ଭାଗବତର ମହିମା ଅତିଶୟ ଅଦ୍ଭୁତ। ଏହାର କଥା ଶୁଣିବା, ପଠିବା, ଚିନ୍ତନ କରିବା ସର୍ବଦା କରାଯିବା ଉଚିତ; କେବଳ ଏହା ଶୁଣିଲେ ମାତ୍ର, ହରି ନିଜେ ମନରେ ବାସ କରିଥାନ୍ତି। ଏହି ପବିତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ରଟି ଦ୍ୱାଦଶ ସଂହିତାରେ ବିଭକ୍ତ, ମୋଟ ଅଠାର ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଅଛି; ପରୀକ୍ଷିତ ଓ ଶୁକଦେବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ସଂବାଦ ଆଛି—ଏହି ଭାଗବତ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଦିଅ। ଏହି ସଂସାର ଚକ୍ରରେ ଜଣେ ମନୁଷ୍ୟ ଅଜ୍ଞାନରେ ଭ୍ରମଣ କରିଥାନ୍ତି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ମହୁର୍ତ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ଶୁକଦେବଙ୍କ ଶାସ୍ତ୍ରର ଉପଦେଶ ତାଙ୍କର କାନରେ ପ୍ରବେଶ କରିନାହିଁ। ଅନେକ ଶାସ୍ତ୍ର, ପୁରାଣ ଶୁଣିବାର କଣ ଉପଯୋଗ, ଯେଉଁଥିରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଏବଂ ଭ୍ରମ ହୁଏ? ଏକ ମାତ୍ର ଭାଗବତ ଶାସ୍ତ୍ର ହିଁ ମୋକ୍ଷଦାୟକ ଭାବେ ବିଜ୍ଞାପନ କରେ। ଯେଉଁ ଘରେ ପ୍ରତିଦିନ ଭାଗବତ କଥା କୁ ପଠାଯାଏ, ସେଉଁଠି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ହୁଏ; ଘରବାସୀଙ୍କର ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଏବଂ ଶତ ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟ ଶୁକଦେବଙ୍କ ଶାସ୍ତ୍ର ଉପାଖ୍ୟାନର ଏକ ଶୋଳା ଅଂଶ ର ପୁଣ୍ୟକୁ ଉପରି ନୁହେଁ। ଅଭିଯୋଗୀମାନେ, ଯେଉଁ ଦିନ ଭାଗବତ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଶୁଣିଯାଇନାହିଁ, ଏହି ଶରୀରରେ ପାପ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଥାଏ। ଗଙ୍ଗା, ଗୟା, କାଶୀ, ପୁଷ୍କର, ପ୍ରୟାଗ ମଧ୍ୟ ଶୁକଦେବଙ୍କ ଶାସ୍ତ୍ର ଉପାଖ୍ୟାନର ଫଳକୁ ସମାନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ପ୍ରତିଦିନ ନିଜ ମୁଁହରେ ଭାଗବତର ଅର୍ଦ୍ଧ ଶ୍ଲୋକ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଶ୍ଲୋକ ପଠି, ଯଦି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଚାହିଁଛ, ତେବେ ଏହା କର। ବେଦ, ବେଦର ମାତା, ପୁରୁଷ ସୂକ୍ତ, ତ୍ରୟୀ ବେଦ, ଭାଗବତ ଓ ଦ୍ୱାଦଶ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର— ଦ୍ୱାଦଶ ଆତ୍ମା, ପ୍ରୟାଗ, ବର୍ଷ ରୂପ ମହାକାଳ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର, ନନ୍ଦିନୀ ଗାଉଁ, ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥି— ତୁଳସୀ, ବସନ୍ତ ଋତୁ, ଏବଂ ପରମପୁରୁଷ—ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଏହାରେ କୌଣସି ମୂଳ ତଫାତ୍ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଭାଗବତ ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଅର୍ଥସହିତ ଦିନ ରାତି ଚାଲିଯାନ୍ତି ପଠି, ସେଉଁଠି ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଜନ୍ମର ଜମା ଥିବା ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ—ଏହାରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଭାଗବତର ଅର୍ଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଶ୍ଲୋକ ପ୍ରତିଦିନ ପଠି, ସେଉଁଠି ରାଜସୂୟ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ସମାନ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ। ପ୍ରତିଦିନ ଭାଗବତ ପଠିବା, ହରି ଚିନ୍ତନ, ତୁଳସୀର ଚରଣସେବା, ଗାଉଁର ସେବା—ଏହି ସବୁ ସମାନ ମହିମାର। ଯେଉଁ ଜଣେ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଶୁକଦେବଙ୍କ ଶାସ୍ତ୍ରର କଥା ଭକ୍ତି ଭାବେ ଶୁଣନ୍ତି, ଗୋବିନ୍ଦ ସେଉଁଠିକୁ ଵୈକୁଣ୍ଠ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଏହି ଭାଗବତକୁ ସୁନା ଶିଂହାସନରେ ବସାଇ ଏକ ଵୈଷ୍ଣବକୁ ଦେଉଛି, ସେଉଁଠି କୃଷ୍ଣ ସହ ଏକତ୍ୱ ଲାଭ କରେ। ଯଦି ଜଣେ ଜନ୍ମଠୁ ମନ ଚାଳାକ ରହି, ଶୁକଦେବଙ୍କ ଶାସ୍ତ୍ରର ଉପାଖ୍ୟାନ କଦାପି ଚାଖିନାହିଁ, ସେଉଁଠି ଚଣ୍ଡାଳ କିମ୍ବା ଗଧା ପରି ଜୀବନ ଯାପନ କରେ; ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ଅର୍ଥହୀନ, ତାଙ୍କର ମା ଅନବଶ୍ୟକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରିଥାନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଜଣେ ପାପୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଶୁକଦେବଙ୍କ ଉପାଖ୍ୟାନର ଏକ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିନାହିଁ, ସେଉଁଠି ଜୀବନ୍ତ ଶବ, ପଶୁ ସମାନ, ପୃଥିବୀର ଭାର ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ; ଦେବମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରମୁଖ ଦେବତାମାନେ ଏହିପରି ମତ ଦେଇଛନ୍ତି। ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତର ଉପାଖ୍ୟାନ ଏହି ଭୂମିରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ; ଏହା କୋଟି କୋଟି ଜନ୍ମର ଆର୍ଜିତ ପୁଣ୍ୟରେ ମିଳିଥାଏ। ଏହିପରି, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଏହି ଯୋଗର ଧନ ଉପରେ ଉଦ୍ୟମ କରି ଶୁଣିବା ଉଚିତ; ଦିନର ପ୍ରତିବନ୍ଧ ନାହିଁ—ସମୟ ସମୟରେ ଶୁଣିବା ଉପଦେଶ ଦିଅ। ଏହା ସମୟ ସମୟରେ ଶୁଣିବା ଉପଦେଶ ଦିଅ, ସତ୍ୟ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ସହିତ; କିନ୍ତୁ କଳି ଯୁଗରେ ଅସମର୍ଥତା ଦେଖି, ଏଠି ଶୁକଦେବଙ୍କ ଏକ ବିଶେଷ ଉପଦେଶ ଅଛି। ମନର ଚଞ୍ଚଳତା ଉପରେ ଅଧିକାର ଏବଂ ନିୟମ ପାଳନ, ଦୀକ୍ଷା ଏହି ସବୁ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ; ଏହିପରି, ସପ୍ତାହ ଶୁଣିବା ଉପଦେଶ ଦିଅ। ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଭକ୍ତି ସହ ପ୍ରତିଦିନ ଶୁଣନ୍ତି, ବିଶେଷ ମାଘ ମାସରେ, ଏହି ଫଳ ଶୁକଦେବ ସପ୍ତାହ ଶୁଣିବା ଦ୍ୱାରା ଲାଭ କରିଥିଲେ। ମନ ଉପରେ ଅଧିକାର ନାହିଁ, ରୋଗ, ଅଳ୍ପ ଆୟୁ, କଳି ଯୁଗର ଅନେକ ଦୋଷ ଦେଖି, ସପ୍ତାହ ଶୁଣିବା ଉପଦେଶ ଦିଅ। ତପ, ଯୋଗ, ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁଠି ଫଳ ଲାଭ ହୁଏ ନାହିଁ, ଏହି ସପ୍ତାହ ଶୁଣିବାରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ସହଜରେ ମିଳିଯାଏ। ସପ୍ତାହ ଶୁଣିବା ଯଜ୍ଞ, ଉପବାସ, ତପ ଉପରେ ଉପରି, ତୀର୍ଥ ଉପରେ ଉପରି; ସର୍ବଦା ଏହା ସମସ୍ତ ଉପରେ ଉପରି। ସପ୍ତାହ ଶୁଣିବା ଯୋଗ, ଧ୍ୟାନ ଓ ଜ୍ଞାନ ଉପରେ ଉପରି; ଏହାର ମହିମା କଣ ଅଧିକ କହିବି? ପୁନିପୁନି ଏହି ଉପରେ ଉପରି। ଶୌନକ ଜିଗ୍ୟାସା କଲେ: ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନ ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମକୁ ପ୍ରତ୍ୟାକ୍ଷା କରି; କିପରି ଏହି ଭାଗବତ ପୁରାଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇ, ଯୋଗ ଓ ଅନ୍ୟ ପଥ ଦେଖାଏ? ସୂତ କହିଲେ: କୃଷ୍ଣ ଭୂମିକୁ ଛାଡ଼ି ନିଜ ଧାମକୁ ଯିବା ଆଗରୁ, ଗ୍ୟାରା ମୁଖ୍ୟ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଶୁଣି, ଉଦ୍ଧବ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ। ଉଦ୍ଧବ କହିଲେ: ଗୋବିନ୍ଦ, ତୁମେ ତୁମର ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଯିବେ; ମୋର ମନର ଚିନ୍ତା ଶୁଣି, ସାନ୍ତ୍ୱନ ଦିଅ। ଏବେ ଦୁଷ୍ଟ କଳି ଯୁଗ ଆସିଛି; ମନ୍ଦ ଲୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବେ, ଏବଂ ନିର୍ମଳମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଅଗ୍ରହ ହେବେ। ତାପରେ ଭୂମି ଭାରରେ ଦୂଃଖିତ ହୋଇ ଗାଉଁ ରୂପ ଧରି ଆଶ୍ରୟ ନେବେ; କମଳନୟନ, ତୁମ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ରକ୍ଷକ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ଭକ୍ତବାସୀ, କୃପା କରି ଯିଅ ନାହିଁ; ତୁମେ ନିର୍ଗୁଣ ଓ ଚେତନ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ ଗୁଣମୟ ରୂପ ଧରିଛ। ତୁମ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ତୁମ ଭକ୍ତମାନେ ପୃଥିବୀରେ କିପରି ରହିବେ? ନିର୍ଗୁଣ ପୂଜା କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ; ଏକ ବିଶେଷ ବିବେଚନା କର। ଉଦ୍ଧବଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ହରି ପ୍ରଭାସ ତୀର୍ଥରେ ଚିନ୍ତା କଲେ: ‘ମୋର ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ କଣ କରିବି?’ ତାଙ୍କ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ତେଜସ୍ ଭାଗବତରେ ଏକତ୍ୱ କରି, ନିଜେ ଲୁଚି ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତର ପବିତ୍ର ସାଗରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।