ଅପ୍ରକଟ ହେବା ପରେ ଭୂତମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ହରାଇଯାଏ, ତାହା ବି କହିଦେଲି। ଏହି ସମସ୍ତ ଜନ୍ମ-ମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ର, ଯାହା ଅଜ୍ଞାନ ଓ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ, ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଆତ୍ମା ପ୍ରବେଶ କରେ, କିନ୍ତୁ ନିଜ ପଥକୁ ଜାଣିପାରେ ନାହିଁ। ଏହି ଗୁପ୍ତ ଉପଦେଶ କଦାପି ଦୁଷ୍ଟ, ଅନିୟମିତ, ଅହଂକାରୀ, ଶତ୍ରୁଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ବା ବାହ୍ୟ ଧାର୍ମିକ ଲୋକଙ୍କୁ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହା ଲୋଭୀ, ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନରେ ମନ ଲାଗିଥିବା, ମୋ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିହୀନ ବା ମୋର ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଘୃଣା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ କଦାପି କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହି ଉପଦେଶ କେବଳ ସ୍ରଦ୍ଧାଳୁ, ଭକ୍ତ, ନିୟମିତ, ଦ୍ୱେଷ ଶୂନ୍ୟ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି ମିତ୍ରଭାବୀ ଓ ସେବାକୁ ଉତ୍ସୁକ୍ ଲୋକଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍। ଯିଏ ବାହ୍ୟ ଭୋଗରୁ ନିର୍ଲିପ୍ତ, ମନ ଶାନ୍ତ, ଦ୍ୱେଷ ହୀନ, ପବିତ୍ର ଓ ମୋତେ ସବୁଠୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ଭାବେ ଦେଖେ—ସେଉଁଠି ଏହି ଉପଦେଶ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍। ହେ ମାତା, ଯିଏ କେବଳ ଏକଥା ସ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶୁଣେ, କିମ୍ବା ମୋତେ ଚିନ୍ତା କରି ଏହା ପାଠ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋର ପଥକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଏପରେ ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ: ଏପରି ଭଗବାନଙ୍କର ଅତି ମଧୁର ବାଣୀ ଶୁଣି, ଗୋପୀମାନେ ଯେଉଁଥିରେ ବିୟୋଗଜନିତ ବିଦନା ଥିଲା, ସେମାନେ ତାହା ଛାଡ଼ିଦେଲେ, କାରଣ ଭଗବାନଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଗଲା। ସେଉଁଠି ଗୋବିନ୍ଦ ଗୋପୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତି ଓ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ, ରାସ ଖେଳ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହି ଉତ୍ସବ ରାସମଣ୍ଡଳରେ ଗୋପୀମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳର ମଧ୍ୟରେ ଦେଖିଲେ। ଭଗବାନ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଗୋପୀମାନେ ଙ୍କୁ ଗଳାରେ ବହୁତ ନିକଟରେ ଆଣିଲେ; ଏହା ଦେଖି, ମନେ ହେଉଥିଲା ଯେ ଆକାଶରେ ଶତଶଃ ବିମାନ ଉଡ଼ୁଛି। ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ ହେଲେ। ତା’ପରେ ଦୁନ୍ଦୁଭି ଧ୍ୱନି ହେଲା, ପୁଷ୍ପ ବୃଷ୍ଟି ହେଲା, ଏବଂ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଭଗବାନଙ୍କର ନିର୍ମଳ କୀର୍ତ୍ତି ଗାଇଲେ। ରାସମଣ୍ଡଳରେ ଗୋପୀମାନେ ତାଙ୍କର ଚୂଡ଼ି, ନୁପୁର ଓ ଘଂଟିର ଶବ୍ଦରେ ମହାରବ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା। ସେଠି ଦେବକୀନନ୍ଦନ ଭଗବାନ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମଣିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମହାପନ୍ନ ମଣି ପରି ଚମକୁଥିଲେ। ପାଦ ଦଳନ, ହାତ ନଚାଇବା, ହସିଥିବା ଦୃଷ୍ଟି, ଭୂରୁ ଚଳନ, ନୁପୁର ଝଙ୍କାର, ଶିର ଛୁଇଁଥିବା ଜୁମକା, ଘମରେ ଭିଜା ଚୁଲି, ଏହି ସବୁ ସହିତ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଗୀତ ଗାଇ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରି ମେଘମଣ୍ଡଳରେ ଚମକୁଥିଲେ। ନୃତ୍ୟ କରି, ଗୀତ ଗାଇ, ଉତ୍ସାହରେ ଗଳା ରଙ୍ଗିନ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶରେ ଆନନ୍ଦିତ, ସେମାନେ ଗାନରେ ସମସ୍ତ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗ୍ ଭରିଦେଲେ। କୌଣସି ଗୋପୀ ମୁକୁନ୍ଦ ସହିତ ଗୀତ ଗାଇ, ତାଙ୍କ ସ୍ନେହ ଓ ପ୍ରଶଂସା ପାଇ, ଆଉ ଅଧିକ ଉତ୍ସାହରେ ଗାଇଲେ, ଭଗବାନ ତାଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଦୟା ଦେଲେ। କୌଣସି ଗୋପୀ ରାସ ଖେଳରେ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, ଖସିଯାଇଥିବା ଚୂଡ଼ି, ମଲୟାଜ ମାଲା ସହିତ ତାଙ୍କର ବାହୁ ଗଦାଧରଙ୍କ ଶିର ଉପରେ ରଖିଲେ। ଅନ୍ୟ ଗୋପୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନୀଳ କମଳ ଗନ୍ଧର ହସ୍ତ ନିକଟକୁ ନେଇ, ସେଉଁଠି ଚୁମ୍ବନ କରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରମୋଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ଅନ୍ୟ ଗୋପୀ ନୃତ୍ୟ କରି, ନୁପୁର ଓ କମରବନ୍ଧ ଝଙ୍କାର କରୁଥିବାବେଳେ, ଅଳସ ହୋଇ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ କମଳ ହସ୍ତ ନିଜ ଛାତି ଉପରେ ରଖିଲେ। ଗୋପୀମାନେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ନିଜ ପ୍ରିୟତମ ଭାବେ ପାଇ, ତାଙ୍କୁ ଗଳାରେ ବାହୁ ଦେଇ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଗୀତ ଗାଇ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କଲେ। କମଳ ଝୁମକା, ଘମରେ ଚମକୁଥିବା ଗାଳ, ମୁହଁର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ଚୂଡ଼ି ଓ ନୁପୁର ଶବ୍ଦ, ମାଳା ଖସିଯିବା, ମଧୁମକ୍ଷିକା ଗାଁଠିରେ ଗୀତ ଗାଉଥିବା—ଏପରି ଭାବେ ଗୋପୀମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ଏପରି ଆଲିଙ୍ଗନ, ହସ, ଦୃଷ୍ଟି, ଚଳନ, ହାସ୍ୟ ଓ ଖେଳରେ ଶ୍ରୀପତି ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଭଗବାନ ଗୋପୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ, ଯେପରି ଏକ ଶିଶୁ ନିଜ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ସହିତ ଖେଳେ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ସ୍ପର୍ଶର ଆନନ୍ଦରେ ଗୋପୀମାନଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅତ୍ୟଧିକ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ, ଚୁଲି, ବସ୍ତ୍ର ବା ଅଙ୍ଗୀୟ ବିଖରିଯାଇଥିଲା, ମାଳା ଓ ଅଳଙ୍କାର ଖସିଯାଉଥିଲା। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଖେଳ ଦେଖି ଦେବାଙ୍ଗନାମାନେ ମନ୍ମୁଗ୍ଧ ହୋଇଗଲେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାଙ୍କର ପରିକର ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। ଭଗବାନ ତାଙ୍କର ଏକାଧିକ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗୋପୀ ସହିତ ଅନନ୍ୟ ଭାବେ ଆନନ୍ଦ କରିଥିଲେ, ଯଦ୍ୟପି ସେ ସ୍ୱୟଂ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଆତ୍ମତୃପ୍ତ। ଅତ୍ୟଧିକ ଖେଳରେ ଗୋପୀମାନେ କ୍ଲାନ୍ତ ହେବାପରେ, ଦୟାମୟ କୃଷ୍ଣ ସେମାନଙ୍କ ମୁହଁ ନିଜ ଶାନ୍ତ ହସ୍ତରେ ମୃଦୁଭାବେ ପୁଞ୍ଚିଦେଲେ। ଗୋପୀମାନେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଝୁମକା, ଚୁଲି ଓ ମୁହଁର ଚମକ, ମଧୁର ହାସ୍ୟ ଓ ଦୃଷ୍ଟି ସହିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ କୃଷ୍ଣଙ୍କ କର୍ମଗାଥା ଗାଇ, ତାଙ୍କର କମଳ ହସ୍ତ ସ୍ପର୍ଶରେ ଧନ୍ୟ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମାଳା ଛିଣ୍ଡା, ଅଙ୍ଗରେ କୁମ୍କୁମ ଲାଗିଥିବା, ଏମିତି ଅବସ୍ଥାରେ ଭଗବାନ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ସଂଗେ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେପରି ଏକ କ୍ଲାନ୍ତ ହାତୀ ନାରୀହାତୀମାନେ ସହିତ ଜଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ। ସେଠି ଯୁବତୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଉଥିଲେ, ଚାରିପାଖରୁ ହସି ଚାହିଁ ଦେଉଥିଲେ, ଦେବତାମାନେ ପୁଷ୍ପ ବୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ସ୍ୱୟଂତୃପ୍ତ ଭଗବାନ ରାଜାହାତୀ ପରି ଖେଳୁଥିଲେ। ତା'ପରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉଦ୍ୟାନ, ମାଟି ଓ ଜଳରେ, ଫୁଲ ଗନ୍ଧରେ ଭରିଥିବା ଦିଗ୍ବଳୟରେ, ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟାମାନେ ସହିତ ମତ୍ତ ହାତୀ ପରି ଚାଲିବା ଲାଗିଲେ।