ଶୁକଦେବ ମହାରାଜ କହିଲେ—ଗୋପୀମାନେ ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଖୋଜିବାରେ ଲାଗି ଥିଲେ, ତେଣୁ କୃଷ୍ଣ କେଉଁଠି ଗଲେ ତାହା ଜାଣି ପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ଅସ୍ଥିର ଅବସ୍ଥାରେ ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଏକ ସଖୀକୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ବିୟୋଗ ଦୁଃଖରେ ଭ୍ରମିତ ଓ ଦୁଃଖିତ ଥିଲେ। ଏହି ସଖୀ ଏହି ଦୁଃଖର କାରଣ—ତାଙ୍କର ଅହଂକାର, ମାଧବଙ୍କର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା, ଓ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟରେ ହତମନ୍ୟତା—ସବୁ ଗୋପୀମାନେ ଶୁଣିଲେ, ଏବଂ ଏହି ଘଟଣାରେ ସେମାନେ ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ତାପରେ ଗୋପୀମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରାଲୋକ ଦେଖିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଙ୍ଗଲରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ଧାର ହେଲାପରେ ସେମାନେ ପଛକୁ ଫେରିଗଲେ। ସେମାନେ ମନରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭାବିଲେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନେଇ କଥା କହିଲେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅନୁକରଣ କଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ନିଜ ଘରକୁ ମନେ ରଖିଲେ ନାହିଁ; ସେମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଗୁଣଗାନ କରିଲେ। ପୁଣି ଗୋପୀମାନେ ଯମୁନା ତଟକୁ ଫେରିଲେ, ଏବଂ ଏକଠି ହେଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆସିବାକୁ ଆଶା କରିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗାନ କରିଲେ। ତାପରେ, ରାଜନ୍, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାରେ ବିଫଳ ହେଇ, ଦୁଃଖ ଓ କ୍ରୋଧରେ, ସେମାନେ ମୁହଁରୁ ଅଗ୍ନି ଓ ପବନ ଉତ୍ସର୍ଗ କଲେ, ଯେପରିକି ସମ୍ବର୍ତ୍ତକ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଳୟକାଳରେ ପୃଥିବୀକୁ ଶୂନ୍ୟ କରେ। ଏହି ଅଗ୍ନିରେ ଗଛମାନେ ଭସ୍ମ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା ଆସିଲେ ଓ ବାରିଷ୍ମତଙ୍କ ପୁଅମାନେ ପ୍ରଚେତାସ୍ମାନେକୁ ଜ୍ଞାନ ଦେଇ ଶାନ୍ତ କଲେ। ତାପରେ, ଅବଶିଷ୍ଟ ଗଛମାନେ ଡରିଗଲେ ଓ ସ୍ୱୟମ୍ଭୂଙ୍କ ଆଦେଶରେ ତାଙ୍କର ଝିଅକୁ ପ୍ରଚେତାମାନେକୁ ଦେଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ପ୍ରଚେତାମାନେ ମାରିଷାକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଯାହାଠାରୁ ଏକ ମହା ଅପରାଧରେ ପ୍ରଜାପତି ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଚାକ୍ଷୁଷ ମନ୍ବନ୍ତର ଅନ୍ତରାଳ ଆସିଲାବେଳେ, ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ, କାଳ ଚାଲିଗଲା, ଦକ୍ଷ, ନିଜ ଚେଷ୍ଟାରେ, ଇଚ୍ଛିତ ପ୍ରଜାମାନେକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଜନ୍ମ ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଚମକୁ ଆପଣ ଆଲୋକରେ ମୁଣ୍ଡିଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ନିଜ କୌଶଳରେ, ଦକ୍ଷ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ, କାରଣ ସେ ଦକ୍ଷ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ଅଦି ନଥିବା ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି ଓ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଅଧିପତି କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଗୋପୀମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ: “ବ୍ରଜ ତୁମ ଜନ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଅଧିକ ଫଳିଯାଇଛି; ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସଦା ଏଠାରେ ବସିଥାନ୍ତି। ପ୍ରିୟ, ତୁମର ଭକ୍ତମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦେଖାଯାଉନ୍ତୁ; ଯେମାନେ ତୁମରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି ସେମାନେ ତୁମକୁ ଖୋଜୁଛନ୍ତି। “ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶରତ ରାତିରେ ତୁମର ନଜର ପଦ୍ମର ହୃଦୟର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକୁ ଚୋରି ନେଇଯାଏ। ପ୍ରେମର ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ତୁମର ଅପାଇଡ଼ିଆ ଦାସୀ; ଦାନକର୍ତ୍ତା, ଏଠାରେ ଆମକୁ ମାରିବା ଉଚିତ କି? “ପାଣିର ବିଷ, ସର୍ପ ରୂପୀ ଦାନବ, ଝଡ଼, ବିଦ୍ୟୁତ, ଅଗ୍ନି, ବର୍ଷାଦେବଙ୍କ ପୁଅ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭୟରୁ, ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ପୁନଃପୁନଃ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିଛ। “ତୁମେ କେବଳ ଗୋପୀମାନେର ଆନନ୍ଦ ନୁହଁ; ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦେହଧାରୀଙ୍କର ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ବିଶ୍ୱର ରକ୍ଷା ପାଇଁ, ବନ୍ଧୁ, ସାତ୍ୱତ କୁଳରେ ତୁମେ ଅବତରିଲା। “ବୃଷ୍ଣିମାନେର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ତୁମର ପାଦକୁ ଶରଣ କରିଥିବାମାନେକୁ ସଂସାର ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ କରିଛ; ପ୍ରିୟ, ତୁମର ପଦ୍ମହସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ; ଆମର ମୁଣ୍ଡରେ ତୁମର ଶୁଭ ହସ୍ତ ରଖ। “ବୀର, ବ୍ରଜ ଦୁଃଖ ହରଣ କର୍ତ୍ତା, ତୁମର ହାସ୍ୟ ନିଜ ଜନମାନେର ଅହଂକାର ଦୂର କରେ; ବନ୍ଧୁ, ଆମକୁ ଦାସୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କର; ତୁମର ପଦ୍ମମୁଖ ଦେଖା। “ପ୍ରଣାମ କରିଥିବାମାନେର ଅପରାଧ ହରଣ କର୍ତ୍ତା, ଘାସ ଚାରିଥିବାମାନେର ପଛେ ଚାଲୁଥିବା, ଶ୍ରୀର ନିବାସ, ତୁମର ପଦ୍ମପାଦ ନାଗର ଫଣ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ; ଏହି ପାଦ ଆମର ମାନ୍ଦ ଉପରେ ରଖ; ଆମ ହୃଦୟର ଦୁଃଖ ଦୂର କର। “ମଧୁର କଥା, ଆকৰ୍ଷକ ଶବ୍ଦ, ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ଜ୍ଞାନ, ପଦ୍ମନୟନ, ତୁମେ ଆମକୁ ଭ୍ରମିତ କର; ବୀର, ତୁମର ଅଞ୍ଜଳିର ଅମୃତରେ ଆମକୁ ପୋଷିବା। “ତୁମର କଥାର ଅମୃତ ଦୁଃଖିମାନେ ପାଇଁ ଜୀବନ; କବିମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ ଶୁଭ ଓ ଧନ ମିଳେ; ଏହି କଥା ପ୍ରଚାର କରିଥିବାମାନେ ସତ୍ୟରେ ବଡ଼ ଦାନୀ। “ପ୍ରିୟ, ତୁମର ହାସ୍ୟ, ତୁମର ପ୍ରେମମୟ ନଜର, ତୁମର ଖେଳ, ତୁମର ଧ୍ୟାନ ଶୁଭ; ହୃଦୟକୁ ଛୁଇଯାଇଥିବା ଗୁପ୍ତ କଥା, ଆମର ମନକୁ ଅସ୍ଥିର କରିଦେଇଥାଏ। “ତୁମେ ବ୍ରଜରୁ ଗାଁ ଚାଲିବାବେଳେ, ଗୋ ଚରାଇବାକୁ, ପ୍ରଭୁ, ତୁମର ପଦ୍ମପାଦ କଠିନ ପଥର, ଘାସ, ଅଙ୍କୁରରେ ଚାଲିଥାଏ; ଆମର ମନ ତୁମେ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକୁଳ ଅଟୁଟ ରହେ। “ଦିନ ଶେଷରେ, ନୀଳ କେଶ, ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ମୁଖ, ଧୂଳିରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଅବସ୍ଥାରେ, ପୁନଃପୁନଃ ଦେଖାଯାଉଛ; ବୀର, ଆମର ହୃଦୟରେ ପ୍ରେମ ଜଗାଇଦେଉଛ। “ପ୍ରଣାମ କରିଥିବାମାନେର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ତୁମର ପଦ୍ମପାଦ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ପୃଥିବୀର ଶୋଭା, ଦୁଃଖରେ ଧ୍ୟାନ ଯୋଗ୍ୟ, ଶାନ୍ତି ଦେଇଥାଏ; ପ୍ରିୟ, ଏହି ପାଦ ଆମର ମାନ୍ଦ ଉପରେ ରଖ; ଆମ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂର କର। “ତୁମର ଓଠ, ମଧୁର ବାଂଶୀ ଦ୍ୱାରା ଚୁମ୍ବିତ, ପ୍ରେମ ବଢ଼ାଇ ଦୁଃଖ ଦୂର କରେ, ଅନ୍ୟ ଆକାଂକ୍ଷାକୁ ଭୁଲାଇଦେଏ; ବୀର, ଆମକୁ ତୁମର ଓଠର ଅମୃତ ଦିଅ। “ତୁମେ ଦିନରେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁଞ୍ଚିବାବେଳେ, ତୁମକୁ ନଦେଖିଲେ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଏକ ଯୁଗ ପରି ଲାଗେ; ତୁମର ଗୋଲା କେଶ ଓ ଶୋଭାମୟ ମୁଖ, ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ଧା ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖିଥିବା, ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ମିଳି ନାହିଁ। “ପତି, ପୁଅ, ପରିବାର, ଭାଇ, ଆପଣ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ଆମେ ଶେଷ ଦାସୀମାନେ, ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛୁ, ଅବ୍ୟୟ; ତୁମର ପଥ ଜାଣି, ତୁମର ଗାନରେ ଆକର୍ଷିତ, କେଉଁ ନାରୀ ରାତିରେ ଘରକୁ ଫେରିପାରିବ? “ଗୁପ୍ତ କଥା, ହୃଦୟରେ ପ୍ରେମ ଉଦ୍ଭବ, ତୁମର ହସିଥିବା ମୁଖ, ପ୍ରେମ ଦୃଷ୍ଟି, ତୁମର ବିଶାଳ ଛାତିର ଶୋଭା, ଶ୍ରୀର ନିବାସ, ପୁନଃପୁନଃ ଆମର ମନକୁ ଆକୁଳ ଓ ଭ୍ରମିତ କରେ। “ବ୍ରଜବାସୀମାନେ ପାଇଁ ଶୁଭତାର ମୂର୍ତ୍ତି, ତୁମର ଉପସ୍ଥିତି ଦୁଃଖ ଦୂର କରେ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶୁଭ ଦେଏ।