ଏହି ସମୟରେ, କିଛି ଗୋପୀ ତାଙ୍କର ଘର ଛାଡ଼ି ପାରିଲେ ନାହିଁ; ସେମାନେ ଘର ଭିତରେ ରହି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚିନ୍ତାରେ ଏତେ ଲୀନ ହେଲେ ଯେ, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ମୁଦି, ମନେ ମନେ ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ପ୍ରିୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାର ବିଚ୍ଛେଦ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏପରି ଅସହ୍ୟ ହେଲା, ଯେ ସେ ତୀବ୍ର ବେଦନା ସବୁ ଅଶୁଭତାକୁ ଦୂର କରିଦେଲା। ଏହି ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଅଚ୍ୟୁତ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସାକ୍ଷାତ୍କାର ଲାଭ କରି, ଏହି ଆନନ୍ଦରେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଶାନ୍ତ ହେଲା। ସେମାନେ ପରମାତ୍ମା ସହିତ ଏକତ୍ୱ ଅନୁଭବ କଲେ; ଏହି ପ୍ରେମମୟ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ପ୍ରାକୃତିକ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି, ଦାସ୍ୟର ବନ୍ଧନ ଉପରେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କଲେ। ଏଠିରେ ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ୍ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ହେ ମୁନି, ବ୍ରଜର ମହିଳାମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନିଜ ପ୍ରେମିକ ଭାବରେ ଜାଣିଥିଲେ, ବ୍ରହ୍ମ ଭାବରେ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ଯେଉଁମାନେ ଗୁଣମୟ ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଗୁଣମୟ ପ୍ରବାହ କିପରି ବନ୍ଧ ହେଲା?" ଶୁକଦେବ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ଏହି କଥା ଆଗରୁ କହିଦିଆଯାଇଛି—ଯେପରି ସିଶୁପାଳ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଦ୍ୱେଷ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କଲେ, ତେଣୁ ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତି ଭାବେ ଲଗ୍ନ, ସେମାନେ କିପରି ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିବେ ନାହିଁ? ଲୋକଙ୍କର ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ଅବିନାଶୀ, ଅପାର, ଗୁଣାତୀତ, ତଥା ସମସ୍ତ ଗୁଣର ଆତ୍ମା ଭଗବାନ୍ ନିଜେ ଅବତାର ନେଇଥାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ନିରନ୍ତର ଇଛା, କ୍ରୋଧ, ଭୟ, ସ୍ନେହ, ଏକତ୍ୱ କିମ୍ବା ମିତ୍ରତା ହରିଙ୍କୁ ଦିଆନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତାଙ୍କରେ ଲୀନ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି କଥାରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ, କାରଣ ଏହି ସମସ୍ତ ମୁକ୍ତି ଅଜନ୍ମା, ଯୋଗୀଶ୍ୱର କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ଭବ।" ଏହିପରି ଚିନ୍ତା ମଧ୍ୟରେ, ଯେତେବେଳେ ବ୍ରଜର ମହିଳାମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଥିଲେ, ତେଁ ସ୍ନିଗ୍ଧ ହସ୍ତାକ୍ଷେପରେ ମନକୁ ମୋହିତ କରୁଥିବା ମଧୁର କଥା କହିଲେ। କୃଷ୍ଣ କହିଲେ: "ଓ ସଉଭାଗ୍ୟଶାଳି ଗୋପୀମାନେ! ତୁମମାନେ କେମିତି ଆସିଛ? ବ୍ରଜରେ ସବୁ ଭଲ ତ? କୃପାକରି ଆସିବାର କାରଣ କୁହ। ଏହି ରାତି ଭୟଙ୍କର, ଅନେକ ତୀବ୍ର ପ୍ରାଣୀ ଘୂରିବା ସ୍ଥାନ। ତୁମେ ଏଠାରେ ରୁହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ତେଣୁ ବ୍ରଜକୁ ଫେରିଯାଅ। ତୁମର ମା, ବାପା, ପୁଅ, ଭାଇ, ସ୍ୱାମୀ ସମସ୍ତେ ତୁମକୁ ଖୋଜୁଛନ୍ତି, ଚିନ୍ତା କରୁଛନ୍ତି। ତୁମେ ଏଠି ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ଅରଣ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ରାଲୋକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଏବଂ ଯମୁନା ତଟ ଦେଖିଛ। ବିଳମ୍ବ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଘରକୁ ଫେରିଯାଅ, ତୁମର ପତିଙ୍କୁ ସେବା କର, ଛୁଆ ଓ ବଛା ହାଁଡ଼ୁଛନ୍ତି—ଯାଅ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦୁଧ ଦିଅ। କିମ୍ବା, ହେତୁ ତୁମର ମୋ ପ୍ରତି ଗୁଢ଼ ସ୍ନେହ ତୁମକୁ ଏଠାକୁ ଆଣିଛି, ଏହା ସ୍ବାଭାବିକ, କାରଣ ସମସ୍ତେ ମୋତେ ଆକର୍ଷିତ ହୁଅନ୍ତି।" "ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଧର୍ମ ହେଉଛି ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ସେବା କରିବା, ପରିବାରକୁ ଦେଖିବା, ଏବଂ ଶିଶୁମାନେକୁ ପୋଷଣ କରିବା। ପତି ଦୁଷ୍ଟ, ଅପମୃଦ୍ଧ, ବୃଦ୍ଧ, ମୂଢ଼, ରୋଗାଳୁ କିମ୍ବା ଦରିଦ୍ର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ନାରୀମାନେ ଯଦି ପତି ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷ ସହିତ ସଂଗ କରନ୍ତି, ସେଥିରେ ସ୍ୱର୍ଗ ନାହିଁ, କେବଳ ନିନ୍ଦା, ଦୁଃଖ ଓ ଭୟ ମିଳେ। ମୋତେ ଶୁଣିବା, ଦେଖିବା, ଧ୍ୟାନ କିମ୍ବା ଗୀତ ଗାଇବା ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ନିକଟତା ଦ୍ୱାରା ଏତେ ନୁହେଁ; ତେଣୁ ଘରକୁ ଫେରିଯାଅ।" ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଏହି କଠୋର କଥା ଶୁଣି, ଗୋପୀମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଷଣ୍ଣ ଓ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ଆଶା ଭାଙ୍ଗିଗଲା। ସେମାନେ ମୁଁହ ମୁଛି, ଶୁଷ୍କ ଓଠ ହେବାରୁ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି, ପାଦ ଦ୍ୱାରା ମାଟିରେ ଚିହ୍ନ ଚିତ୍ରାଇ, ଅଳଙ୍କାର ରଙ୍ଗ ସହ ନେତ୍ରଜଳରେ ଛାତି ଭିଜାଇ, ନିରବ ଦେହାରେ ଦୁଃଖରେ ଭାରି ହୋଇ ଦଢ଼ିରେ ଦଢ଼ିରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରେମ ଦେଖାଇଲେ। ତାଙ୍କର ନେତ୍ର ଛୋଁଡ଼ି ଦେଇ, କଣ୍ଠ ଭାବେ ଅଟକି, କିଛି କଥା କହିପାରିଲେ। ଗୋପୀମାନେ କହିଲେ: "ପ୍ରଭୁ, ଏପରି କଠୋର କଥା କହିବେ ନାହିଁ! ଏହା ଆପଣଙ୍କୁ ଶୋଭା ଦିଏ ନାହିଁ। ଆମେ ସମସ୍ତ କିଛି ଛାଡ଼ି ଆପଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଛୁ। ଆପଣ ଭକ୍ତମାନେକୁ ଚେରିବେ ନାହିଁ, ଯେପରି ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ପରମେଶ୍ୱର କଦାଚିତ୍ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଆପଣ ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ, ଯେପରି ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପତି, ପୁଅ, ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ସେବା କରିବା; ଯଦିଓ ଏହା ଠିକ୍, ତଥାପି ଆପଣ ସର୍ବାତ୍ମା, ପ୍ରିୟ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜୀବର ବନ୍ଧୁ।" "ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକେ ନିଜର ପ୍ରେମ ଆପଣଙ୍କୁ ଦିଅନ୍ତି, କାରଣ ପତି, ପୁଅ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କେବଳ ଦୁଃଖ ଦେଉଛନ୍ତି। ତେଣୁ, ହେ ପରମେଶ୍ୱର, ଆମେ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିବା ଆଶା ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଦୟାକରି ଆମେଁ ଉପରେ କୃପା କରନ୍ତୁ। ଆପଣ ଆମର ମନକୁ ଚୋରିନେଇଛନ୍ତି, ଏହା ଆଉ ଘରକୁ ଫେରେ ନାହିଁ, ହାତ ଘରକାମ କରେ ନାହିଁ, ପାଦ ଆପଣଙ୍କ ପାଖରୁ ହଟେ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଆମେ କିପରି ଫେରିବୁ?" "ପ୍ରିୟ, ଆପଣଙ୍କ ଅଠନ ଅମୃତ, ହାସ୍ୟ, ଚାହାଣି, ମଧୁର ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ଆମେଁକୁ ଶିତଳ କରନ୍ତୁ। ନହେଲେ, ବିରହ ଅଗ୍ନିରେ ଆମେଁ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି, ଧ୍ୟାନରେ ଆପଣଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମକୁ ପହଞ୍ଚିଯିବୁ। ଆପଣଙ୍କ ପାଦ ଛୁଇଁବାରୁ, ଯେଉଁ ସଉଭାଗ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ, ଆମେଁ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଦେଖିପାରୁ ନାହିଁ। ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣଧୂଳି ପାଇଁ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ଥିଲେ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ। ଆମେଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଚରଣଧୂଳିକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛୁ।" "ତେଣୁ, ହେ ଦୁଃଖନାଶକ, ଆମେଁ ଘର ଛାଡ଼ି, ଆପଣଙ୍କ ଚରଣସେବା ପାଇଁ ଆସିଛୁ। ଆପଣଙ୍କ ମଧୁର ହାସ୍ୟ ଓ ଚାହାଣି ପାଇଁ ଆମର ହୃଦୟ ତପିଯାଉଛି—ଦୟାକରି ଆମେଁକୁ ଦାସୀ ସେବା ଦିଅନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କ ଚେହେରାର ଚୁଲ ଭିତରେ ଚମକୁଥିବା କୁଣ୍ଡଳ, ଅଠନ ଅମୃତ, ହାସ୍ୟ, ଦୃଷ୍ଟି, ଭୟହର ହସ୍ତ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନିବାସ ଚେଷ୍ଟ—ଏସବୁ ଦେଖି, ଆମେଁ କେବଳ ଆପଣଙ୍କ ସେବା ଚାହୁଁ।