ଏକ ସମୟରେ, ଗୋପୀମାନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କ ପ୍ରେମରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଗୋପୀମାନେଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ କହିଲେ, "ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ ହେଉଛି ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସେବା କରିବା, ଆତ୍ମୀୟ-ସ୍ବଜନଙ୍କ ଦେଖାଶୁଣା କରିବା ଓ ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରିବା। ଯଦି ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଦୁର୍ଚରିତ୍ର, ଅଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ବୃଦ୍ଧ, ଜଡ, ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ କିମ୍ବା ଦରିଦ୍ର ମଧ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି, ତଥାପି ଧର୍ମଚେତନା ଥିବା ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯେଉଁ ମହିଳା ନିଜ ସ୍ୱାମୀ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କ ସହ ବନ୍ଧନ ରଖନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେନାହିଁ, ବଡ଼ ଅପମାନ, ଦୁଃଖ ଓ ଭୟ ମିଳେ, ଏହା ସମସ୍ତଠାରେ ନିନ୍ଦିତ।" ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଏହି ଉପଦେଶ ଦେଇ କହିଲେ, "ମୋତେ ଶୁଣିବା, ଦେଖିବା, ଧ୍ୟାନ କିମ୍ବା ଗାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, କେବଳ ଶାରୀରିକ ସାନିଧ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ। ତେଣୁ ତୁମେ ଏବେ ଘରକୁ ଫେରିଯାଅ।" ଗୋପୀମାନେ ଏହି କଠୋର ବାଣୀ ଶୁଣି ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଗଲେ, ତାଙ୍କର ଆଶା ଭଙ୍ଗ ହୋଇଗଲା, ହୃଦୟ ଭୟ ଓ ଅବସାଦରେ ଭରିଗଲା। ସେମାନେ ତାଙ୍କ ମୁହଁ ପୋଞ୍ଚିଲେ, ଶୁଷ୍କ ଅଠି ଓ ଅଞ୍ଚଳ ଆଖିରୁ ଲୁହ ଝରିଲା, ଚୁପ୍ଚାପ ଦାଣ୍ଡାଇ ରହିଲେ, ଶୋକରେ ଭାରିତ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରେମରେ ଅନ୍ତଃକରଣ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ସେମାନେ କ୍ଷୀଣ କଣ୍ଠରେ କିଛି କଥା କହିଲେ। ଗୋପୀମାନେ କହିଲେ, "ପ୍ରଭୁ, ଏପରି କଠୋର କଥା କହିବେ ନାହିଁ। ଆମେ ସବୁକିଛି ତ୍ୟାଗ କରି ଆପଣଙ୍କ ଚରଣରେ ଆସିଛୁ। ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଆପଣ ଆଶ୍ରୟ ଦିଅନ୍ତୁ, ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଆପଣ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଆମେ ମାନିଛୁ ଯେ, ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସ୍ୱାମୀ, ସନ୍ତାନ, ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ସେବା କରିବା। କିନ୍ତୁ ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆତ୍ମା, ପ୍ରେମ ଓ ବନ୍ଧୁତ୍ୱର ସାର। ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କ ପ୍ରେମ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସ୍ୱାମୀ କିମ୍ବା ସନ୍ତାନ ଏହି ଦୁଃଖ ଦେଉଥିବା ସମ୍ପର୍କର କଣ ଉପକାର? ତେଣୁ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମର ଆଶା ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଏକାନ୍ତ ଭାବରେ ଚାହିଁଛୁ। "ଆପଣ ଆମ ମନ ଚୋରିନେଲେ, ଏବେ ଆମେ ଘରକୁ ଫେରିପାରିବୁ ନାହିଁ, ନ ହାତ ଘରକାମରେ ଲାଗେ, ନ ପାଅ ଆପଣଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଅପାଇଁ ଚାଲିପାରିବ। ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଆମେ କିପରି ଭୃଜକୁ ଯିବୁ? ଆପଣଙ୍କ ଅଠିର ଅମୃତ, ହାସ୍ୟ, ଦୃଷ୍ଟି ଓ ମଧୁର ସଙ୍ଗୀତ ଆମ ହୃଦୟ ଅଗ୍ନିକୁ ଶାନ୍ତ କର, ନହେଲେ ବିୟୋଗ ଅଗ୍ନିରେ ଜଳି ଆମେ ଏହି ଦେହ ଛାଡ଼ି ଧ୍ୟାନରେ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣକୁ ପହଞ୍ଚିବା। ଆପଣଙ୍କ ପଦସ୍ପର୍ଶ ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମଧ୍ୟ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଆମେ ଏଉଁ ମୁହୂର୍ତ୍ତରୁ ଅନ୍ୟ କାହା ପାଖରେ ଦଣ୍ଡାଇପାରିନାହିଁ। ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଏହି ଚରଣର ଧୂଳି ପାଇଁ ଆଶା କରୁଛନ୍ତି, ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି। ଆମେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଚରଣ ଧୂଳିରେ ଶରଣ ନେଇଛୁ।" "ତେଣୁ, ହେ ଦୁଃଖନାଶକ, ଆମେ ଘର ଛାଡ଼ି ଆପଣଙ୍କ ସେବା ପାଇଁ ଆସିଛୁ। ଆପଣଙ୍କ ହାସ୍ୟ ଓ ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଆମ ହୃଦୟ ଜଳୁଛି, ଆମକୁ ଦାସୀ ଭାବରେ ନିଅନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କ ମୁହଁ, କେଶରେ ଗଠିଥିବା ଚୁଲି, ଗଲାପରେ ଝଲମଲାଉଥିବା କୁଣ୍ଡଳ, ମଧୁର ହାସ୍ୟ, ଦୟାମୟ ଦୃଷ୍ଟି, ଭୟହର ହସ୍ତ, ଲକ୍ଷ୍ମୀର ନିବାସ ଛାତି—ଏହି ସବୁ ଦେଖି ଆମେ କେବଳ ଆପଣଙ୍କ ସେବା ପାଇଁ ଆଶା କରୁଛୁ। ଏହି ତିନି ଜଗତର କେଉଁ ମହିଳା ଆପଣଙ୍କ ମଧୁର ମୃଦୁ କଥା ଓ ଦିବ୍ୟ କ୍ରୀଡ଼ା ଦେଖି ଆକୃଷ୍ଟ ହେବେ ନାହିଁ? ଆପଣଙ୍କ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଦେଖି ଗାଈ, ପକ୍ଷୀ, ଗଛ, ମୃଗ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି।" "ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ଆପଣ ଭୃଜରେ ଭୟ ଓ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ଯେପରି ଆଦିଦେବତା ଦେବମାନେଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ହେ ଦୁଃଖୀମାନଙ୍କ ବନ୍ଧୁ, ଆମ ଜଳୁଥିବା ହୃଦୟ ଓ ମସ୍ତକରେ ଆପଣଙ୍କ ପଦପଦ୍ମ ରଖନ୍ତୁ।" ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ, ଗୋପୀମାନେ ଏପରି ଦୁଃଖିତ ଭାବରେ କଥା କହିଲେ, ଯୋଗେଶ୍ୱର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଦୟାପୂର୍ଣ୍ଣ ହସିଲେ ଓ ସେମାନେଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ। ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଗୋପୀମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ମୁହଁ ଖିଲି ଉଠିଲା, ଅଚ୍ୟୁତ ଶୁଭ୍ର ମଲୟାଜ୍ୟାସ୍ମିନ ମଣିର ଭଳି ହସି ଗୋପୀମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଲେ। ଏପରି ଭାବେ, ଗୋପୀମାନେ ଗୀତ ଗାଇ ଏବଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଗୀତ ଶୁଣାଇ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଭୃଜବନରେ ବୈଜୟନ୍ତୀ ମାଳା ପିନ୍ଧି ହସିଲେ। ପରେ ସେମାନେ ନଦୀତଟରେ ଶୀତଳ ବାଳୁକା ଉପରେ ବସି, ମନୋହର ପଦ୍ମର ଗନ୍ଧ ଭରା ମୃଦୁ ପବନରେ କ୍ରୀଡ଼ା କରିଲେ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ଦୟାମୟ ହସ୍ତ, ଆଲିଙ୍ଗନ, ଖେଳ, ମଧୁର ହାସ୍ୟ ଓ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଗୋପୀମାନେଙ୍କ ହୃଦୟରେ କାମଦେବକୁ ଉଦ୍ଭୁତ କରିଦେଲେ। ଏଭଳି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦୟାରେ ଗର୍ବିତ ହୋଇ, ଗୋପୀମାନେ ନିଜକୁ ପୃଥିବୀରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନେ କରିଲେ। ତାଙ୍କ ଏହି ଗର୍ବ ଦେଖି, କେଶବ ତାଙ୍କୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଦୃଶ୍ୟରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ଏହିପରି ଅନନ୍ତ ଭାଗବତ କଥା ଏଠି ଶେଷ ହେଉଛି, ଯାହା ପରମହଂସମାନେ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଶାସ୍ତ୍ର। ମୁଁ ସେହି ପରମ ପୁରୁଷ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିଛି, ଯିଏ ମଧୁମକୁ ଭଳି ବେଦର ସାର ଉପଦେଶ ଦେଇ, ଜୀବମାନଙ୍କ ଭୟ ଦୂର କରନ୍ତି। ହରି ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆତ୍ମା, ପ୍ରକୃତିରେ ନିଯୁକ୍ତ ଇଶ୍ୱର, ତାଙ୍କ ପଦ ଏହି ଜଗତର ସୁରକ୍ଷା ଦାତା। ସେହି ଏକମାତ୍ର ପ୍ରିୟ ଆତ୍ମା, ଯାହାରୁ କେବେ ଭୟ ନାହିଁ; ଯିଏ ଏହି ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରକୃତ ପଣ୍ଡିତ, ଏବଂ ସେମାନେ ହରିଙ୍କୁ ଗୁରୁ ଭାବେ ନେଇଛନ୍ତି। ନାରଦ କହିଲେ, "ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦିଆଯାଇଛି। ଏବେ ଏକ ଗୁପ୍ତ ତଥ୍ୟ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଏକ ଛୋଟ ପ୍ରାଣୀ ମୃଦୁ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶରଣ ନେଇ, ଷଟ୍ପଦମାନଙ୍କ ମଧୁର ଗୀତରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୁଏ, ସାମ୍ନାରେ ତାକୁ ଭୟଙ୍କର ନରମାନେ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି, ପଛରୁ ଏକ ଶିକାରିକୁ ଆଘାତ ପାଇଛି।" "ଏହାର ଅର୍ଥ—ମୃଦୁ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ରହିଥିବା ଆଶ୍ରମ ଫୁଲର ଗନ୍ଧ ଭଳି ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୁଦ୍ର।