ମଣିଷମାନେ ଜେତେବେଳେ ଭଗବାନଙ୍କ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗ ଲଭନ୍ତି, ସେଠାରେ ସ୍ଵର୍ଗ କିମ୍ବା ମୋକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ସମ୍ପର୍କର ସମାନ ହୁଏନାହିଁ। ଏହିପରି ଅମୂଲ୍ୟ ସାଥିକୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେଉଳ ଦେଇ ତୁଳନା କରିହେବ ନାହିଁ। ଏହିପରି ଭାବରେ, ହେ ନିର୍ମଳ ହୃଦୟବନ୍ତ, ଆମେ ଏହି ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ କାମନା କରୁଛୁ—ସେମାନେ ଯେଉଁମାନେ ପବିତ୍ର ଚରିତ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି ଦୟାଶୀଳ, ଯେଉଁମାନେ ତୁମ ପବିତ୍ର କୀର୍ତ୍ତନ ଭିତରେ ଓ ବାହାରେ ସ୍ନାନ କରି ଅପରାଧ ଦୂର କରିଛନ୍ତି—ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗ ହେଉ ଆମ ପାଇଁ ତୁମ ଦୟା। ଯେଉଁ ମହାପୁରୁଷ ମନ ଦ୍ୱାରା ବାହ୍ୟ ଅବସ୍ଥାରେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ, ଅଜ୍ଞାନର ଅନ୍ଧକାର ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କରେନାହିଁ, ଭକ୍ତି ଓ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ମନ ପବିତ୍ର ହୋଇଛି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମ ମାର୍ଗକୁ ଦେଖନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଯାହାରେ ପ୍ରକଟ ହୁଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଆଲୋକିତ ହୁଏ, ସେହି ଚିତ୍ସ୍ଵରୂପ, ପରମ ବ୍ରହ୍ମା, ପରମ ଜ୍ୟୋତି, ଆକାଶ ପରି ବିସ୍ତୃତ। ସେଇ ପରମେଶ୍ୱର ସ୍ୱ ମାୟାର ଶକ୍ତିରେ ଏହି ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ସଂହାର କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସ୍ୱୟଂ ଅବିକାର ଅଟୁଟ ରହନ୍ତି। ମନର ଚଞ୍ଚଳତା ଦ୍ୱାରା ଯେ ଭିନ୍ନତା ଦେଖାଯାଏ, ସେହି ଭିନ୍ନତା ଆସଲେ ଭାସ୍ତବ ନୁହେଁ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ତୁମକୁ ସ୍ୱୟଂସିଦ୍ଧ ଭାବେ ଚିହ୍ନିଛୁ। ଯୋଗୀମାନେ ବିଶ୍ୱାସରେ ବିଭିନ୍ନ କ୍ରିୟା ଓ ଉପାସନା ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଜନ୍ତୁ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନରେ ତୁମ ଉପସ୍ଥିତି ଦେଖନ୍ତି। ଏଭଳି ଭାବରେ ବେଦ ଓ ତନ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତୁମକୁ ଚିହ୍ନନ୍ତି। ତୁମେ ଏହି ସମସ୍ତର ଆଦିପୁରୁଷ, ଯେଉଁଠି ସ୍ୱଶକ୍ତି ଗୁପ୍ତ, ସେହି ଶକ୍ତିରେ ରଜ, ସତ୍ତ୍ୱ, ତମ ଗୁଣ ବିଭାଜିତ। ତୁମଠାରୁ ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱ, ଆକାଶ, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ଜଳ, ପୃଥିବୀ, ଦେବ, ଋଷି ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ। ତୁମେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ସୃଷ୍ଟିରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଚାରିପ୍ରକାର ଦେହରେ ଆତ୍ମାର ଅଂଶ ଭାବରେ ବାସ କର, ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏହି ଅନ୍ତର୍ୟାମୀକୁ ଚିହ୍ନନ୍ତି, ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ରସକୁ ମଧୁ ପରି ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ତୁମେ କାଳର ବେଗବାନ ରଥ, ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ ଟାଣି ନେଉଛ। ପଞ୍ଚଭୂତ ମେଘମାଳା ପରି ଅସ୍ଥିର, ତୁମେ ବାୟୁ ପରି ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ। ମଣିଷମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖ ଆଶାରେ ମତ୍ତ ଓ ଅବିବେକୀ ହୋଇଥିବାବେଳେ, ତୁମେ ସଦା ସଚେତନ ଥିବା ମୃତ୍ୟୁ ମୌସ ପରି ଉପରେ ସାପ ଭଳି ଏହାକୁ ଧରି ନେଉଛ। କେଉଁ ଜ୍ଞାନୀ ତୁମ ପଦପଦ୍ମକୁ ଛାଡିବ? ଯେଉଁଠି ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଓ ବିନୟ ରହିଛି। ଚୌଦ ମନୁ, ଆମ ଆଚାର୍ଯ୍ୟମାନେ, ତୁମକୁ ଭୟରେ ଉପାସନା କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କର ପଦ ଚ୍ୟୁତି ହେବା ଭୟ ଥିଲା। ଏହିପରି ଭାବରେ, ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ପରମାତ୍ମା, ତୁମେ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ। ଯେବେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଭୟରେ ଅନ୍ତର୍ଭୂତ, ସେବେଳେ ତୁମେ ନିର୍ଭୟ ଆଶ୍ରୟ ହେଉଛ। