ତେବେ, ଯେତେବେଳେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଭିଷେକ ଉତ୍ସବ ହେଉଥିଲା, ସେଠାକୁ ତୁମ୍ବୁରୁ, ନାରଦ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗାନ୍ଧର୍ବ, ବିଦ୍ୟାଧର, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣମାନେ ଆସିଲେ। ସେମାନେ ହରିଙ୍କ ଯଶଗାନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ଯାହା ଜଗତର ସମସ୍ତ ଦୂଷିତତାକୁ ଦୂର କରେ। ଦେବଙ୍କ ମହିଳାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ଦେବମଣ୍ଡଳର ନେତାମାନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ଅଦ୍ଭୁତ ଫୁଲ ଵର୍ଷା କରିଥିଲେ। ତିନୋଟି ଲୋକ ଅପାର ସୁଖ ଅନୁଭବ କଲା, ଗାଈମାନେ ଦୁଧର ଧାରା ବହାଇଲେ। ନଦୀ ଓ ବୃକ୍ଷମାନେ ମଧୁ ଝରାଇଲେ, ଧାନ-ଉପଜ ଓ ଔଷଧିମାନେ ଚାଷ ଛଡା ଉଗିଲେ, ପାହାଡ଼ମାନେ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଦେଇଲେ। କୁରୁବଂଶୀ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଭିଷେକ ସମୟରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ଯେଉଁମାନେ ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ୱଭାବର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶତୃତା ଛାଡ଼ି ଦେଲେ। ଏଭଳି ଭାବରେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରିବା ପରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଏବଂ ଦେବମାନେ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କଲେ। ଏହିପରି ମହାପୂଜାରେ ଦୁର୍ଗା, ବିନାୟକ, ବ୍ୟାସ, ବିଷ୍ୱକ୍ସେନ, ଗୁରୁମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେ ନିଜ ନିଜ ଦିଗରେ ବସିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଧିରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଦିନେ ଦିନେ ଯଦି ସମ୍ଭବ, ଚନ୍ଦନ, କପୂର, କୁଙ୍କୁମ, ଅଗୁରୁ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳରେ ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ। ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣଘର୍ମନ୍, ମହାପୁରୁଷ ବିଦ୍ୟା, ପୌରୁଷ ସୂକ୍ତ, ଓ ସାମନ୍ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ବସ୍ତ୍ର, ଉପବୀତ, ଅଳଂକାର, ପତ୍ରମାଳା ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ମୋତେ ପ୍ରେମରେ ଶୋଭିତ କରିବା ଉଚିତ। ପାଦ୍ୟ, ଆଚମନୀୟ, ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ, ଅକ୍ଷତ, ଧୂପ, ଦୀପ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ଭକ୍ତି ସହ ଦେବା ଉଚିତ। ଗୁଡ଼ ଭାତ, ଘିଅ, ତଳି ଅଣ୍ଡା, ପିଠା, ମିଠା, ଦହି, ସୂପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଯଦି ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି, ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ। ସ୍ନାନ, ମସାଜ, ଦର୍ପଣ, ଦନ୍ତଧାଡ଼ନ, ଭୋଜନ, ପାନ, ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦିନେ ଦିନେ ଓ ପର୍ବଦିନରେ କରିବା ଉଚିତ। ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଧିରେ ଶୁଭ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ, ଦରି, ଇଂଧନ ଓ ବେଦୀ ସହିତ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରି ଯଥାଯଥ ହସ୍ତଚାଳନା କରିବା ଉଚିତ। କୁଶା ପିଛାଇ ଜଳିଛି, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବରେ ନିବେଦନ ରଖି, ଜଳରେ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ଅଗ୍ନି ସମ୍ମୁଖେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ ମୋତେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ମୋତେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପରି, ଶୁଧାନ୍ତ ଗୋଲାପୀ ସ୍ନିଗ୍ଧ ରୂପରେ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା, ପଦ୍ମ ଧାରଣ କରି, ଚାରିଟି ହସ୍ତରେ, ଶାନ୍ତ ମୁଦ୍ରାରେ, କମଳ ରେଶମ ରଙ୍ଗରେ ପିନ୍ଧିଥିବା ଭାବରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ମୁକୁଟ, ବାହୁଲତା, କମରବନ୍ଧ, ଭୂଷଣ ଏବଂ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ, କୌସ୍ତୁଭ ମଣି ଓ ଭୃକ୍ଷମାଳାରେ ଅଳଙ୍କୃତ ରୂପରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି ଧ୍ୟାନ ଓ ପୂଜା କରି, ଦାରୁ ଓ ଘିଅ ଲଗାଇଥିବା ହବି ଅଗ୍ନିକୁ ଦେଇ, ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ଘିଅ ଭାଗ ଦେଇ, ଶେଷ ଭାଗ ମୋତେ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ। ପୂଜା ଓ ନମସ୍କାର କରି, ପାର୍ଷ୍ୱଦେବତାଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଇ, ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱର ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ଅଘ୍ରାନ, ନିବେଦିତ ପଦାର୍ଥ ଓ ତାହାର ଅବଶିଷ୍ଟ ଦେଇ, ବିଷ୍ୱକ୍ସେନଙ୍କୁ ତାହା ଦେଇ, ସୁଗନ୍ଧିତ ତାମ୍ବୁଳ ଦେବା ଉଚିତ। ଗୀତ, ସ୍ତୁତି, ନୃତ୍ୟ ଓ ମୋର କଥା କହିବା କିମ୍ବା ଶୁଣିବା ଦ୍ୱାରା କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ମନ ଏକାଗ୍ର କରିବା ଉଚିତ। ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତୁତି, ପୁରାଣ ଓ ସାଧାରଣ ଭାଷାରେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରଶଂସା କରି 'ପ୍ରଭୁ, କୃପା କରିବେ' ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ଶିର ନମାଇବା ଉଚିତ। ମୋର ପାଦପଦ୍ମରେ ମୁଣ୍ଡ ଓ ହସ୍ତ ଦେଇ, 'ପ୍ରଭୁ! ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁର ସମୁଦ୍ର ଓ ତାହାର ଫାନ୍ସରେ ଭୟଭୀତ, ଆପଣ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ' ବୋଲି ଶରଣାଗତ ହେବା ଉଚିତ। ମୋର ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଅବଶିଷ୍ଟକୁ ଶିରେ ଧରି, ଯଦି ପୂଜା ସମାପ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ ଅର୍ପଣକୁ ଆଲୋକରେ ଓ ପୁନି ପରମଜ୍ୟୋତିରେ ଫେରାଇବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଠିଏବଂ ଯେତେବେଳେ ଭକ୍ତି ପୂଜା ଓ ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆସ୍ଥା ଅଛି, ସେଠି ମୋତେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। କାରଣ ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଆତ୍ମାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଅଛି। ଏହିପରି ବେଦିକ ଓ ତାନ୍ତ୍ରିକ ପଥରେ, କ୍ରିୟା ଓ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି, ମୋ ଠାରୁ ଅଭିଷ୍ଟ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ମୋର ଭିତ୍ତି ନିର୍ମାଣ କରି, ଦୃଢ଼ ଦେଉଳ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ତାହାଠାରେ ପୂଜା ଓ ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ମନୋହର ପୁଷ୍ପବାଟିକା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ପୂଜା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟର ନିରନ୍ତର ପ୍ରବାହ ପାଇଁ, ମହାଉତ୍ସବ ଓ ଦିନ ପ୍ରତିଦିନ, କ୍ଷେତ୍ର, ଦୋକାନ, ସହର ଓ ଗ୍ରାମ ଉପହାର କରି, ମୋର ଧାମ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଅଭିଷେକରେ ସେ ତିନି ଲୋକର ଶାସକ ହୁଏ; ପୂଜା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ପାଏ; ତିନି ଦ୍ୱାରା ମୋ ସମତା ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏକାନ୍ତ ଭକ୍ତି ଓ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ସେ କେବଳ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏଭଳି ଯେଉଁଠି ମୋତେ ପୂଜା କରେ, ସେ ଭକ୍ତିର ପଥ ପାଏ। ଯିଏ ନିଜେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟେ ଦେବତା କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ବସ୍ତୁ ନେଇଥାଏ, ସେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋବର ଭକ୍ଷଣ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଏ। କର୍ତ୍ତା, ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଅନୁମୋଦକ ପାଇଁ, କାର୍ଯ୍ୟର ଅଂଶୀଦାରମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାହାର ଫଳ ଅଧିକ ଭାଗରେ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଏକଦଶୀ ଦିନରେ ନନ୍ଦ ମହାରାଜ ଉପବାସ କରି ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନରେ ସେ କାଳିନ୍ଦୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ ବରୁଣଙ୍କ ଏକ ଦାସୀ, ଯିଏ ଏକ ଅସୁର, ତାଙ୍କୁ ଧରି ବରୁଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ନେଇଗଲା, କାରଣ ସେ ରାତିରେ ନଦୀରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଅସୁରୀ ସୀମା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଥିଲେ। ଗୋପମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଦୁଃଖରେ 'କୃଷ୍ଣ! ରାମ!' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲେ। ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଏହି ଡାକ ଶୁଣି, ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କୁ ବରୁଣ ନେଇଯାଇଛନ୍ତି ବୁଝିଲେ। ଏହିପରି ଦୟାଳୁ ଓ ଶୂରବୀର କୃଷ୍ଣ ବରୁଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ।