ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ପତି ଓ ପତ୍ନୀ ମଧ୍ୟରେ ଗଭୀର ସମ୍ପର୍କ ଦେଖାଯାଏ । ପତ୍ନୀ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ସେଠି ପତି ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖିତ ହୁଏ, ତାଙ୍କର ଦୁଃଖକୁ ଅନୁଭବ କରେ । ସେ ଖୁସି ହେଲେ, ସେଠି ପତି ମଧ୍ୟ ଖୁସି ହୁଏ, ତାଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ ବାଣ୍ଟିନେଇ । ଏଭଳି ଭାବେ, ଅଜ୍ଞାନୀ ପୁରୁଷ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଓ ତାଙ୍କର ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖି ଭ୍ରମିତ ହୁଏ, ଏବଂ ଅନିଚ୍ଛା ସତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ଦୃଢ଼ତା ନ ଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ଅନୁକରଣ କରିଥାଏ, ଏକ ଖେଳନା ପରି ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ଚାଲିଥାଏ । ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ—ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ଗୋପମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ୟଚକିତ ହେଲେ । ସେମାନେ ତାଙ୍କର ସତ୍ୟ ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ ଅଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ । ସେମାନେ ନନ୍ଦଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଗର୍ଗ ଋଷିଙ୍କ କଥାକୁ ସ୍ମରଣ କରି, କହିଲେ—“ଏହି ଶିଶୁଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସତ୍ୟରେ ଅଦ୍ଭୁତ । ଗ୍ରାମର ଜନ୍ମ ଶିଶୁ ଯେଉଁଠି ଅପମାନିତ ହୁଏ, ସେଠି ଏମିତି ଅଲୌକିକ କାର୍ଯ୍ୟ କିପରି ସମ୍ଭବ?” “କେବଳ ସାତ୍ ଦିନର ଏହି ଶିଶୁ ଏକ ହାତରେ ଏତେ ବଡ଼ ପାହାଡ଼କୁ ଏପରି ସହଜରେ ଉଠାଇପାରିଲେ କିପରି? ଯେପରି ବଡ଼ ହାତୀ ଏକ ପଦ୍ମକୁ ଉଠାଏ । ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାରେ, ଅଧଖୁଲା ଚକ୍ଷୁରେ, ପୂତନା ଦୈତ୍ୟୀଙ୍କ ଅତି ବଳଶାଳି ଶରୀରର ଦୁଧ ପିଇଲେ, ତାଙ୍କ ଜୀବନକୁ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ, ଯେପରି ସମୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ଜୀବନ ନେଇଯାଏ । ଏକଥିରେ ଶିଶୁ ତଳେ ପଡ଼ି ଥିବା ବେଳେ, ତାଙ୍କର ପାଦ ଗାଡ଼ିକୁ ଲାଗିଲା, ଚକା ଉଲ୍ଟିଗଲା । ଏହି ଭଳି ଅନେକ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ଘଟିଲା ।” “ଏକ ବର୍ଷ ବୟସରେ, ତ୍ରୁଣାବର୍ତ୍ତ ଦୈତ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଆକାଶରେ ଉଠାଇନେଲେ, କିନ୍ତୁ କୃଷ୍ଣ ସେ ଦୁଃଖକୁ ଜୟ କରିଲେ । ମାଆ ଯବତେବେଳେ ବେଣୁ ଚୋରି କରିଥିଲେ ବୋଲି ମୁସଳକୁ ବାନ୍ଧିଦେଲେ, ତେବେ ଶିଶୁ କୃଷ୍ଣ ଦୁଇ ଅର୍ଜୁନ ବୃକ୍ଷ ମଧ୍ୟରୁ ଚାଲିଯାଇ, ତାହାକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ । ଅନ୍ୟ ଦିନ ଜଙ୍ଗଲରେ ଗୋପାଳ ମାନେ ସହ ଛୋଟ ଗାଈ ଚରାଉଥିଲେ, ବକାସୁର ଦୈତ୍ୟ ମୁହଁକୁ ଫାଟିଦେଲେ । ଏହି ଭଳି ଅନେକ ଦୈତ୍ୟଙ୍କୁ ସେ ହତ୍ୟା କଲେ—ଏକ ଛୋଟ ବଉଁ ରୂପେ ଆସିଥିବା ଦୈତ୍ୟ, ଅସୁର ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ, ପ୍ରଲମ୍ବାସୁର, କାଳିୟା ନାଗ ଇତ୍ୟାଦି । ସେ ଯମୁନା ନଦୀର ଜଳକୁ ବିଷମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ, ଗୋପ ଓ ଗୋମାତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିରୁ ରକ୍ଷା କଲେ ।” “ନନ୍ଦ, ଏମିତି ଏକ ଶିଶୁ ପ୍ରତି ଆମେ ଅଦ୍ଭୁତ ପ୍ରେମ କାହିଁକି ଅନୁଭବ କରୁଛୁ? ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଏକ ସାଧାରଣ ଶିଶୁ ପାଇଁ କିପରି ସମ୍ଭବ? ତେଣୁ ଆମର ମନରେ ସନ୍ଦେହ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉଛି ।” ତେବେ, ନନ୍ଦ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ମୋର କଥା ଶୁଣ, ଗୋପମାନେ, ଏହି ଶିଶୁ ବିଷୟରେ ତୁମେ ସନ୍ଦେହ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ । ଗର୍ଗ ଋଷି ମୋତେ କହିଥିଲେ—ଏହି ଶିଶୁ ତିନି ଯୁଗରେ ତିନି ରଙ୍ଗର ଦେହ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି—ଧଳା, ରକ୍ତ ଓ ପୀତ; ଏବେ କଳା ଦେହ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି । ପୂର୍ବେ, ଏହି ମହାପୁରୁଷ ବସୁଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ଏବେ ତୁମର ପୁତ୍ର ହେଲେ । ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ବାସୁଦେବ ବୋଲି କହନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଅନେକ ନାମ ଓ ରୂପ ଅଛି, ଯାହା ତାଙ୍କର ଗୁଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଅନୁସରି । ମୁଁ ଏହି କଥା ଜାଣେ, କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣ ଲୋକ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ । ଏହି ଗୋକୁଳର ଆନନ୍ଦ ଦାତା ଶିଶୁ ତୁମମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶୁଭ ଦେବେ, ସେ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ବିପଦ ଅତି ସହଜରେ ଦୂର ହେବ । ପୁରାତନ କାଳରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ ରାଜାହୀନ ଦେଶରେ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦମିତ ହେଉଥିଲେ, ସେଠି ସେ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ଏହି ଶିଶୁ ଉପରେ ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରେମ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ଦୁଃଖରେ ମୁହଁ ଦେଉନାହାନ୍ତି, ଯେପରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ଦୈତ୍ୟମାନେ କିଛି କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ । ତେଣୁ, ଏହି ନନ୍ଦପୁତ୍ର ଗୁଣ, ଭାଗ୍ୟ, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବରେ ନାରାୟଣ ସମାନ । ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟରେ କୌଣସି ଆଶ୍ଚର୍ୟ ନାହିଁ । ଏଭଳି ଭାବେ ଗର୍ଗ ମୋତେ ସିଧାସଳଖ କହିଥିଲେ । ସେଠାରୁ ମୁଁ ଭାବୁଛି, କୃଷ୍ଣ ନାରାୟଣଙ୍କ ଅଂଶ ।” ନନ୍ଦଙ୍କ ଏହି କଥା ଓ ଗର୍ଗଙ୍କ ବାଣୀ ଶୁଣି, ଭୃଜବାସୀମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅସୀମ ତେଜ ଦେଖି ଏବଂ ଶୁଣି, ଆନନ୍ଦରେ ନନ୍ଦ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଆଶ୍ଚର୍ୟ ମନ ଦୂର ହେଲା । ଏହି ସମୟରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବତା ଗୋବର୍ଧନ ପୂଜା ବିଘ୍ନ ହେବାରେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ ବର୍ଷା, ଶୀତଳ ବାତାସ ଓ ଓଳା ବର୍ଷାଇଲେ । ଗୋପ ଓ ଗୋମାତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ; ତେବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ କୃଷ୍ଣ ମିଶ୍ରିତ ହସି ସହିତ ପାହାଡ଼କୁ ଏକ ହାତରେ ଉଠାଇ ଗୋପମାନେ ଓ ଗୋମାତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ, ଏକ ଶିଶୁ ଖେଳନା ଉଠାଏ ପରି । ଏହିପରି ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ କୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱାରା ହେଲା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ ହେଲା । ଏହିପରି ଭାବେ, ଦଶମ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତମ୍ର ପ୍ରଥମ ଖଣ୍ଡର ଛବିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା । ଏହି କଥା ପରେ, ଭଗବାନ କହିଲେ—ଯେଉଁ ସାଧୁମାନେ ମୋତେ ଅନୁରାଗୀ, ନିରଲିପ୍ତ, ଶାନ୍ତ, ସମଦର୍ଶୀ, ମମତା ଓ ଅହଂକାର ରହିତ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ଅଚଳ ଓ ଲୋଭ ରହିତ, ସେମାନେ ସତତ ମୋର କଥା ଶୁଣନ୍ତି, କହନ୍ତି, ଗାନ କରନ୍ତି । ଏହି କଥା ପବିତ୍ର କରିଥାଏ, ପାପ ଦୂର କରେ । ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଏହି କଥା ଶୁଣନ୍ତି, କହନ୍ତି, ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋର ଭକ୍ତିକୁ ଲାଭ କରନ୍ତି । ଏହି ଭକ୍ତି ଲାଭ କରିଥିବା ପାଇଁ ଆଉ କିଛି ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିନଥାଏ, କାରଣ ସେମାନେ ଅନନ୍ତ, ସଚିଦାନନ୍ଦ ମୋତେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି । ଯେପରି ଜଣେ ଅଗ୍ନି ନିକଟକୁ ଗଲେ ବର୍ଦ୍ଧିତ ଶୀତ, ଭୟ ଓ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରନ୍ତି, ସେପରି ସାଧୁଙ୍କ ସଙ୍ଗ ଲୋକକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ । ଏହି ଭୟଙ୍କର ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରେ ଉଠୁଥିବା ଓ ଡୁବୁଥିବା ଜନମୃତ୍ୟୁରେ, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ, ଶାନ୍ତ ସାଧୁମାନେ ଏକ ଦୃଢ଼ ନୌକା ପରି ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି । ଖାଦ୍ୟ ଚେତନାମତା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଜୀବନ; ମୁଁ ଦୁଃଖିତଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ; ଧର୍ମ ଲୋକମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଧନ; ସାଧୁମାନେ ଏହି ସଂସାରରେ ଭୟଭୀତଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ । ସାଧୁମାନେ ଉଦୟ ହେଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଥାନ୍ତି । ଦେବତା, ବନ୍ଧୁ, ସାଧୁ ଓ ମୁଁ ମଧ୍ୟ—ସମସ୍ତେ ସାଧୁ ହେଉଛି ।