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୀତକୁ, ହେ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ, ପବିତ୍ର ହୋଇ, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରି, ଭଗବାନଙ୍କୁ ନିଜ ମନ ଦେଇ ପାଠ କର; ସମସ୍ତ ଭଲ ହେଉ। ସେହି ଆତ୍ମାକୁ ଉପାସନା କର, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଭିତରେ ବସିଛି, ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ବସିଛି, ଏବଂ ସଦା ହରିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି ଓ ଧ୍ୟାନ କର। ଯୋଗ ଶିକ୍ଷା ନେଇ, ଋଷିମାନଙ୍କର ନିୟମ ଧରି, ଏକାଗ୍ର ମନରେ, ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଏହି କ୍ରମକୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ସୃଷ୍ଟିର ନାୟକ, ପ୍ରଭୁ, ଆମକୁ ଏହି ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ—ଭୃଗୁ ଓ ଅନ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିକାମୀମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରସୂତି ପାଇଁ। ଆମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାପତିମାନେ ସୃଷ୍ଟି ପ୍ରତି ଉତ୍ସାହିତ ହେବା ନଥିଲୁ; କିନ୍ତୁ ଏହି ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଅଜ୍ଞାନ ଦୂର ହେବା ପରେ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାଣୀ ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କରିଲୁ। ଏହି ଗୀତକୁ ଯିଏ ନିତ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଏକାଗ୍ରତାରେ ପଢ଼େ, ସେ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲାଭ ପାଏ, ଓ ଭାସୁଦେବ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଲଭେ। ଏଠାରେ ଉତ୍ତମ ଜ୍ଞାନ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷେମ; ଏହି ଜ୍ଞାନ ରୂପୀ ନୌକା ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖର ସମୁଦ୍ର ସହଜରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ। ଯିଏ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଏହି ପ୍ରଭୁଙ୍କର ସ୍ତୁତି ପଢ଼େ, ସେ ହରିଙ୍କୁ ଉପାସନା କରେ, ଯିଏ ସାଧାରଣ ଭାବେ ଦୁର୍ଲଭ। ଏହି ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ଯିଏ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରେ, ତାହା ଶୀଘ୍ର ଲାଭ କରେ, କାରଣ ଏହା ସମସ୍ତଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷେମ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ। ଯିଏ ନିତ୍ୟ ସକାଳେ ଏକାଗ୍ର ହୃଦୟ ଓ ଜୋଡ଼ା ହାଥରେ ଏହି କଥା ଶୁଣେ କିମ୍ବା ପଢ଼େ, ସେ କର୍ମବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭେ। ହେ ଦେବମାନବ ପୁତ୍ରମାନେ, ଏହି ଗୀତ, ପରମ ପୁରୁଷ, ପରମାତ୍ମାଙ୍କର ସ୍ତୁତି, ମୁଁ ଗାଇଛି; ଏହାକୁ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ପଢ଼, ତପସ୍ୟା ଭାବେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର, ଏବଂ ଶେଷରେ ନିଜ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ। ଏହିପରି ଉପଦେଶ ପରେ, ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଘଟିଲା। ଇନ୍ଦ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଭରି, ଭାରୀ ଗଦାପରି ବର୍ଷା ପାଉଁଜାଡ଼ି ଦେଇ, ଭୃଜବାସୀଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ଓ ଗୋବର୍ଧନ ଉଠାଇବା ଘଟଣା ଘଟିଲା। ଇନ୍ଦ୍ର, ରୋଷେ ଅନ୍ଧ, ସଂବର୍ତ୍ତକ ନାମକ ବିନାଶକ ବଦଳକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ତାଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ସେ କହିଲେ, "ହଁ! ଏହି ଗୋପମାନେ ତାଙ୍କର ଧନ୍ୟତା ଓ ଗର୍ବରେ, କୃଷ୍ଣ ଉପରେ ଭରସା କରି, ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଅବମାନ କରିଛନ୍ତି। ଯେପରି ବିଚାର ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଛାଡ଼ି, କେହି କିଛି କର୍ମ ଓ ନାମ ଦ୍ୱାରା ସଂସାର ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେପରି ଏହି ଗୋପମାନେ କୃଷ୍ଣ—ଏକ ଅବିବେକୀ, ଅଭିମାନୀ, ଅଜ୍ଞାନୀ, ନିଜକୁ ଜ୍ଞାନୀ ଭାବୁଥିବା—ଉପରେ ଭରସା କରି ମୋତେ ଅବମାନ କରିଛନ୍ତି। ଏମାନେ ନିଜ ଧନରେ ଅନ୍ଧ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗର୍ବରେ ଅଭିମାନୀ, ସେମାନଙ୍କର ଧନ ଓ ଗର୍ବ ଧ୍ୱଂସ କରି, ଗୋମାନ୍ୟଙ୍କୁ ନାଶ କରିଦେବେ। ମୁଁ ଏଇରାବତ ହାତୀରେ ଚଢ଼ି, ବଡ଼ ବଡ଼ ବାୟୁଦେବମାନେଙ୍କ ସହିତ, ନନ୍ଦଙ୍କ ଗୋପଗ୍ରାମକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ଯିବି।" ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏପରି ମଘବାନଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ସେଇ ବଦଳମାନେ ସ୍ୱାଧୀନ ହୋଇ, ନନ୍ଦଙ୍କ ଗୋପଗ୍ରାମରେ ଭୟଙ୍କର ବର୍ଷା ଜଡ଼ିଲେ।