ଏକ ସମୟରେ ଶୁକଦେବ ମୁନି କହିଲେ—ଯେତେବେଳେ ଭଗବାନଙ୍କର ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣିଲେ, ଯିଏ ଅନ୍ତେ ନିଜକୁ କାଳର ରୂପରେ ଦେଖାଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅଭିମାନକୁ ଦଳନ କରିବାକୁ ଚାହାଉଥିଲେ, ନନ୍ଦ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଗୋପଗଣ ସେଥିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଇ ସେହି ଉପଦେଶକୁ ଯଥାଯଥିକ ମନେ ଗ୍ରହଣ କରିଲେ। ତେଣୁ, ମଧୁସୂଦନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ କଥା ଅନୁସାରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ; ଏହି ଉପଲକ୍ଷେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଙ୍ଗଳାଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ, ଏବଂ ଯଥାଯଥିକ ଉପଚାର ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପାହାଡ଼ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ କରାଗଲା। ସମସ୍ତ ଦାନ ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ ଅର୍ପଣ କରି, ଗୋମାନଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଯବ ଦିଅଗଲା, ଏବଂ ଗୋମାନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଗୋପଗଣ ପାହାଡ଼କୁ ପରିକ୍ରମା କଲେ। ସୁସଜ୍ଜିତ ବଳଦ ଯୋକ୍ତ କାର୍ଟରେ ଚଢ଼ି, ଗୋପିମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଗାଇଲେ, ଏବଂ ଶୁଭ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଏହି ଉତ୍ସବରେ, କୃଷ୍ଣ ଏକ ନୂତନ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଗୋପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତତା ଦେବାକୁ ନିଜକୁ ପାହାଡ଼ର ରୂପରେ ପ୍ରକାଶ କରିଲେ, ଏବଂ ବିଶାଳ ରୂପରେ ଅନେକ ଉପଚାର ଗ୍ରହଣ କଲେ। ତାଙ୍କୁ, ଗୋପଗଣ ସହିତ, କୃଷ୍ଣ ନିଜକୁ ନିଜରେ ଉପାସନା କରି, କହିଲେ—“ଦେଖ, ଏହି ପାହାଡ଼ ନିଜର ରୂପରେ ଆସିଛି ଏବଂ ଆମକୁ ଅନୁଗ୍ରହ କରିଛି।” ସେ, ଏକାଧିକ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଜଙ୍ଗଲରେ ବସିଥାନ୍ତି ଏବଂ ଯେଉଁ ମର୍ତ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିଥାନ୍ତି ସେମାନେକୁ ନଶ୍ଟ କରିଥାନ୍ତି; ତେଣୁ, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ, ଆମ ଏବଂ ଗୋମାନଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ। ଏଭଳି, ଵାସୁଦେବଙ୍କ ଉତ୍ତେଜନାରେ, ଗୋପମାନେ କୃଷ୍ଣ ସହିତ ପାହାଡ଼, ଗୋମାନ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ରିୟା କରି, ପୁନଃ ଵ୍ରଜକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏହିଭଳି, ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ପ୍ରଥମ ଅର୍ଧର ଚବିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା, ଯାହା ପରମହଂସମାନେ ପାଇଁ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଂଗ୍ରହ। ଏହିଠାରେ ଭଗବାନ କହିଲେ—“ମୋତେ, ଏହି ଆତ୍ମା, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜୀବର ହୃଦୟରେ ବସିଛି, ନିଜ ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ଅନୁଭବ କରିବା ସହିତ, ତୁମେ ଦୁଃଖ ଏବଂ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହେବେ। ମା, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଦେବି, ଯାହା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଶାନ୍ତ କରେ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଭୟକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବେ।” ମୈତ୍ରେୟ କହିଲେ—ଏଭଳି କପିଳ, ଜୀବଗଣଙ୍କ ନାୟକ, ଉପଦେଶ ଦେଲେ, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଇ ଚାରିପାଖରୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ। ସେ ମୌନବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ଏକା ଆତ୍ମାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ଅସଙ୍ଗ ହୋଇ ଭୂମିରେ ଚାଲିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ; ଅଗ୍ନି ନାହିଁ, ନିଜ ନିଶ୍ଚିତ ନିବାସ ନାହିଁ। ତାଙ୍କର ମନ ବ୍ରହ୍ମରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହେଲା, ଯାହା ପ୍ରକଟ ଓ ଅପ୍ରକଟ ଦୁଇଁରୁ ପରେ, ଗୁଣମୟ ରୂପରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଏବଂ ନିଜରେ ଗୁଣହୀନ, ଏକାଗ୍ର ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଅନୁଭୂତି ହେଉଥିଲା। ଅହଂକାର ଓ ମମତାରୁ ମୁକ୍ତ, ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ୱାତିତ, ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତକୁ ସମ ଭାବରେ ଦେଖି, ମନରେ ଶାନ୍ତ ଏବଂ ଅଚଳ, ଝୁଣି ନଥିବା ସମୁଦ୍ର ପରି ମନେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହେଲେ। ବାସୁଦେବ, ସର୍ବଜ୍ଞ ଭଗବାନ, ଅନ୍ତର୍ୟାମୀରେ ଉତ୍ତମ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଅନୁଭବ କରି, ନିଜର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ। ସେ, ଭଗବାନକୁ ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ନିଜ ଆତ୍ମା ଭାବରେ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ଭଗବାନରେ ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ଅନୁଭବ କଲେ। ଇଚ୍ଛା ଓ ଦ୍ୱେଷରୁ ମୁକ୍ତ, ସମସ୍ତ ପ୍ରତି ସମ ଭାବରେ, ଭଗବାନ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ରଖି, ସେ ଭଗବାନଙ୍କ ଭକ୍ତ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ମୁକୁଟ, କଙ୍ଗନ, ହାର, ପାଦଉଠ, ମେଘା ଓ ଅଙ୍ଗଦ ରେ ଚମକିଲେ; ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା, ପଦ୍ମ, ମାଳା ଓ ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଜ୍ୱଳତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। କୌସ୍ତୁଭ ମଣି ଶୁଭ ଗଳାରେ, ସିଂହ ପରି ଭୁଜା, ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ତେଜରେ ଚମକି, ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିନ୍ତାମଣି ପରି ଆକାର ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ତିନିଟି ରେଖା ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ ତାଙ୍କର ପେଟ, ଶ୍ୱାସ-ପ୍ରଶ୍ୱାସର ଗତିରେ ଚଳି, ଏହା ଦେଖି ମନେ ହେଉଥିଲା ଏହି ନାଭିର ଭ୍ରମରେ ଏହି ବିଶ୍ୱକୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏବଂ ବାହାର କରାଯାଉଛି। କୃଷ୍ଣର ଶ୍ୟାମ ଶରୀରରେ ସୁନ୍ଦର ହଳଦୀ ରଙ୍ଗର ପିତାମ୍ବର ଏବଂ ସୁନା ଦାଡ଼ି, ତାଙ୍କର ଉତ୍ତମ ଜଂଘା, ଘୁଁଡ଼ି ଓ ପିଣ୍ଡି ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ରୂପରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ତାଙ୍କର ପାଦ ଶରତର ପଦ୍ମ ପରି ଚମକି, ନଖର ଉଜ୍ୱଳତା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରେ; ଓ ଗୁରୁ, ଆପଣଙ୍କର ପାଦ ଦେଖାନ୍ତୁ, ଯେଉଁପଥରେ ଅଜ୍ଞାନର ଅନ୍ଧକାରକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବାକୁ ଚାହାଉଥିବା ଭକ୍ତମାନେ ଚାଲିପାରିବେ। ଏହି ରୂପକୁ ଯେଉଁମାନେ ଆତ୍ମାର ପବିତ୍ରତା ଚାହାନ୍ତି ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହା ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରିଥିବା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଭୟହୀନତା ଦେଇଥାଏ। ଏହି ଭଗବାନ ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ଦେହୀମାନେ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ; ଏକାଗ୍ର ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମସ୍ଵାମୀ ଅବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନୁହେଁ, ଏହି ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅବସ୍ଥା ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ। ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଏକାଗ୍ର ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଉପାସନା କରି, କିଏ ତାଙ୍କର ପାଦଠାରୁ ବାହାରେ କିଛି ଚାହିବ? ଯେଉଁଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ, ଯେଉଁ ଜୀବନର ଶେଷ, ଉପେକ୍ଷା କରୁଥିବା ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଆସିପାରେ ନାହିଁ, ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର କ୍ଷୁଭ୍ର ଭୃକୁଟି ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱକୁ ନଶ୍ଟ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମାତ୍ର ଭଗବାନଙ୍କ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ସଂଗର ମୂଲ୍ୟ ମର୍ତ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ତୁଳନା କରାଯାଉ ନାହିଁ; ତେଣୁ ଅନ୍ୟ ଉପକାର କଥା କଣ? ଏହିପରି ନିର୍ମଳ ଚରିତ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ଜୀବପ୍ରତି ଦୟାଶୀଳ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ସଂଗ ଆମେ ପାଇଁ, ଯେଉଁମାନେ ଆପଣଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତିରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଓ ବାହ୍ୟରେ ସ୍ନାନ କରି ପାପରୁ ମୁକ୍ତ; ଏହି ଦୟା ଆପଣଙ୍କର ଆମେ ପାଇଁ ଚାହୁଁ।