ବ୍ରଜର ଲୋକମାନେ ଏତେ ଭଲପାଇବାର ଶକ୍ତିରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ନିକଟକୁ ଆସି ଆଲିଂଗନ କରିଥିଲେ, ମୁହଁରେ ଅନେକ ଭଲେଇ ଦେଇଥିଲେ। ଗୋପିମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦହି ଓ ଅଭିଜ୍ଞ ଚାଉଳ ଦେଇ ପୂଜା କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିଲେ। ଯଶୋଦା, ରୋହିଣୀ, ନନ୍ଦ ଓ ବଳରାମ—ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ—ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆଲିଂଗନ କରି, ଭାବବିଭୋର ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ହୃଦୟର ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଦିବ୍ୟ ଲୋକର ଦେବତା, ସିଦ୍ଧ, ସାଧ୍ୟ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଚାରଣମାନେ ଖୁସି ହୋଇ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ପୃଥିବୀରେ ଫୁଲର ବର୍ଷା କରିଥିଲେ। ଆକାଶରେ ଶଙ୍ଖ ଓ ଢୋଳ ଶବ୍ଦ ହେଉଥିଲା, ଦେବମାନେ ଏହି ସଙ୍ଗୀତକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରୁଥିଲେ; ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ, ତୁମ୍ବୁରୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ। ଏପରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ବଳରାମଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଭଲପାଇଥିବା ଗୋପମାନେ ଉପରେ ଘିରି ନିଜ ଗୋପଗ୍ରାମକୁ ଫେରିଲେ। ଗୋପିମାନେ ତାଙ୍କର ଚମତ୍କାର କାହାଣୀ ଗାଇ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଥିଲେ, ହୃଦୟ ଭାବବିଭୋର ହୋଇ। ଏଠାରେ ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ପ୍ରଥମ ଅର୍ଦ୍ଧର ପ୍ଚିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା, ଯାହା ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶାସ୍ତ୍ର। ଏବେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: "ଯେଉଁ ପଣ୍ଡିତମାନେ ପ୍ରକୃତିର ଗୁଣରେ ଆସକ୍ତି ଛାଡି ଦେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋତେ ଉପାସନା କରନ୍ତୁ। ଶିକ୍ଷିତ, ନିର୍ମୋହୀ, ନିୟମିତ ଓ ସତର୍କ ଜନମାନେ ମୋତେ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ଏକ ମହାପୁରୁଷ ସତ୍ତ୍ୱ ଚରିତ୍ର ଚାଲି ରଜସ୍ ଓ ତମସ୍ ଉପରେ ଜୟ ପାଉଥିଲେ; ଏବଂ ନିର୍ମୋହ ଓ ଶାନ୍ତ ମନରେ ସତ୍ତ୍ୱ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଜୟ ପାଇ, ଗୁଣମୁକ୍ତ ହୋଇ ଆତ୍ମା ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଛାଡି ଦେଇ। ଏଭଳି, ଆତ୍ମା ଅନ୍ୟ ଆତ୍ମା ଓ ଗୁଣଜନ୍ୟ ଇଚ୍ଛାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ମୋତେ ଏକତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥାଏ, ବାହାରକୁ ନାହିଁ, ଭିତରକୁ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ମୋର ମାୟାର ଶକ୍ତି ଓ ଅଷ୍ଟ ଆଇଶ୍ୱର୍ୟ ଜାଣିଥିବା ଜନମାନେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦେବୀଙ୍କ ଭାଗ୍ୟ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ତିର ନୁହନ୍ତି; ସେମାନେ ଏହି ଜଗତରେ ମୋର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ମୋରେ ନିଷ୍ଠା ଓ ଶାନ୍ତି ରଖିଥିବା ଭକ୍ତମାନେ କେବେ ନଷ୍ଟ ହୋନ୍ତି ନାହିଁ; କାଳର ଅସ୍ତ୍ର ସେମାନେକୁ ଛୁଇଁପାରେ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ମୋତେ ଆତ୍ମା, ପୁତ୍ର, ବନ୍ଧୁ, ଗୁରୁ, ଉପକାରୀ, ଆରାଧ୍ୟ ଦେବତା ଭାବରେ ଭଲପାଇଥିବା। ଏହି ଲୋକ, ଶେଷ ଲୋକ, ଦୁଇ ମଧ୍ୟରେ ଚଳିଥିବା ଆତ୍ମା, ଏଠାରେ ଜଣା ନିଜର ସମସ୍ତ ଜିନିଷ—ଧନ, ଗୋ, ଘର—ସମସ୍ତ ଛାଡି ଦେଇ, ମୋତେ ଏକାଗ୍ର ଭକ୍ତିରେ ଅର୍ପଣ କରିଲେ, ମୁଁ ସେମାନେକୁ ମୃତ୍ୟୁର ପାରେ ନେଇଯାଏ। ମୋତେ ଛାଡି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଭୟ ମିଟିପାରେ ନାହିଁ; ମୁଁ ସମସ୍ତର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ପ୍ରକୃତିର ନାଥ। ମୋର ଭୟରେ ପବନ ବହେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଲୋକ ଦେଉଛି, ଇନ୍ଦ୍ର ବର୍ଷା କରେ, ଅଗ୍ନି ଜଳିଥାଏ, ମୃତ୍ୟୁ ଚଳିଥାଏ। ଯୋଗୀମାନେ ଜ୍ଞାନ ଓ ବିରାଗରେ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ମୋର ଭୟହୀନ ପାଦପଦ୍ମକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ। ଏହି ଜଗତରେ ଏକମାତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ଏହି: ଗଭୀର ଭକ୍ତିରେ ମନକୁ ମୋତେ ଅଟୁଟ ରଖିବା। ଏଠାରେ ସପ୍ତ ଦ୍ୱାର ଉପରେ, ଦୁଇ ଆଗରେ, ଦୁଇ ତଳେ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ୱାରରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅବସ୍ଥାନ କରେ, ତାହାର ଭିତରେ ଏକ ନାଥ ରହିଛି। ଏହି ଦ୍ୱାରମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ପଞ୍ଚ ଦ୍ୱାର ପୂର୍ବରେ, ଏକ ଦକ୍ଷିଣରେ, ଏକ ଉତ୍ତରରେ; ଦୁଇ ପଶ୍ଚିମରେ। ଏହି ଦ୍ୱାରମାନେର ନାମ ଏବେ କହିବି। ପୂର୍ବରେ ଦୁଇ ଦ୍ୱାର—ଅଗ୍ନିଜ୍ୱାଳା ପରି—ସହିତ ତିଆରି ହୋଇଛି; ଏଠାରେ ଦ୍ୟୁମତ୍ସଖା ଭୂମିକୁ ଆଲୋକିତ କରି ଚଳିଥାଏ। ଏହି ଦୁଇ ଦ୍ୱାରର ନାମ ନଳିନୀ ଓ ନାଳିନୀ; ଏଠାରେ ଅବଧୂତସଖା ସୁଗନ୍ଧିତ ଭୂମିକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ। ଏକ ଦ୍ୱାର ମୁଖ୍ୟା—ଅନେକ ଦୋକାନ ଓ ଖାଦ୍ୟ ନୌକା ସହିତ—ଏଠାରେ ସହରର ରାଜା ରସ ଜଣା ବ୍ୟପାରୀମାନେ ସହିତ ପ୍ରବେଶ କରେ। ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱାର ପିତୃହୁ ଦ୍ୱାର; ଏଠାରେ ପୁରଞ୍ଜନ ଦକ୍ଷିଣ ପଞ୍ଚାଳ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ଜ୍ଞାନ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ସହିତ। ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାର ଦେବହୁ; ଏଠାରେ ପୁରଞ୍ଜନ ଉତ୍ତର ପଞ୍ଚାଳ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ଜ୍ଞାନ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ସହିତ। ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାର ଆସୁରୀ; ଏଠାରେ ପୁରଞ୍ଜନ ଗ୍ରାମକ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ଅଭିମାନ ସହିତ। ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାର ନିରୃତି; ଏଠାରେ ପୁରଞ୍ଜନ ବୈଶସ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ଲୋଭ ସହିତ। ସହରର ଦୁଇ ଦ୍ୱାର ଅନ୍ଧ ଓ ଅବମୀଷା, ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଓ କୁଶଳ; ତାଙ୍କର ନାଥ ଦୃଷ୍ଟି ସମ୍ପନ୍ନ, ଏହି ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ଚଳିଥାଏ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। ଯେତେବେଳେ ସେ ଭିତର ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ବିଷୂଚୀ ସହିତ, ସେ ମୋହ, ଆନନ୍ଦ, କିମ୍ବା ପ୍ରସନ୍ନତା ଅନୁଭବ କରେ, ପତ୍ନୀ ଓ ସନ୍ତାନ ଦ୍ୱାରା। ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ ହୋଇ, ଇଚ୍ଛାରେ ପ୍ରେରିତ, ମୋହିତ ଓ ଅଜ୍ଞ, ସେ ନିଜ ରାଣୀଙ୍କ ଇଚ୍ଛାକୁ ଅନୁସରଣ କରେ। କେବେ ତାଙ୍କ ରାଣୀ ପାନ କରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ମଦ୍ୟପାନ କରେ; ତାଙ୍କ ଖାଇଲେ, ସେ ମଧ୍ୟ ଖାଏ; ତାଙ୍କ ଭୋଗ କଲେ, ସେ ମଧ୍ୟ ଭୋଗ କରେ। କେବେ ତାଙ୍କ ଗୀତ ଗାଇଲେ, ସେ ମଧ୍ୟ ଗାଏ; ତାଙ୍କ କାନ୍ଦିଲେ, ସେ ମଧ୍ୟ କାନ୍ଦେ; ହସିଲେ, ସେ ମଧ୍ୟ ହସେ; କଥା କଲେ, ସେ ମଧ୍ୟ କଥା କରେ। କେବେ ତାଙ୍କ ଦୌଡ଼ିଲେ, ସେ ମଧ୍ୟ ଦୌଡ଼େ; ଦଣ୍ଡାଇଲେ, ସେ ମଧ୍ୟ ଦଣ୍ଡାଇ; ଶୁଇଲେ, ସେ ମଧ୍ୟ ଶୁଏ; ବସିଲେ, ସେ ମଧ୍ୟ ବସେ। କେବେ ତାଙ୍କ ଶୁଣିଲେ, ସେ ମଧ୍ୟ ଶୁଣେ; ଦେଖିଲେ, ସେ ମଧ୍ୟ ଦେଖେ; ଘ୍ରାଣ କଲେ, ସେ ମଧ୍ୟ ଘ୍ରାଣ କରେ; ସ୍ପର୍ଶ କଲେ, ସେ ମଧ୍ୟ ସ୍ପର୍ଶ କରେ। କେବେ ତାଙ୍କ ଦୁଃଖି ହେଲେ, ସେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖି ହୁଏ; ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ସେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ। ଏଭଳି, ରାଣୀ ଓ ତାଙ୍କର ଗୁଣରେ ମୋହିତ ହୋଇ, ଅଜ୍ଞ ମନୁଷ୍ୟ ଅନିଚ୍ଛାରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଅନୁକରଣ କରେ, ଦୁର୍ବଳତାରେ ଖେଳନା ପରି। ଏଠାରେ ଶୁକଦେବ କହିଲେ: "ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଏତେ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ଗୋପମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଚିତ୍ତ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ସତ୍ୟ ଶକ୍ତି ଜାଣିନଥିବା, ନନ୍ଦଙ୍କୁ ଆସି, ଗର୍ଗମୁନିଙ୍କ କଥା ମନେ ପକାଇ କହିଲେ।