ଏକ ଦିନ, ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ଗ୍ରନ୍ଥର ମହାତ୍ମ୍ୟ ବିଷୟରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ ହେଉଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ଭକ୍ତ, ବିରକ୍ତ, ସନ୍ୟାସୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଉଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଆଗରେ ନାରଦ ମୁଖ୍ୟ ଭାବେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଏକ ସ୍ଥାନରେ ଋଷିମାନଙ୍କର ଦଳ, ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଦେବତାମାନେ, ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ବେଦ ଓ ଉପନିଷଦ, ଅନ୍ୟେ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନ, ଏବଂ ଅନ୍ୟେ ସ୍ଥାନରେ ନାରୀମାନେ ବସିଥିଲେ। ଏହି ସମାବେଶରେ ବିଜୟ ଜୟଧ୍ୱନି, ଶ୍ରଦ୍ଧାର ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱର, ଶଙ୍ଖ ଦ୍ୱନି ଉପଜିଲା; ତଳେ ଭଜା ଧାନ୍ୟ ଓ ପୁଷ୍ପ ର ବିପୁଳ ବିକିରଣ ହେଲା। ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ଆକାଶୀୟ ରଥରେ ବସି, ଚିହ୍ନିତ କାମଧେନୁ ଗଛର ପୁଷ୍ପ ଥରେ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଉପସ୍ଥିତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୁଷ୍ପ ବର୍ଷା କରିଲେ। ଏପରେ ସୂତ ମୁନି କହିଲେ, ଏହି ସମୟରେ ଅବିକ୍ଷିପ୍ତ ଚିତ୍ତ ଥିବା ମହାନ ଲୋକମାନେ, ନାରଦଙ୍କୁ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର ମହାତ୍ମ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ। କୁମାରମାନେ କହିଲେ, ଏବେ ଆମେ ଶୁକଦେବ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ଭାଗବତର ମହିମା କଥା କହିବା; ଏହା ଶୁଣିଲେ ମୁକ୍ତି ଏକାଉଁ ହାତରେ ଆସେ। ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର କଥା ସଦା ସେବନୀୟ, ସଦା ସେବନୀୟ; ଏହା କେବଳ ଶୁଣିଲେ ହରି ହୃଦୟରେ ବାସ କରନ୍ତି। ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଅଠାର ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଅଛି, ଦ୍ୱାଦଶ ସଂଖ୍ୟା ଗ୍ରନ୍ଥରେ ବିଭକ୍ତ; ଏହା ପରୀକ୍ଷିତ ଓ ଶୁକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂବାଦ—ଏହି ଭାଗବତ ଶୁଣ। ଏହି ସଂସାର ଚକ୍ରରେ ଜଣେ ମଣିଷ ଅଜ୍ଞାନରେ ଭ୍ରମଣ କରେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଶୁକଦେବଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ତାଙ୍କ କାନରେ ପ୍ରବେଶ କରିନଥାଏ। ଅନେକ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ପୁରାଣ ଶୁଣିବାର କଣ ଲାଭ? ଏକ ମାତ୍ର ଭାଗବତ ଗ୍ରନ୍ଥ ମୁକ୍ତି ଦାୟୀ ଭାବେ ଗୁଞ୍ଜିଥାଏ। ଯେଉଁ ଘରରେ ଭାଗବତ କଥା ଦିନକୁ ଦିନ ହୁଏ, ସେଉଁ ଘର ତୀର୍ଥସ୍ଥାନ ଭାବେ ପରିଣତ, ଘରବାସୀଙ୍କର ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଏକ ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଓ ଶତ ଵାଜପେୟ ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟ ଶୁକଦେବ ଗ୍ରନ୍ଥ କଥାର ଏକ ଶୋଳାଂଶ ଫଳକୁ ସମାନ ନୁହେଁ। ଏହି ଶରୀରରେ ପାପ ରହିଥାଏ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାଗବତ ଠିକ୍ ଭାବେ ଲୋକମାନେ ଶୁଣିନଥାଏ। ଗଙ୍ଗା, ଗୟା, କାଶୀ, ପୁଷ୍କର, ପ୍ରୟାଗ ମଧ୍ୟ ଶୁକଗ୍ରନ୍ଥ କଥାର ଫଳକୁ ସମାନ ନୁହେଁ। ପ୍ରତିଦିନ ନିଜ ମୁଖରେ ଅର୍ଦ୍ଧ ଶ୍ଲୋକ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଶ୍ଲୋକ ଭାଗବତରୁ ପଠିବା ଉଚିତ, ଯଦି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଚାହାଉଛନ୍ତି। ବେଦ, ବେଦମାତା, ପୁରୁଷ ସୂକ୍ତ, ତ୍ରୟୀ ବେଦ, ଭାଗବତ ଓ ଦ୍ୱାଦଶ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର— ଦ୍ୱାଦଶ ଆତ୍ମା, ପ୍ରୟାଗ, ବର୍ଷ ରୂପ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର, କାମଧେନୁ ଗାଏ, ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥି— ତୁଳସୀ, ବସନ୍ତ ଋତୁ ଓ ପରମପୁରୁଷ—ବିବେକୀ ଲୋକମାନେ ଏହାରେ କୌଣସି ମୂଳ ତଫାତ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ। ଯେଉଁ ଭାଗବତ ଗ୍ରନ୍ଥକୁ ଅର୍ଥସହିତ ଦିନ ରାତି ପଠନ୍ତି, ସେମାନେ ଲକ୍ଷ-ଲକ୍ଷ ଜନ୍ମର ପାପ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତି—ଏହାରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଦିନକୁ ଦିନ ଅର୍ଦ୍ଧ ଶ୍ଲୋକ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଶ୍ଲୋକ ପଠିଲେ ରାଜସୂୟ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ପ୍ରତିଦିନ ଭାଗବତ ପଠନ, ହରିର ଚିନ୍ତନ, ତୁଳସୀର ଉପଚାର ଓ ଗାଏର ସେବା—ଏମାନେ ସମାନ ଫଳଦାୟୀ। ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଯେଉଁ ଭକ୍ତିସହିତ ଶୁକଦେବ ଗ୍ରନ୍ଥର ଶବ୍ଦ ଶୁଣନ୍ତି—ଗୋବିନ୍ଦ ସେମାନେକୁ ବୈକୁଣ୍ଠ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଯେଉଁ ଭାଗବତକୁ ସୁନ୍ଦର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସିଂହାସନ ଉପରେ ଏକ ଭକ୍ତକୁ ଦେଇଥାଏ, ସେ କୃଷ୍ଣ ସହିତ ଏକତ୍ବ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାଏ। ଯଦି କେଉଁ ଜଣେ ଜନ୍ମରୁ ଚପଳ ମନ ରଖି, ଶୁକଦେବ ଗ୍ରନ୍ଥ କଥାର ସ୍ୱାଦ ନ ନେଇ, ସେ ଚଣ୍ଡାଳ କିମ୍ବା ଗଧା ପରି ଜୀବନ କରେ; ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ଅବ୍ୟର୍ଥ, ମାତା ଦୁଃଖ ଭୋଗିଥାଏ। ଯେଉଁ ଜଣେ ଜୀବନ୍ତ ଶବ ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ, କର୍ମ ପାପମୟ, ଏକ ଅଳ୍ପ ଭାଗବତ କଥା ମଧ୍ୟ ଶୁଣିନଥିଲେ, ସେ ପଶୁ ସମାନ, ପୃଥିବୀର ଭାର; ଏହିପରି ବାକ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ସଂସଦରେ କହନ୍ତି। ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର କଥା ଏହି ଜଗତରେ ଦୁର୍ଲଭ; ଏହା କୋଟି-କୋଟି ଜନ୍ମର ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଲଭ୍ୟ। ତେଣୁ, ବିବେକୀ, ଏହି ଯୋଗ ଧନ ଉଦ୍ୟମ କରି ଶୁଣିବା ଉଚିତ; କେଉଁ ଦିନର ପ୍ରତିବନ୍ଧ ନାହିଁ—ସବୁ ସମୟ ଶୁଣିବା ଉପଦେଶ ଅଛି। ସତ୍ୟ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ସବୁ ସମୟ ଶୁଣିବା ଉପଦେଶ ଅଛି; କିନ୍ତୁ କଳି ଯୁଗରେ ଅସମର୍ଥତା ଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ଏକ ବିଶେଷ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅଛି, ଯାହା ଶୁକଦେବ କହିଛନ୍ତି। ମନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓ ଦୀକ୍ଷା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ; ତେଣୁ ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଯେଉଁ ଜଣେ ବିଶ୍ୱାସ ସହିତ ଦିନକୁ ଦିନ ଶୁଣନ୍ତି, ବିଶେଷ ମାଘ ମାସରେ, ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଫଳ ଶୁକଦେବ ପାଇଥିଲେ। ମନ ଅଜୟ, ରୋଗ, ଲୋକମାନେ ଅଲ୍ପାୟୁ, କଳିର ଅନେକ ଦୋଷ ଦ୍ୱାରା ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ତପ, ଯୋଗ, ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଫଳ ଲଭ୍ୟ ନୁହେଁ, ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାରା ସହଜରେ ଏହା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣ ଯଜ୍ଞ, ବ୍ରତ, ତପସ୍ୟା, ତୀର୍ଥ ଭ୍ରମଣ ଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ; ସବୁ ସମୟ ଏହା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଫଳଦାୟୀ। ସପ୍ତାହିକ ଶ୍ରବଣ ଯୋଗ, ଧ୍ୟାନ, ଜ୍ଞାନ ଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ; ଏହାର ମହିମା କହିବାକୁ ଆଉ କିଛି ଅଛି? ପୁନିପୁନି ଏହା ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ତାପରେ ଶୌନକ କହିଲେ: ଏହି କଥା ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମକୁ ପରିହାର କରିଛି; କିପରି ଭାଗବତ ପୁରାଣ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ଦାୟୀ ଏବଂ ଯୋଗ ଓ ଅନ୍ୟ ମାର୍ଗ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିବା, ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା? ସୂତ କହିଲେ: ଯେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣ ଭୂମି ଛାଡି ନିଜ ଧାମକୁ ଯିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି କଲେ, ସେ ଗ୍ୟାରା (ଏକାଦଶ) ଅଗ୍ରଭକ୍ତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଉଦ୍ଧବ ତାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ। ଉଦ୍ଧବ କହିଲେ: ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ତୁମେ ତୁମର ଭକ୍ତମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବେ; ମୋ ହୃଦୟର ଉତ୍କଣ୍ଠା ଶୁଣି, ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅ। ଏବେ ଭୟଙ୍କର କଳି ଯୁଗ ଆସିଛି; ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ ଆଉ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବେ, ସଦ୍ଜନମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ସଂଗ ଦ୍ୱାରା ଦୁଷ୍ଟ ହେବେ। ତାପରେ ଭୂମି ଭାରାକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ଗାଏ ରୂପରେ ଶରଣ ନେବେ; ହେ ପଦ୍ମନୟନ, ତୁମ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ରକ୍ଷକ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।