ଏହି ଉତ୍କଳ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତର କଥା ଅନୁସାରେ, ପ୍ରଚେତାସମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ ଏବଂ ଚିନ୍ତାକୁ କୃଷ୍ଣରେ ଲଗାଇଥିଲେ। ସେମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିଷୟରେ କଥା ହୋଇଥିଲେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଅନୁକରଣ କରିଥିଲେ, ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥିଲେ, ଏବଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗୁଣଗାନ କରିଥିଲେ। ଏପରି ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତିରେ ଲିନ ହେବା ପରେ, ସେମାନେ ନିଜ ଘରକୁ ମନେ ରଖିନଥିଲେ। ପୁଣି ଏକଥରେ, ସେମାନେ ଯମୁନା ତୀରରେ ଫେରି ଆସି, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଗମନ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରି, ଏକତ୍ରିତ ହେଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗୁଣଗାନ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ରାଜା, ସେମାନେ କ୍ରୋଧରେ ନିଜ ମୁହଁରୁ ଅଗ୍ନି ଓ ପବନ ଚାଲିଥିଲେ, ଏବଂ ସମ୍ବର୍ତ୍ତକ ଅଗ୍ନି ପରି ପୃଥିବୀକୁ ବିନାଶ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ଏହି ଅଗ୍ନିରେ ବୃକ୍ଷମାନେ ଭସ୍ମ ହେବାକୁ ଲାଗିଥିଲେ, ଏବେ ବ୍ରହ୍ମା ଆସି ଦୟା ଓ ଜ୍ଞାନ ଦେଇ ପ୍ରଚେତାମାନେ ଦେଖିବାକୁ ଶାନ୍ତ କରିଥିଲେ। ଏହିପରେ, ଭୟଭୀତ ଅବଶିଷ୍ଟ ବୃକ୍ଷମାନେ ସ୍ୱୟମ୍ଭୂଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ ନିଜ ଝିଅ ମାରିଷାକୁ ପ୍ରଚେତାମାନେ ଦେଇଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ, ପ୍ରଚେତାମାନେ ମାରିଷାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଯାହାଠାରୁ ଏକ ବଡ଼ ଅପରାଧରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା ପ୍ରଜାପତି ଦକ୍ଷ। ଚାକ୍ଷୁଷ ମନ୍ବନ୍ତରର ବିଚ୍ଛେଦ ସମୟ ପରେ, ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ, ସମୟର ଚାଳନାରେ ଦକ୍ଷ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ଜନ୍ମ ସମୟରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ ଦକ୍ଷ, ତାଙ୍କ ଦକ୍ଷତା ଓ କୌଶଳରେ ତିନି "ଦକ୍ଷ" ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ଆଦି ଅନାଦି ଭଗବାନ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି ଓ ରକ୍ଷାର ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟଙ୍କୁ ସହ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଅଧିପତି