ଏପରି ଭାବେ, ସମସ୍ତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଶାକୁ ଛାଡି, ସେମାନେ ନିଜ ସ୍ୱରୂପଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଅଗ୍ରହ କରି ଆସିଥିଲେ। ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖିବାର ଶକ୍ତି ଥିବା ସେଇ ପ୍ରଭୁ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୁଝି, ହସୁଥିବା ମୁହଁରେ ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ଶୁଭଭାଗ୍ୟଶାଳି ମହିଳାମାନେ! ଆପଣମାନେ ଆସନ୍ତୁ, ବସନ୍ତୁ। ମୁଁ କ’ଣ କରିପାରିବି? ଆପଣମାନେ ଯେ ଆମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ଏହା ଯଥାଯଥିକ। ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ନିର୍ମଳ ଭାବେ ମୋତେ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରକୃତ ପଣ୍ଡିତ। ଜୀବନ, ବୁଦ୍ଧି, ମନ, ଆତ୍ମା, ଜନାନୀ, ସନ୍ତାନ, ଧନ—ଏସବୁ ମୋ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ପ୍ରିୟ ହୁଏ; ତେଣୁ ଆଉ କିଏ ପ୍ରକୃତ ପ୍ରିୟ ହୋଇପାରିବ? ଏବେ ଆପଣମାନେ ଯଜ୍ଞଶାଳାକୁ ଯାଆନ୍ତୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜପତ୍ନୀମାନେ! ଆପଣମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀମାନେ ଆପଣମାନଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବେ।” ତେବେ ସେମାନେ କହିଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ! ଏପରି କଠୋର କଥା କହନ୍ତୁନାହିଁ। ଆପଣଙ୍କ ଚରଣ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅଭୟକୁ ପୂରଣ କରନ୍ତୁ। ଆମେ ସମସ୍ତ ଆତ୍ମୀୟକୁ ଛାଡି, ତୁଳସୀରେ ଶୋଭିତ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣର ଧୂଳି ମାଥାରେ ରଖିବାକୁ ଆସିଛୁ। ଏବେ ଆମ ସ୍ୱାମୀ, ପିତା, ପୁତ୍ର, ଭାଇ, ବନ୍ଧୁ କିମ୍ବା ଆଉ କେହି ଆମକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବେନାହିଁ। ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ହେ ଶତ୍ରୁ-ନିବାରକ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ଶରଣ ନେଇଛୁ, ଆଉ କେହି ଆମର ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ—ଦୟାକରି ଏହି କୃପା କରନ୍ତୁ।” ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, “ଆପଣମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ, ପିତା, ଭାଇ, ପୁତ୍ର କିମ୍ବା ଆଉ କେହି ଦୁଃଖିତ ହେଉନାହିଁ। ଏବେ ସମସ୍ତ ଲୋକ, ଦେବତା, ଏବଂ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, କାରଣ ଆପଣମାନେ ମୋ ସହିତ ଏକତ୍ୱ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଲୋକରେ ଶରୀରିକ ସମ୍ପର୍କ ପ୍ରେମ କିମ୍ବା ଆସକ୍ତି ପାଇଁ ନୁହେଁ; ଆପଣମାନେ ମନକୁ ମୋପରେ ନିଶ୍ଚଳ କଲେ ବହୁତ ଶୀଘ୍ର ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ।” ଏପରି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ବ୍ରାହ୍ମଣପତ୍ନୀମାନେ ପୁନିଃ ଯଜ୍ଞଶାଳାକୁ ଫେରିଗଲେ। ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀମାନେ ଇର୍ଷ୍ୟା ହୀନ ହୋଇ, ନିଜ ଜନାନୀମାନଙ୍କ ସହ ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ। ଏଠାରେ ଜଣେ ଜନାନୀ, ଯିଏ ନିଜ ସ୍ୱାମୀ ଦ୍ୱାରା ରୋକାଯାଇଥିଲେ, ମନେ ମନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଏହି ଶରୀର ପରିତ୍ୟାଗ କରି ମୁକ୍ତି ଲାଭ କଲେ। ଗୋବିନ୍ଦ, ସେଇ ଭୋଜନ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପ୍ରକାର ଭେଦରେ ଗୋପମାନେ ଓ ନିଜେ ଖାଇଥିଲେ। ଏଭଳି ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ପ୍ରଭୁ ନିଜ ରୂପ, କଥା ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଗୋ, ଗୋପ, ଓ ଗୋପୀମାନୋ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲେ। ଏହିପରି ସମୟରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନିଜ ଜନାନୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରାର୍ଥନା ସ୍ମରଣ କରି, ମଣିଷ ଭାବରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରିଥିବା ଦୋଷରେ ଅନୁତାପ କଲେ। ନିଜ ଜନାନୀମାନଙ୍କର ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଭକ୍ତି ଦେଖି, ନିଜମାନେ ଏପରି ଭକ୍ତି ନଥିବାରେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, “ଆମର ଜନ୍ମ, ତ୍ରୟୀଜ୍ଞାନ, ନିୟମ, ବିଦ୍ୟା, କୁଳ, ବିଧି ଏସବୁ ଅର୍ଥହୀନ, ଯଦି ଅନୁଭୂତି ଅତୀତ ପ୍ରଭୁଂକୁ ଆମେ ଚିହ୍ନିପାରୁନାହିଁ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମାୟା ଏପରି ଭ୍ରମ ଦେଇଥାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ମୁହଁ ଖାଉଛନ୍ତି। ଏହି ଜନାନୀମାନେ କେମିତି ଗୃହ ନାମକ ମୃତ୍ୟୁ ଦୂର କରି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ପାଇଁ ଅଟୁଟ ରହିଛନ୍ତି! ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଦ୍ୱିଜତ୍ୱ, ଗୁରୁକୁଳବାସ, ତପ, ଆତ୍ମଚିନ୍ତନ, ଶୁଚିତା, କିମ୍ବା ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କିଛି ନଥିଲା। ତଥାପି, ଆମେ ଏତେ ଗୁଣ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୋତେ ଏପରି ଭକ୍ତି ହୋଇନାହିଁ। ଆମେ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନରେ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ହୋଇ ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ଭୁଲିଯାଇଥିଲୁ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରଭୁ ଗୋପୀମାନଙ୍କ କଥା ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ଧର୍ମର ପଥ ଦେଖାଇଲେ। ଆମେ ଯେଉଁଠି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଚଲିଥିଲୁ, ସେଠି ମୁକ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦାନ ଆମ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷିତ ନୁହେଁ; ଏହା ସେଉଁଠି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଲୀଳା ମାତ୍ର। ଶ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚରଣ ସ୍ପର୍ଶ ପାଇଁ ସମସ୍ତକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଏକବାର ମଧ୍ୟ ସେଉଁଠି ପୂଜା କରନ୍ତି; ମୁକ୍ତି ପ୍ରାର୍ଥନା କେବଳ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କରିବା ଉପାୟ। ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନ, କାଳ, ବସ୍ତୁ, ମନ୍ତ୍ର, କ୍ରିୟା, ଋତ୍ୱିଜ୍, ଅଗ୍ନି, ଦେବତା, ଯଜ୍କ୍ତା, ଧର୍ମ—ଏସବୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅଂଶ। ସେଇ ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁ, ସମସ୍ତ ଯୋଗୀଙ୍କ ନାୟକ, ଏବେ ଯଦୁବଂଶରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛନ୍ତି, ଆମେ ଏହି କଥା ଶୁଣିଛୁ, କିନ୍ତୁ ଭ୍ରମ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରିନାହିଁ। ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଏପରି ମହିଳାମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଛି—ଏହା ଆମ ପାଇଁ କିମ୍ବା ଅଧିକ ଭାଗ୍ୟ ଅଛି? “ନମସ୍କାର ଆପଣଙ୍କୁ, ହେ କୃଷ୍ଣ! ଅଭିନାଶୀ ଜ୍ଞାନର ଧାମ, ଆପଣଙ୍କ ମାୟାରେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ଆମେ କର୍ମର ପଥରେ ଚାଲୁଛୁ। ପ୍ରଭୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତାଙ୍କ ମାୟାରେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱରୂପକୁ ଚିହ୍ନିପାରୁନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ଅପରାଧକୁ କ୍ଷମା କରନ୍ତି। ଏପରି ଭାବେ, କଂସଙ୍କ ଭୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଇଚ୍ଛା ଅଟୁଟ ରହିଲା। ଏହି ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ-ସୁଖ ଯଦି ଗ୍ରହମାନେ କିମ୍ବା କର୍ମ କିମ୍ବା କାଳ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ, ତେବେ ଆତ୍ମାର କ’ଣ ଦାୟିତ୍ୱ? ପ୍ରକୃତ ଦେହ ତ ଚର୍ମ ମାତ୍ର, ଆତ୍ମା ହେଉଛି ସଚେତନ; ତେଣୁ କାହାପାଇଁ କ୍ରୋଧ କରିବି? ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଆସେନାହିