ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠି ମହାର୍ଷିମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଭାଗବତ ଶ୍ରବଣ କରୁଥିଲେ, ସେଠାରେ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଆସିଲା ଯେ, ଏହି ଦ୍ୱାଦଶାତ୍ମା, ପ୍ରୟାଗ, ବର୍ଷ ରୂପୀ କାଳ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର, କାମଧେନୁ ଓ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥି, ତୁଳସୀ, ବସନ୍ତ ଋତୁ ଓ ପରମପୁରୁଷ—ଏମାନେ ସବୁ ଏକତାରେ ଅଭିନ୍ନ ରୂପେ ବିବେଚିତ ହୁଏ। ପଣ୍ଡିତମାନେ ଏମାନଙ୍କୁ କୌଣସି ପ୍ରମୁଖ ଭିନ୍ନତା ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ଭାଗବତ ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଯିଏ ଦିନ ଓ ରାତି ବୁଝିବା ସହିତ ପାଠ କରେ, ସେ ଅନେକ ଜନ୍ମର ଅପରିମିତ ପାପକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନାଶ କରେ। ଦିନକୁ ଯଦି କେବଳ ଅର୍ଧ ଶ୍ଲୋକ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଶ୍ଲୋକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ାଯାଏ, ତାହାର ଫଳ ରାଜସୂୟ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ସମାନ ମିଳେ। ଭାଗବତର ନିତ୍ୟ ଶ୍ରବଣ, ହରି ଚିନ୍ତନ, ତୁଳସୀ ରୋପଣ ଓ ଗୋସେବା—ଏମାନେ ସମାନ ମହତ୍ତ୍ୱ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ମୃତ୍ୟୁ ବେଳେ ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଗ୍ରନ୍ଥ ଶୁଣିଥାଏ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବୈକୁଣ୍ଠ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏହି ଭାଗବତକୁ ସୁନ୍ଦର ସିଂହାସନରେ ସଜାଇ ଯଦି କେହି ଏକ ଭକ୍ତକୁ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଏକତ୍ୱ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଜନ୍ମଠାରୁ ଧୂର୍ତ୍ତମନା ହୋଇ ଶୁକଶାସ୍ତ୍ର କଥା କଦାଚିତ୍ ଶୁଣିନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଚଣ୍ଡାଳ କିମ୍ବା ଗଧା ସମାନ ଅବସ୍ଥାରେ ରହନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ଅର୍ଥହୀନ ଓ ମାତାଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା ବ୍ୟର୍ଥ। ଯିଏ ଶୁକକଥା ଶୁଣିନାହିଁ, ସେ ଜୀବନ୍ତ ମୃତକ, ପାପୀ କର୍ମରେ ଲିପ୍ତ, ପୃଥିବୀରେ ଜଣେ ପଶୁ ସମାନ ଭାର। ଦେବମଣ୍ଡଳର ମୁଖ୍ୟମାନେ ଏହିପରି କଥା କହନ୍ତି। ଭାଗବତର ଏହି କଥା ଏହି ଲୋକରେ ବିରଳ ଓ ଅନେକ ଜନ୍ମର ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମାତ୍ର ଲାଭ୍ୟ। ଏହିଠାରୁ ମହାପ୍ରଜ୍ଞାନ, ଏହି ଯୋଗରତ୍ନକୁ ଉଦ୍ୟମ ସହିତ ଶୁଣିବା ଉଚିତ; ଦିନ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ନାହିଁ, ଯେତେବେଳେ ଶୁଣିଲେ ଉତ୍ତମ। ଏହି ଶ୍ରବଣ ସତ୍ୟ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ ସହିତ କରିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ କଳିଯୁଗରେ ଅସମର୍ଥତା ଦ୍ୱାରା ଶୁକଦେବ ଏଠାରେ ବିଶେଷ ନିୟମ କହିଛନ୍ତି। ମନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ନିୟମାନୁଷ୍ଠାନ, ଦୀକ୍ଷା ଏହି କଳିଯୁଗରେ ଦୁଷ୍କର; ଏହିଠାରୁ ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ। ଯିଏ ଦୃଢ଼ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ନିତ୍ୟ ଶୁଣେ, ବିଶେଷକରି ମାଘ ମାସରେ, ସେ ଫଳ ଶୁକଦେବଙ୍କ ପ୍ରଦତ୍ତ ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣ ସମାନ। ମନ ଅଜୟ, ରୋଗ, ଆୟୁର୍ ହ୍ରାସ ଓ କଳିର ଦୋଷ ଦେଖି ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣ ଅନୁସୂଚିତ। ତପ, ଯୋଗ, ଧ୍ୟାନ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ମିଳେନାହିଁ, ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣରେ ସେହି ଫଳ ସହଜରେ ମିଳେ। ଏହି ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣ ଯଜ୍ଞ, ବ୍ରତ, ତପସ୍ୟା, ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା, ଯୋଗ, ଧ୍ୟାନ, ଜ୍ଞାନ—ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ଏହାର ମହତ୍ତ୍ୱ ଅପାର। ତେବେ, ଶୌନକ ମୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ଏହି ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଗାଥା କେମିତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା? ଏହା କିପରି ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳ ଓ ଯୋଗାଦି ମାର୍ଗ ଦର୍ଶାଏ?" ସୂତଦେବ କହିଲେ, "ଯେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣ ଭୂମି ଛାଡ଼ି ନିଜ ଧାମକୁ ଯିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ, ସେଠାରେ ଉଦ୍ଧବ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ତୁମେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଯିବେ, କିନ୍ତୁ ମୋ ହୃଦୟର ଚିନ୍ତା ଶୁଣି, ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅ।' ଉଦ୍ଧବ କହିଲେ, 'ଏବେ କଳିଯୁଗ ଆସିଛି, ଦୁଷ୍ଟମାନେ ବଢ଼ିବେ, ଏବଂ ସଜ୍ଜନମାନେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ସଂଗରେ ଦୁଷ୍ଟ ହେବେ। ପୃଥିବୀ ବୋଝରେ ଭାରି ହୋଇ ଗାଇ ରୂପେ ଆଶ୍ରୟ ନେବ। ତୁମ୍ବାଡ଼ି ଛାଡ଼ି କେଉଁ ରକ୍ଷକ ଦେଖାଯାଏନି। ଏହିପରି ସମୟରେ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ଗୁଣମୟ ଦେହ ଧାରଣ କରିଛ; ଦୟା କର, ଯିଏ ଭକ୍ତ, ସେମାନେ କିପରି ରହିବେ? ନିର୍ଗୁଣ ଉପାସନା କଠିନ, ଏହିପାଇଁ ଅନ୍ୟ କିଛି ବିଚାର କର।' ଉଦ୍ଧବଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରରେ ହରି ଚିନ୍ତା କଲେ, 'ମୋର ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ସମ୍ବଳ ପାଇଁ କଣ କରିବି?' ସେ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ତେଜକୁ ଭାଗବତରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ କଲେ, ନିଜକୁ ଗୁପ୍ତ କରି ଏହି ପବିତ୍ର ଭାଗବତ ସାଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ ଭାଗବତ ଶବ୍ଦମୟ ରୂପରେ ହରି ନିଜେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ଏହାର ସେବା, ଶ୍ରବଣ, ପାଠ କିମ୍ବା ଦର୍ଶନ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହୁଏ। ଏହିପରି ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରି କଳିର ଲୋକ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ ଘୋଷିତ। ଏହି ଧର୍ମ ଦୁଃଖ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ଅପମଙ୍ଗଳ, ପାପ ଓ କାମକ୍ରୋଧ ନିବାରଣ ପାଇଁ ଘୋଷିତ। ଅନ୍ୟଥା, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ବୈଷ୍ଣବ ମାୟାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃସାଧ୍ୟ, ତେଣୁ ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣ ନିୟମ କରାଯାଇଛି। ଏପରି ମହତ୍ତ୍ୱ ଦେଖି, ନାଗଶ୍ରବଣ ସଭାରେ ଏହି ଧର୍ମ ଉଦ୍ଘୋଷିତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ଘଟିଲା। ଭକ୍ତି ନିଜ ଦୁଇ ଯୁବକ ପୁଅଙ୍କୁ ହାତେ ଧରି ଶୁଦ୍ଧ ପ୍ରେମ ରୂପେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ସେ ବାରମ୍ବାର "ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ଗୋବିନ୍ଦ, ହରେ, ମୁରାରି, ନାଥ" ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ। ସଭା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ଶରୀର ଭାଗବତ ତତ୍ତ୍ୱ ମାଳା ଓ ଶୋଭା ଶାରୀରେ ସୁସଜ୍ଜିତ। ଏହି ସମୟରେ କୁମାରମାନେ କହିଲେ, "ସେ ଏହି କଥାର ତତ୍ତ୍ୱ ରୂପରୁ ପ୍ରକଟ ହୋଇଛନ୍ତି।" ଏହି ଶୁଣି, ଭକ୍ତି ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସହିତ ସନତ୍କୁମାରଙ୍କୁ ନମ୍ରତାରେ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ, "ଆପଣମାନେ ମୋତେ ପୁନଃ ପୋଷଣ କଲେ, କିନ୍ତୁ କଳିରେ ମୁଁ ହରାଇଯାଇଥିଲି। ଏବେ କେଉଁଠି ରହିବି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହନ୍ତୁ।" ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ, "ହେ ଭକ୍ତି, ତୁମେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଗୋବିନ୍ଦ ରୂପ ସୃଷ୍ଟି କର, ପ୍ରେମକୁ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ କର, ସଂସାର ରୋଗ ନାଶ କର; ତେଣୁ ସଦା ବୈଷ୍ଣବଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବସ।" ଏହିପରି ଭାବେ କଳିର ଦୋଷ ତୁମକୁ ଦେଖିପାରିବ ନାହିଁ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ବି କାମ କରିପାରିବ ନାହିଁ। ଏପରି ଆଜ୍ଞାରେ ଭକ୍ତି ହରିଙ୍କ ଦାସଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବସିଲେ। ସମସ୍ତ ଲୋକେ ଯଦି ହରିଭକ୍ତି ହୃଦୟରେ ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୁଃଖୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟ ସଫଳ; କାରଣ, ହରି ନିଜ ଧାମ ଛାଡ଼ି ପ୍ରେମର ଦୃଢ଼ତାରେ ତାଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଭାଗବତ ଭକ୍ତର ମହିମା କଣ କହିବି?