କରିଥିଲେ। ଏପରି ଏକ ଦିନ, ଗୋପୀମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମ୍ମୋହିତ ହୋଇ କହିଲେ—"ତୁମର ଜନ୍ମ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରଜ ଅଧିକ ଫଳିଛି; ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଏଠି ସଦା ବସିଛନ୍ତି। ଆମ ପ୍ରିୟ, ତୁମର ଭକ୍ତମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦେଖାଯାଉନ୍ତୁ; ଯେମାନେ ତୁମେ ଛଡ଼ା ଜୀବନ ଚାଲାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ତୁମକୁ ଖୋଜୁଛନ୍ତି।" "ଓ ଉତ୍କଳ, ଶରତ ରାତିରେ ତୁମର ଦୃଷ୍ଟି ହ୍ରଦୟର ଲଟସ୍ ରୂପକୁ ଚୋରି ନେଇଛି। ଆମେ ତୁମର ଅପରିଚାରିତ ଦାସୀ; ଦୟାଳୁ, ଏଠି ଆମକୁ ମାରିବା ଉଚିତ କି?" "ପାଣିର ବିଷ, ସର୍ପ ଦେମନ, ବାତ୍ୟା, ବିଜୁଳି, ଅଗ୍ନି, ବର୍ଷାଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ, ଓ ଉତ୍କଳ, ତୁମେ ଆମକୁ ପୁନିପୁନି ରକ୍ଷା କରିଛ।" "ତୁମେ ଗୋପୀମାନଙ୍କର ମାତ୍ର ଆନନ୍ଦ ନୁହେଁ; ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆନ୍ତରିକ ସାକ୍ଷୀ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ବିଶ୍ୱର ରକ୍ଷା ପାଇଁ, ମିତ୍ର, ତୁମେ ସାତ୍ୱତ କୁଳରେ ଅବତରଣ କରିଛ।" "ଓ ବୃଷ୍ଣିର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମର ପାଦ ଯେଉଁମାନେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି। ପ୍ରିୟ, ତୁମର ଶୁଭ ପାଦ ଆମ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖ।" "ଓ ବୀର, ବ୍ରଜର ଦୁଃଖ ନିବାରଣ କରୁଥିବା, ତୁମର ହାସ୍ୟ ନିଜ ଜନମାନଙ୍କର ଅହଂକାର ଦୂର କରେ, ମିତ୍ର, ଆମକୁ ଦାସୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କର; ତୁମର ଲଟସ୍ ମୁହଁ ଦେଖାଉ।" "ପ୍ରଣାମ କରୁଥିବା ପାପ ନାଶକ, ଘାସ ଚାରୁଥିବାଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲୁଥିବା, ଭାଗ୍ୟର ନିବାସ, ତୁମର ଲଟସ୍ ପାଦ ସର୍ପ ଫଣା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି; ଏହି ପାଦ ଆମ ଚେଷ୍ଟାରେ ରଖ, ଆମ ହୃଦୟର ଦୁଃଖ ଦୂର କର।" "ମଧୁର ଭାଷା, ଶୋଭାପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା, ଏବଂ ମନକୁ ରମ୍ୟ କରୁଥିବା ଜ୍ଞାନ, ଓ ଲଟସ୍-ନୟନ, ତୁମେ ଆମକୁ ଭ୍ରମିତ କର, ଓ ବୀର, ତୁମର ଅମୃତ ମୁହଁ ଦେଇ ଆମକୁ ପୋଷଣ କର।" "ତୁମର କଥାର ଅମୃତ ଦୁଃଖୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜୀବନ; କବିମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଏହା ପାପ ଦୂର କରେ। ଶୁଣିଲେ ଶୁଭ ଏବଂ ଧନ ମିଳେ; ଏହାକୁ ପ୍ରଚାର କରୁଥିବା ଲୋକ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଏକ ଦୟାଳୁ।" "ପ୍ରିୟ, ତୁମର ହାସ୍ୟ, ଆଶ୍ଚର୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି, ଖେଳ, ଧ୍ୟାନ ଶୁଭ; ଗୁପ୍ତ କଥା ହୃଦୟକୁ ଛୁଇଁଯାଉଥିବା, ଏହି ମନକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରେ।" "ତୁମେ ବ୍ରଜରୁ ବାହାରି ଗୋ ଚାରୁଥିବାବେଳେ, ଓ ନାଥ, ତୁମର ଲଟସ୍ ପାଦ ପଥର, ଘାସ ଓ ଅଙ୍କୁରରେ ଚାଲେ; ଆମ ମନ ତୁମକୁ ଚାହିଁ ଦୁଃଖରେ ତଳିଯାଉଛି।" "ଦିନ ଶେଷେ, ନୀଳ କେଶ ଧରି, ତୁମେ ଅଟବୀ ଫୁଲର ମୁହଁ ଧରି, ଧୂଳିରେ ଢକି, ପୁନିପୁନି ଦେଖାଯାଉଛ; ଓ ବୀର, ଆମ ହୃଦୟରେ ପ୍ରେମ ଜଗାଉଛ।" "ତୁମର ଲଟସ୍ ପାଦ, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି, ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଭୂମିର ଶୋଭା, ଦୁଃଖରେ ଧ୍ୟାନ ଯୋଗ୍ୟ, ଶାନ୍ତି ଦେଇଥିବା; ପ୍ରିୟ, ଏହି ପାଦ ଆମ ଚେଷ୍ଟାରେ ରଖ।" "ତୁମର ମୁହଁ, ଶ୍ରବଣୀୟ ବାଂଶୀ ଦ୍ୱାରା ଚୁମ୍ବିତ, ପ୍ରେମ ବୃଦ୍ଧି କରେ, ଦୁଃଖ ନାଶ କରେ, ସମସ୍ତ ଅନ୍ୟ ରାଗ ଭୁଲାଇଦିଏ; ଓ ବୀର, ଆମକୁ ତୁମର ମୁହଁର ଅମୃତ ଦେଉ।" "ଦିନରେ ତୁମେ ଅଟବୀ ଚାରୁଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ଦେଖିପାରିନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଇଁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଏକ ଯୁଗ ହେଇଯାଏ; ତୁମର ଘୁଞ୍ଚା କେଶ ଓ ଶୋଭାପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁହଁ, ଯେଉଁମାନେ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ ଚକୁ ତଳି ରଖି ଲୁଚାଇ ଦିଅନ୍ତି।" "ପତି, ପୁଅ, ପରିବାର, ଭାଇ, ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଛାଡ଼ି, ଆମେ ଶେଷ ଦାସୀ, ତୁମକୁ ଆସିଛୁ, ଓ ଅଚ୍ୟୁତ। ତୁମର ପଥ ଜାଣି, ତୁମର ଗୀତରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ, କେଉଁ ନାରୀ ରାତିରେ ଘରକୁ ଫେରିପାରିବ?" "ଗୁପ୍ତ କଥା, ହୃଦୟରେ ପ୍ରେମ ଉଦୟ, ତୁମର ହାସ୍ୟ ମୁହଁ, ପ୍ରେମ ଦୃଷ୍ଟି, ଚୌଡ଼ା ଛାତିର ଶୋଭା, ଓ ଭାଗ୍ୟର ନିବାସ, ପୁନିପୁନି ଆମ ମନକୁ ଲାଲସା ଏବଂ ଭ୍ରମ ଦେଇଥାଏ।" "ବ୍ରଜବାସୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭର ମୂର୍ତ୍ତି, ତୁମର ଉପସ୍ଥିତି ଦୁଃଖ ଦୂର କରେ, ସମସ୍ତକୁ ଶୁଭ ଦେଉଛି। ଦୟାକରି, ତୁମର ଅନୁପସ୍ଥିତି ନିଜ ଜନମାନଙ୍କର ଦୁଃଖ ନିବାରଣ ପାଇଁ ଏକ ଉପାୟ।" "ପ୍ରିୟ, ଆମେ ସାବଧାନ ଭାବରେ ତୁମର ଶୋଭାପୂର୍ଣ୍ଣ ଲଟସ୍ ପାଦ ଆମ ଚେଷ୍ଟାରେ ରଖୁଛୁ, ଏହାର କଠିନତାକୁ ଭୟ କରି। ଏହି କାରଣରୁ କି ତୁମେ ଅଟବୀ ଚାରୁଥିବା? ତୁମର ପାଦ ତିକ୍ତ ପଥରରେ କଷ୍ଟ ଭୋଗ କରନ୍ତି କି? ଆମ ମନ, ତୁମର ଜୀବନ ଦ୍ୱାରା ଚାଲିଥିବା, ତୁମୁକୁ ଛାଡ଼ି ଯାଇନାହିଁ।