ଏହି ଜଗତରେ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର କଥାର ଶ୍ରବଣ ଓ ପାଠର ଫଳ ସମାନ କିଛି ନାହିଁ। ଗଙ୍ଗା, ଗୟା, କାଶୀ, ପୁଷ୍କର କିମ୍ବା ପ୍ରୟାଗ ମଧ୍ୟ ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଶାସ୍ତ୍ରର କଥାକୁ ଶ୍ରବଣ କରିବାର ଫଳକୁ ସମତୁଳ୍ୟ କରିପାରେ ନାହିଁ। ଯଦି କେହି ପରମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତିକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନିତ୍ୟ ନିଜ ମୁଁହରେ ଭାଗବତର ଅର୍ଦ୍ଧ ଶ୍ଲୋକ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଶ୍ଲୋକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ। ବେଦ, ବେଦମାତା, ପୁରୁଷସୂକ୍ତ, ତ୍ରୟୀବେଦ, ଭାଗବତ ଓ ଦ୍ଵାଦଶାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର—ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ଦ୍ଵାଦଶାତ୍ମା, ପ୍ରୟାଗ, ବର୍ଷରୂପ କାଳ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର, କାମଧେନୁ ଓ ଦ୍ଵାଦଶୀ ତିଥି, ତୁଳସୀ, ବସନ୍ତ ଋତୁ ଓ ଶ୍ରୀପୁରୁଷ—ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କୌଣସି ମୂଳ ଭିନ୍ନତା ମନେ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଯିଏ ଭାଗବତ ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଅର୍ଥସହିତ ଦିନ ଓ ରାତି ପଢ଼ନ୍ତି, ସେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଜନ୍ମର ସଞ୍ଚିତ ପାପକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦୂର କରନ୍ତି। ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ନିତ୍ୟ ଅର୍ଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଶ୍ଲୋକ ପଢ଼ାଯାଏ, ସେଉଁଠି ରାଜସୂୟ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ସମାନ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। ଭାଗବତର ନିତ୍ୟ ପାଠ, ହରିଙ୍କ ଚିନ୍ତନ, ତୁଳସୀର ସେବା ଓ ଗାଁମାନଙ୍କ ସେବା—ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଫଳଦାୟକ। ମୃତ୍ୟୁ ବେଳେ ଯଦି କେହି ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁକଶାସ୍ତ୍ରର କଥା ଶୁଣନ୍ତି, ତେବେ ଗୋବିନ୍ଦ ସେମାନେକୁ ବୈକୁଣ୍ଠ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଯେଉଁଠି କେହି ଏହି ଭାଗବତକୁ ସୁନ୍ଦର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସିଂହାସନରେ ଏକ ଭୈଷ୍ଣବଙ୍କୁ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କୃଷ୍ଣ ସାକ୍ଷାତକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଜନ୍ମଠାରୁ ଚଞ୍ଚଳ ମନ ଧାରି, କଦାଚିତ୍ ଶୁକଶାସ୍ତ୍ରର କଥା ଶୁଣିନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଚଣ୍ଡାଳ କିମ୍ବା ଗଧା ପରି ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ନିଷ୍ଫଳ, ମାଆଙ୍କର ବେଦନା ଅକାରଣ। ଯେଉଁଠି କୌଣସି ପାପୀ କୌଣସି ଦିନ ଶୁକଶାସ୍ତ୍ର ଶୁଣିନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଜୀବନ୍ତ ଶବ, ପୃଥିବୀର ଭାର ଓ ପଶୁ ସମାନ ମନାଯାନ୍ତି—ଦେବମଣ୍ଡଳର ମହାନୁଭାବମାନେ ଏହିପରି କହିଛନ୍ତି। ଭାଗବତର ଏହି କଥା ଏହି ଜଗତରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ, ଏହା ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଜନ୍ମର ପୁଣ୍ୟରେ ମିଳେ। ଏହିଯୋଗ ଧନକୁ ଚେଷ୍ଟାପୂର୍ବକ ଶୁଣିବା ଉଚିତ, ଦିନ ନିଷେଧ ନାହିଁ—ଯେତେବେଳେ ଶୁଣିଲେ ଭଲ। ଏହାକୁ ନିତ୍ୟ ସତ୍ୟ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ ସହିତ ଶୁଣିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ କଳିଯୁଗରେ ଅସମର୍ଥତା ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏଠି ଶୁକଦେବଙ୍କ ଏକ ବିଶେଷ ଅନୁଶାସନ ଅଛି। ମନ ନିଗ୍ରହ, ନିୟମ ଓ ଦୀକ୍ଷା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ, ତେଣୁ ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଯେଉଁଠି ନିତ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶୁଣାଯାଏ, ବିଶେଷକରି ମାଘ ମାସରେ, ସେଉଁଠି ଶୁକଙ୍କ ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣର ଫଳ ମିଳେ। ମନ ନିଗ୍ରହର ଅସମର୍ଥତା, ରୋଗ, ଆୟୁ ହ୍ରାସ ଓ କଳିର ଦୋଷବଶତଃ ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣ ଉପଦେଶ ହୋଇଛି। ଯେଉଁଠି ତପ, ଯୋଗ, ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଲଭ୍ୟ ନୁହେଁ, ସେଉଁଠି ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାରା ସହଜରେ ସମଗ୍ରରେ ଫଳ ମିଳେ। ଏହି ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣ ଯଜ୍ଞ, ବ୍ରତ, ତପସ୍ୟା ଓ ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ। ଏହି ଶ୍ରବଣ ଯୋଗ, ଧ୍ୟାନ, ଜ୍ଞାନ—ସମସ୍ତକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ; ଏହାର ମହିମା କ'ଣ କହିବି? ପୁନଃ ପୁନଃ ଏହି ତୁଳନା ଅତିକ୍ରମ କରେ। ଏହି କଥା ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ, ଏହା ଜ୍ଞାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମକୁ ପଛରେ ରଖିଛି। ଏହି ଭାଗବତପୁରାଣ କିପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ପରମ ଶ୍ରେୟସ୍ ଦେଇଥାଏ, ଯୋଗ ଓ ଅନ୍ୟ ମାର୍ଗ ଦେଖାଏ? ଏବେ ଶୂତଦେବ କହିଲେ—ଯେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଛାଡ଼ି ନିଜ ଧାମକୁ ଯିବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ, ସେ ତାଙ୍କର ଏଗାରୋଟି ପ୍ରଧାନ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଶୁଣିଲେ। ତେବେ ଉଦ୍ଧବ କହିଲେ—"ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ତୁମେ ତୁମର ଭକ୍ତଙ୍କ କାମ ସାରି ଏଠାରୁ ଚାଲିଯିବା; ମୋ ହୃଦୟର ଭୟ ଶୁଣି, ମୋତେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦିଅ।" "ଏବେ ଭୟଙ୍କର କଳିଯୁଗ ଆସିଗଲା, ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଉଦ୍ଭବିତ ହେବେ, ଭଲ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ କ୍ରୂର ହେବେ। ଏପରି ଭାରି ପୃଥିବୀ ଗାଁର ରୂପ ଧାରଣ କରି ଆଶ୍ରୟ ନେବ। ହେ କମଳାକ୍ଷ, ତୁମ୍ଠାରୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ରକ୍ଷକ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।" "ତେଣୁ, ଭକ୍ତବାତ୍ସଳ, ଦୟା କରି ଯାଅନାହାଁ; ତୁମେ ନିରାକାର ଓ ଚେତନ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଗୁଣମୟ ଦେହ ଧରିଛ। ତୁମ ଅଭାବରେ ତୁମର ଭକ୍ତମାନେ କିପରି ରହିବେ? ନିରାକାର ଉପାସନା କଠିନ; କିଛି ବିଚାର କର।" ଉଦ୍ଧବଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ହରି ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରରେ ଚିନ୍ତା କଲେ—"ମୋ ଭକ୍ତଙ୍କ ନିମନ୍ତେ କ'ଣ କରିବି?" ତେବେ ସେ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ତେଜକୁ ଭାଗବତରେ ରଖି ନିଜକୁ ଲୁଚାଇ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର ପବିତ୍ର ସମୁଦ୍ରରେ ବିଲୟ ହେଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ ଏହି ଶବ୍ଦମୟ ଭାଗବତ ହରିଙ୍କ ଦେହ ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ, ଏହାକୁ ସେବା, ଶ୍ରବଣ, ପାଠ କିମ୍ବା ଦର୍ଶନ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ। ଏହିପରି ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣ ସମସ୍ତ ଅନ୍ୟ ଉପାୟକୁ ପଛରେ ରଖି, କଳିଯୁଗ ପାଇଁ ଧର୍ମ ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି। ଏହି କଳିର ଦୁଃଖ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ଅପମାନ, ପାପ ଓ କାମକ୍ରୋଧ ଦମନ ପାଇଁ ଏହି ଧର୍ମ ଉପଦେଶ ହୋଇଛି। ନହେଲେ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୈଷ୍ଣବ ମାୟାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ତେଣୁ ସାଧାରଣ ଲୋକ କିପରି କରିବେ? ଏହିପାଇଁ ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣ ନିୟମ ହେଲା। ଏହିପରି ନାଗଶ୍ରବଣ ସଭାରେ ମହାର୍ଷିମାନେ ଏହି ଧର୍ମ ଉପଦେଶ କରୁଥିଲେ, ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ଘଟିଲା। ଭକ୍ତି ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଯୁବକ ପୁଅଙ୍କୁ ହାତଧରି ନିଏ, ସୁଦ୍ଧ ପ୍ରେମର ଦେହ ଧାରଣ କରି, "ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ଗୋବିନ୍ଦ, ହରେ, ମୁରାରି, ନାଥ" ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ। ସଭାସଦସ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ଭାଗବତ ଅର୍ଥର ଭୂଷଣ ଧାରଣ କରି, ଚମତ୍କାର ପୋଷାକରେ ଦେଖି ଚିନ୍ତା କଲେ—ଏଠିକୁ କିପରି ଆସିଲେ? ସେବେ କୁମାରମାନେ କହିଲେ—"ଏହି ଭକ୍ତି ଏହି କଥାର ରସରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି।