ଏହିପରି ଏକ ପବିତ୍ର କ୍ରମରେ, ଯେଉଁ ବେଳେ କୌଣସି ଭକ୍ତ ମନେ କୁଶ ଘାସ ପିଛାଇ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରଦତ୍ତ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ତାହାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାପିତ କରି, ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧ କରି, ଅଗ୍ନି ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଯଥାବିଧି ମୋତେ ଅର୍ପଣ କରିଥାନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ, ସେମାନେ ମୋତେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପିଗ୍ଧ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସଦୃଶ ଦେଖିବାକୁ ଧ୍ୟାନ କରିଥାନ୍ତି—ଅଂକୁଶ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ପଦ୍ମ ଧାରଣ କରି, ଚାରିଟି ହାତରେ ଅଲୋକିକ ରୂପରେ, ଶାନ୍ତ ଓ କମଳ ତନ୍ତୁ ରଙ୍ଗର ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା ଆକୃତିରେ। ମୋ ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ, ହାତରେ କଙ୍ଗନ, କମରେ କମରବନ୍ଧ, ଓ ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧି, ଛାତିରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଓ କୌସ୍ତୁଭ ମଣିର ଚମକ, ଅରଣ୍ୟ ଫୁଲର ମାଳା ପିନ୍ଧି ଅଲଂକୃତ ହୋଇ ଦେଖାଯାଏ। ଏହିପରି ଧ୍ୟାନ ଓ ପୂଜା କରି, ସେମାନେ ଲକଡ଼ି ଓ ଘିଏ ଭିଜାଇ ତିଆରି କରାଯାଇଥିବା ହବିଷ୍ୟ ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି। ପିତୃମାନେ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଘିଏ ଅଂଶ ଦେଇ, ପୁନି ଘିଏରେ ବିଲିନ ହବିଷ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି। ପୂଜା ଓ ପ୍ରଣାମ କରି, ସେମାନେ ଦୂତମାନେ ପାଇଁ ଦାନ ଦେଇ, ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ନାରାୟଣଙ୍କ ସାର ମନେ ରଖନ୍ତି। ପାନୀୟ ଓ ଅବଶିଷ୍ଟ ଦେଇ, ବିଷ୍ୱକ୍ସେନ ପାଇଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତିଆରି କରନ୍ତି, ଏବଂ ଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ସୁଗନ୍ଧିତ ପାନସ ଇତ୍ୟାଦି ଦେଇ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି। ଗୀତ, ସ୍ତୁତି, ନୃତ୍ୟ, ଏବଂ ମୋ ପ୍ରଭୃତ କାର୍ଯ୍ୟର ଅଭିନୟ କରି, କଥା ଶୁଣି ଓ କହି, ସେମାନେ କିଛି ଖ୍ଷଣ ପାଇଁ ମୋରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇଯାନ୍ତି। ଉଚ୍ଚ ଓ ନୀଚ ଷ୍ଟୁତି, ପୁରାଣ ଓ ସାଧାରଣ ଭାଷାର ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପ୍ରଶଂସା କରି, 'ହେ ପ୍ରଭୁ, କୃପା କରନ୍ତୁ' ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କରି, ଶିର ନମାନ୍ତି। ମୋ ପାଦ ତଳେ ମୁଣ୍ଡ ରଖି, ହାତ ଚାଲି କରି, 'ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ! ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁ ସମୁଦ୍ର ଓ ତାହାର ଫାନ୍ଦରୁ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛି' ବୋଲି ଅନୁରୋଧ କରନ୍ତି। ଏପରି ଭାବେ, ମୋତେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଅବଶିଷ୍ଟକୁ ଶିର ଉପରେ ସମ୍ମାନର ସହିତ ରଖି, ଯଦି ପୂଜା ସମାପ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହିଁଛନ୍ତି, ତେବେ ସମ୍ମାନର ସହିତ ଅର୍ପିତ ବସ୍ତୁକୁ ପ୍ରଭା (ଦୀପ) ଓ ପୁନି ପରମ ପ୍ରଭାକୁ ଫେରାଇ ଦେବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଠାରେ ଓ ଯେଉଁବେଳେ ପୂଜା ଓ ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ରହିଥାଏ, ସେଠାରେ ସେମାନେ ମୋତେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଆତ୍ମାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଅଛି, ଏହି ବିଶ୍ୱ ଆତ୍ମା ଭାବେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ। ଏପରି ଭାବେ, ବିଦିହି ଓ ଯୋଗର ମାର୍ଗରେ, ବେଦ ଓ ତନ୍ତ୍ର ଉଭୟରେ, ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ପୂଜା କରେ, ସେ ମୋ ପାଖରୁ ଦୁଇ ମାର୍ଗରେ ଚାହିଁଥିବା ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ମୋର ଭିତିରେ ବିଗ୍ରହ ନିର୍ମାଣ କରି, ଏକ ଦୃଢ଼ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ; ସେଠାରେ ପୂଜା ଓ ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ଦର୍ଶନୀୟ ଫୁଲବାଗିଚା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ପୂଜା ଓ ଏହାସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଚାଲିଥିବା ପାଇଁ, ମହାଉତ୍ସବ ଓ ଦୈନିକ କ୍ରମରେ, କ୍ଷେତ୍ର, ଦୋକାନ, ସହର ଓ ଗାଁ ବିଶ୍ୱ ମୋ ପାଖକୁ ଅର୍ପିତ କରି, ମୋର ଧାମ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାଏ। ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଲେ, ସେ ତିନି ଲୋକର ଏକ ନିବାସ ସହିତ ସ୍ୱାମୀ ହୁଏ; ପୂଜା ଓ ଏହାସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ଏବଂ ତିନିପ୍ରକାର କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୋ ସମତୁଳ୍ୟ ହୁଏ। ଏକାନ୍ତିକ ଭକ୍ତି ଓ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା କେବଳ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଏହିପରି ଯେଉଁଠାରେ ମୋ ପୂଜା କରାଯାଏ, ସେଠି ଭକ୍ତିର ମାର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଯିଏ ନିଜେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟେ ଦେବତା ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ବସ୍ତୁ ନିଜ ରଖିଥାଏ, ସେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋବର ଭୋକ୍ତା ହୁଏ। କର୍ତ୍ତା, ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଅନୁମୋଦକ ପାଇଁ, ଯେଉଁଠି କାର୍ଯ୍ୟ ଅଂଶୀଦାର ଅଛନ୍ତି, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେମାନେ ପୁନିପୁନି ତାହାର ବଡ଼ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଘଟଣା ପରେ, ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ: ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ, ନନ୍ଦ ମହାରାଜ ଉପବାସ ରହି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ; ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନେ ସେ କାଳିନ୍ଦୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ ରାତିରେ ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ, ଏହା ଦେଖି ବରୁଣଙ୍କ ଏକ ଦାସ, ଯେଉଁ ଏକ ଅସୁର ଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଧରି ବରୁଣଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଗଲେ। ଏଠି, ଗୋପମାନେ ନନ୍ଦକୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ, ସେମାନେ ଚିତ୍କାର କରି କହିଲେ, 'କୃଷ୍ଣ! ରାମ!' ତାଙ୍କର ଡାକ ଶୁଣି, ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ବୁଝିଲେ ଯେ ତାଙ୍କର ପିତା ବରୁଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିୟାଯାଇଛନ୍ତି, ଏବଂ, ହେ ରାଜା, ନିଜ ଜନଙ୍କୁ ଭୟମୁକ୍ତ କରୁଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୃଷ୍ଣ ସେଠାକୁ ଗଲେ। ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଆସିବା ଦେଖି, ଲୋକପାଳ ବରୁଣ ତାଙ୍କୁ ବଡ଼ ସମ୍ମାନରେ ଆଗ୍ରହ କଲେ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାବେ ପୂଜା କରି, ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାର ମହାଉତ୍ସବରେ ଅନନ୍ଦ କଲେ। ଶ୍ରୀ ବରୁଣ କହିଲେ: 'ଆଜି ମୋର ଶରୀର ଶାନ୍ତ ହେଲା; ଆଜି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋର କାମ ପୂରଣ ହେଲା। ଯେଉଁମାନେ ଆପଣଙ୍କର ଚରଣରେ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ମାର୍ଗର ଶେଷକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି।' 'ନମସ୍କାର ଆପଣଙ୍କୁ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ପରମାତ୍ମା, ବ୍ରହ୍ମ, ଯେଉଁଠାରେ ମାୟା ଓ ଏହି ବିଶ୍ୱର କଳ୍ପିତ ସୃଷ୍ଟି କଥା ଶୁଣିଯାଏ ନାହିଁ।' 'ମୋର ଅଜ୍ଞାନ ଓ ମୂର୍ଖତାରେ ଅଜାଣି, ଆପଣଙ୍କର ପିତାଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ନେଇ ଆସିଛି; ଦୟାକରି ଏହି ଅପରାଧକୁ ଖ୍ଷମା କରନ୍ତୁ।' 'ଆପଣ ସବୁକିଛି ଦେଖନ୍ତି, ହେ କୃଷ୍ଣ, ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଦୟା କରନ୍ତୁ। ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ପିତାଙ୍କୁ ନେଇଯିବାକୁ ଦୟାକରି ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ।' ଶ୍ରୀ ଶୁକ କହିଲେ: ଏପରି ଭାବେ ବରୁଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, କୃଷ୍ଣ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତା, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ନେଇ ଫେରିଲେ, ତାଙ୍କର ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ନନ୍ଦ, ଲୋକପାଳଙ୍କ ଅସାଧାରଣ ମହିମା ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରତି ସେମାନଙ୍କର ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେଖି, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ନିଜ ଜନମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ। ଗୋପମାନେ, ହେ ରାଜା, ଅତି ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ଭାବିଲେ, 'ଏହି ପ୍ରଭୁ ଆମେ କେଉଁ ଗୁପ୍ତ ଗତିକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବେ କି?' ଭଗବାନ ତାଙ୍କ ଜନଙ୍କ ମନ ଜାଣି, ସେମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ କୃପାବଶତଃ ଏହି ବିଷୟ ଭାବିଲେ।