ମଘବାନ ଇନ୍ଦ୍ର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ ମୋର ଅହଂକାର ଦୂର ହୋଇଛି, ଏବଂ ମୋର ଅନର୍ଥକ ପ୍ରୟାସ ନଶ୍ୱର ହୋଇଯାଇଛି। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଇଛି—ଏହି ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ଗୁରୁ, ଏବଂ ସ୍ୱୟଂ ଆତ୍ମା।” ତାପରେ ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ, “ଏଭଳି ଭାବେ ମଘବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ହସିଲେ, ତାଙ୍କର କଠୋର ମେଘର ଭଳି ଗମ୍ଭୀର କଣ୍ଠରେ କଥା କହିଲେ। ‘ମଘବାନ, ମୁଁ ତୁମର ଯଜ୍ଞ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲି, ତାହା ତୁମ ପ୍ରତି ଦୟା ଦେଖାଇବା ପାଇଁ, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ସଦା ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରିବ, ଇନ୍ଦ୍ର ହେବାର ଗର୍ବରେ ମତ୍ତ ହେବ ନାହିଁ। ଧନ ଓ ପଦର ଅଭିମାନରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଲୋକେ ଦଣ୍ଡଧାରୀଙ୍କୁ ଦେଖିପାରେ ନାହିଁ; ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ଦୟା କରିବାକୁ ଚାହେଁ, ସେମାନଙ୍କର ସମ୍ପଦ ଅପହୃତ କରେ। ତୁମେ ଏବେ ତୁମ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଫେରିଯାଅ, ଶକ୍ର; ସବୁ ଭଲ ହେଉ। ମୋର ଉପଦେଶ ଅନୁସରଣ କର। ଅଭିମାନ ଛାଡ଼ି, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ରଖ।’ ଏହି ଅବସରରେ ଚିନ୍ତାଶୀଳ ସୁରଭି ଗାଈ ତାଙ୍କର ବଂଶଧରମାନଙ୍କ ସହ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସି, ଗୋପାଳ ରୂପୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ସୁରଭି କହିଲେ, ‘କୃଷ୍ଣ, କୃଷ୍ଣ, ମହାଯୋଗୀ, ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଉଦ୍ଭବ; ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସୁରକ୍ଷିତ, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ। ଆମ ପ୍ରମୁଖ ଦେବତା ଆପଣ, ଇନ୍ଦ୍ର ନୁହଁନ୍ତି; ଗୋମାତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦେବତା ଓ ସଜ୍ଜନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଆପଣ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ଅଭିଷିକ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା, ଆପଣ ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଅବତରଣ କରିଛନ୍ତି।’ ଶୁକଦେବ କହିଲେ, ‘ଏହିପରି କହି, ସୁରଭି ତାଙ୍କର ଦୁଧ ଦ୍ୱାରା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ, ଏବଂ ଏୟାରାବତ ହାତୀ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଗଙ୍ଗାର ଜଳ ଆଣି ଦେଲେ। ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦେବମୁନିମାନେ ଓ ଦେବମାତାମାନେ ଦଶାର୍ହବଂଶୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ‘ଗୋବିନ୍ଦ’ ବୋଲି ଅଭିଷେକ କଲେ। ତୁମ୍ବୁରୁ, ନାରଦ, ଗାନ୍ଧର୍ବ, ବିଦ୍ୟାଧର, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣମାନେ ଆସି, ହରିଙ୍କର ଯଶଗାନ କଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଲିନତା ଦୂର କରେ। ଦେବକନ୍ୟାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ନୃତ୍ୟ କଲେ। ଦେବସେନାପତିମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ ଏବଂ ଅପୂର୍ବ ଫୁଲର ବୃଷ୍ଟି କଲେ। ତିନି ଲୋକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲା; ଗୋମାନେ ଦୁଧର ଧାରା ଦେଇଲେ। ବିଭିନ୍ନ ନଦୀ ଓ ବୃକ୍ଷମାନେ ମଧୁ ଝରାଇଲେ, ଧାନ ଓ ଔଷଧ ଚାଷ ଛଡ଼ା ଅପେକ୍ଷା ଉଗିଲା, ପାହାଡ଼ମାନେ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣିରେ ଭରିଗଲେ। କୁରୁବଂଶୀ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଭିଷେକ ସମୟରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବରୁ କ୍ରୂର ଥିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱେଷ ଛାଡ଼ି ଶାନ୍ତ ହେଲେ। ଏପରି, ଗୋମାତା ଓ ଗୋପମାନଙ୍କ ନାଥ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରି, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ, ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏହିପରି, ଦୁର୍ଗା, ବିନାୟକ, ବ୍ୟାସ, ବିଷ୍ୱକ୍ସେନ, ଗୁରୁ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଦିଗରେ ମୁହଁ କରି, ଅର୍ପଣ, ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ ପଦ୍ଧତିରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଚନ୍ଦନ, କପୂର, କୁଙ୍କୁମ, ଅଗୁରୁ ଏବଂ ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଦୈନିକ ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ବକ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ, ଯଦି ସମ୍ଭବ। ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣଘର୍ମନ୍, ମହାପୁରୁଷବିଦ୍ୟା, ପୌରୁଷ ସୂକ୍ତ, ସାମନ୍ ଇତ୍ୟାଦି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ପୂଜା କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି। ବସ୍ତ୍ର, ଉପବୀତ, ଅଳଙ୍କାର, ପତ୍ରମାଳା ଓ ଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେମରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଶୋଭିତ କରିବା ଚାହିଁ। ପାଦ୍ୟ, ଆଚମନ, ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ, ଅକ୍ଷତ, ଧୂପ, ଦୀପ, ନୈ୵େଦ୍ୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଉପଚାର ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଅର୍ପିତ ହେବା ଉଚିତ। ଗୁଡ଼, ଘିଅ, ତଳି, ଅନ୍ନ, ମିଠା, ଦହି, ଶାକ ଓ ଅନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଯଦି ଥାଏ, ତାହା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ତେଲ ଲଗାଇବା, ମାଲିଶ, ଦର୍ପଣ, ଦନ୍ତଧାରଣ, ସ୍ନାନ, ଭୋଜନ, ପାନ, ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦୈନିକ ଓ ପର୍ବଦିନରେ କରିବା ଉଚିତ। ବିଧିମତ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ କୁଶା ଛାଡ଼ି, ହୋମକାଣ୍ଡ, ଶଖଳ ଓ ଆହୁତି ସଜାଇ, ଜଳ ଛିଟିଏଇ, ନିୟମିତ ଭାବେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଚାହିଁ। ମୋତେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଉଥିବା ସୁନା ଭଳି, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା, ପଦ୍ମଧାରୀ, ଚାରି ହାତ, ଶାନ୍ତ ଓ କମଳକେଶର ରଙ୍ଗର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ମୁକୁଟ, କଙ୍କଣ, କମରବନ୍ଧ, ବାହୁବଳୟ, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ, କୌସ୍ତୁଭ ମଣି ଓ ଭୃଙ୍ଗ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଚାହିଁ। ଧ୍ୟାନ ଓ ପୂଜା କରି, ଶକ୍ତି ଘୃତ ଓ ଅନ୍ୟ ଆହୁତି ଅର୍ପଣ କରି, ପିତୃ-ଦେବତାଙ୍କୁ ଘୃତ ଦେଇ, ମୁଖ୍ୟ ଆହୁତି ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ପୂଜା ଓ ପ୍ରଣାମ କରି, ସେବକମାନେ ପ୍ରତି ଦାନ କରିବା, ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ନାରାୟଣ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଚିନ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ। ଆଚମନ ଓ ଅବଶିଷ୍ଟ ଦେଇ, ବିଷ୍ୱକ୍ସେନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ପାନସୁପାରି ଏବଂ ମୁଖବାସ ଦେଇ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଗୀତ, ସ୍ତୁତି, ନୃତ୍ୟ, ମୋର ଲୀଳା ଅଭିନୟ, ଗଥା କହିବା, ଶୁଣିବା ଏବଂ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପରି ମୋତେ ଆତ୍ମନିବେଶ କରିବା ଚାହିଁ। ଉଚ୍ଚ-ନିଚ୍ଚ ଷ୍ଟୁତି, ପୁରାଣ ଓ ସାଧାରଣ କଥା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସା କରି, ‘ପ୍ରଭୁ, କୃପା କର’ ବୋଲି ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ। ମୋର ପାଦପଦ୍ମରେ ମୁଣ୍ଡ ରଖି, ହାତ ଦୁଇଟି ଜୋଡି, ‘ପ୍ରଭୁ, ରକ୍ଷା କର; ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁ ସାଗର ଓ ତାହାର ପାଶରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଶରଣ ନେଇଛି’ ବୋଲି ଅନୁରୋଧ କରିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି, ପ୍ରଭୁ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଅବଶିଷ୍ଟକୁ ଶିର ଉପରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଧରି, ଯଦି ପୂଜା ସମାପ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହେଁ, ଆରତିକୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଫେରାଇ ଦେବା ଏବଂ ପୁନଃ ପରମ ଜ୍ୟୋତିରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଠାରେ ଓ ଯେତେବେଳେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ ପୂଜା ଓ ଅନୁଷ୍ଠାନ ହୁଏ, ଏଠି ସେଠି ମୋତେ ପୂଜିବା ଉଚିତ; କାରଣ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ଏବଂ ଆତ୍ମାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଅଛି। ଏହିପରି ବେଦିକ ଓ ତାନ୍ତ୍ରିକ ମାର୍ଗରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପୂଜିଲେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦୁଇ ପ୍ରକାରର ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ।