ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ, ଯେତେବେଳେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ପୁରୁଷ ନିର୍ମିତ ହେଉଥିଲେ, ବିଭିନ୍ନ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଉପଚର୍ଣ୍ଣ ଓ ଔଷଧି ଚମ୍ର ଓ ରୋମରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ପୁରୁଷ ଉଠିଲେ ନାହିଁ। ଜଳ ଲିଙ୍ଗ ଓ ଶୁକ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ତଥାପି ସେ ଉଠିଲେ ନାହିଁ। ମୃତ୍ୟୁ ତଳ ଦ୍ୱାର ଓ ଅପାନବାୟୁରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ହାତରେ ଶକ୍ତି ନେଇ ପ୍ରବେଶ କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ଉଠିଲେ ନାହିଁ। ବିଷ୍ଣୁ ଚଳନଶକ୍ତି ସହ ପାଦରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ନଦୀମାନେ ଶିରା ଓ ରକ୍ତରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ତଥାପି ସେ ଉଠିଲେ ନାହିଁ। ସମୁଦ୍ର ତାଙ୍କ ପେଟରେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପିପାସା ସହ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ହୃଦୟରେ ମନ ସହ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ବୁଦ୍ଧି ସହ ହୃଦୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ତଥାପି ପୁରୁଷ ଉଠିଲେ ନାହିଁ। ରୁଦ୍ର ଅହଂକାର ସହ ହୃଦୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ସେ ଉଠିଲେ ନାହିଁ। ଶେଷରେ, ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ, ଖେତ୍ରଜ୍ଞ, ଚେତନା ସହ ହୃଦୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏବଂ ତେବେ ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ପୁରୁଷ ଜଳରୁ ଉଠିଲେ। ଏହି ଉଦାହରଣ ଦ୍ୱାରା ବୁଝାଯାଏ ଯେ, ଯେପରିକି ଘୁମ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଶରୀରରେ ପ୍ରାଣ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ମନ, ବୁଦ୍ଧି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କର ମୂଳ ଶକ୍ତି ନ ଥିଲେ ସେ ଜାଗି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ସେପରି, ଯୋଗାଭ୍ୟାସ କରୁଥିବା ମନ ସହିତ, ଭକ୍ତି, ବୈରାଗ୍ୟ ଓ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଆତ୍ମାକୁ ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟିରେ ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରେ, ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ—ଯେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣ ଗୋବର୍ଧନ ପର୍ବତ ଉଠାଇ ଗୋକୁଳବାସୀଙ୍କୁ ବର୍ଷାରୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ସୁରଭି ଗାଈ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଗୋଲୋକକୁ ଆସିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ, ଗୋପନ ଭାବେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରଣ ଛୁଇଁଲେ, ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ରବି ପ୍ରଭା ଭଳି ଚମକୁଥିଲା। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅପାର ଶକ୍ତି ଦେଖି ଓ ଶୁଣି, ତିନି ଲୋକର ଶାସକ ଭାବର ଅଭିମାନ ଭଙ୍ଗ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ର ଦଳିତ ହୃଦୟରେ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ— "ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଧାମ ଶୁଦ୍ଧ ସତ୍ତ୍ୱର, ଶାନ୍ତ, ତପସ୍ଵି, ରଜସ ଓ ତମସ ରହିତ। ମାୟାର ଗୁଣ ଆପଣଙ୍କୁ ବାନ୍ଧି ପାରେ ନାହିଁ, ଆପଣଙ୍କର କୌଣସି ଆସକ୍ତି ନାହିଁ। ତେଣୁ ଲୋଭ ଓ ଅଞ୍ୟ ଅବିଦ୍ୟାଜନିତ କାରଣ କିପରି ଆପଣଙ୍କୁ ଛୁଇଁପାରିବ? ତଥାପି, ଆପଣ ଧର୍ମର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଓ ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ନିବାରଣ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଆପଣ ସମସ୍ତ ଜଗତର ପିତା, ଗୁରୁ, ଶାସକ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ କାଳ, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଅବତାର ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଅଭିମାନୀଙ୍କ ଅଭିମାନ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି। ମୋ ପରି ଯେଉଁମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅବହେଳା କରି, ନିଜକୁ ଜଗତର ନାୟକ ଭାବିଥାଏ, ସେମାନେ ସମୟ ଆସିଲେ ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ଅଭିମାନ ଛାଡି ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇଯାନ୍ତି; ଆପଣଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବୀ। ଏହିପରି, ପ୍ରଭୁ, ମୋର ଅଞ୍ଜାନ ଓ ଶକ୍ତିର ଅଭିମାନରେ ହୋଇଥିବା ଅପରାଧକୁ ମାଫ କରନ୍ତୁ। ମୋ ମନ ଭ୍ରମିତ ଥିଲା; ଏପରି ଅପବିତ୍ର ଚିନ୍ତା ପୁଣି ମୋ ମନରେ ଆସୁନାହିଁ। ଏହି ଅବତାର ଭୂମିର ଭାର ହ୍ରାସ କରିବା, ଦୁଷ୍ଟ ରାଜାମାନଙ୍କ ନାଶ, ଆପଣଙ୍କ ପଦାନୁଗତ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ। ଆପଣଙ୍କୁ, ମହାପୁରୁଷ, ମହାତ୍ମା, ଵାସୁଦେବ, କୃଷ୍ଣ, ସାତ୍ୱତଙ୍କ ପ୍ରଭୁ କୁ ନମସ୍କାର। ଆପଣ ଇଚ୍ଛାମୟ ଦେହ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ ସ୍ୱରୂପ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମୂଳ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆତ୍ମା। ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଅଭିମାନ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଗୋକୁଳକୁ ବିନାଶ କରିବାକୁ ବାଦଳ ଓ ପବନ ଆଣିଥିଲି, ଯେତେବେଳେ ଯଜ୍ଞ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବା ଦ୍ୱାରା ମୋର ଅଭିମାନ ଦେଖାଗଲା। ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ମୋର ଅଭିମାନ ଅପସୃତ ହେଲା, ଅନାବଶ୍ୟକ ପ୍ରୟାସ ନଷ୍ଟ ହେଲା; ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣ ନେଲି। ଏପରି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମଘବାନ୍ (ଇନ୍ଦ୍ର) ପ୍ରଶଂସା କଲେ। କୃଷ୍ଣ ହସିକି, ମେଘ ଗର୍ଜନ ସଦୃଶ କଣ୍ଠରେ କହିଲେ—"ମଘବାନ୍, ତୁମର ଯଜ୍ଞ ଭଙ୍ଗ କରି, ମୁଁ ତୁମକୁ ଉପକାର କଲି, ଯେଉଁଠି ତୁମେ ମୋତେ ସ୍ମରଣ କର, ଇନ୍ଦ୍ର ଭାବର ଅଭିମାନରେ ମୁଗ୍ଧ ହେଉନାହିଁ। ଧନ ଓ ପ୍ରଭାବର ଅଭିମାନରେ ଅନ୍ଧ ଲୋକ ଦଣ୍ଡଧାରୀଙ୍କୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ମୁଁ ଚାହିଲେ ସେମାନଙ୍କର ଶ୍ରୀ ହରିଯାଏ, ଏହିପରି ମୋର କୃପା। ଏବେ ଯାଅ, ଶକ୍ର, ସବୁ ଭଲ ହେଉ। ମୋ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସରଣ କର। ନିଜ କର୍ମରେ ଲାଗି ଅଭିମାନ ଛାଡ଼।" ତାପରେ ସୁରଭି ଗାଈ ଏବଂ ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁମାନେ ଗୋପବେଶୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ନମସ୍କାର କଲେ। ସୁରଭି କହିଲେ—"କୃଷ୍ଣ, ମହାଯୋଗୀ, ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତର ମୂଳ, ଆପଣ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ। ଆମ ପ୍ରଧାନ ଦେବତା ଆପଣ, ଇନ୍ଦ୍ର ନୁହଁନ୍ତି; ଗାଈ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦେବତା ଓ ସାଧୁମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଆପଣ ଅଛନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ଅଭିଷେକ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଆପଣ ଭୂମିର ଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛନ୍ତି।" ଏପରେ, ଶୁକଦେବ କହିଲେ—ସୁରଭି ନିଜ ଦୁଧ ଓ ଏୟାରାବତ ହାତୀ ଦ୍ୱାରା ଆଣିଥିବା ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଦେବ ଋଷିମାନେ ଏବଂ ଦେବୀମାନେ ମିଶି, ଦଶାର୍ହ ବଂଶଜ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ "ଗୋବିନ୍ଦ" ବୋଲି ଅଭିଷେକ କଲେ। ତୁମ୍ବୁରୁ, ନାରଦ ଓ ଅନ୍ୟ ଗାନ୍ଧର୍ବ, ବିଦ୍ୟାଧର, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣମାନେ ହରିଙ୍କ ଯଶ ଗାଇଲେ, ଦେବକନ୍ୟାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ନୃତ୍ୟ କଲେ। ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ, ଫୁଲର ବୃଷ୍ଟି କଲେ, ତିନି ଲୋକ ସ୍ୱର୍ଗିକ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲା, ଗାଈମାନେ ପ୍ରବାହ ଦୁଧ ଦେଲେ। ବିଭିନ୍ନ ନଦୀ ଓ ଗଛମାନେ ମଧୁ ଝରାଇଲେ, ଧାନ ଓ ଔଷଧି ଚାଷ ଛଡ଼ା ଉଗିଲା, ପାହାଡ଼ମାନେ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣି ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରିବା ସମୟରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବରୁ କ୍ରୂର ଥିଲେ, ସେମାନେ ମଧୁର ହୋଇଗଲେ, ବିରୋଧ ହରାଇଗଲା। ଏହିପରି, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ, ଗୋମାତା ଓ ଗୋପମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରି, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏହିପରି, ଦୁର୍ଗା, ବିନାୟକ, ବ୍ୟାସ, ବିଷ୍ୱକ୍ସେନ, ଗୁରୁ ଓ ଦେବମାନେ ନିଜ ଦିଗରେ ମୁହଁ କରି, ଅର୍ପଣ, ଶ୍ରୀଞ୍ଜଳି ଆଦି ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।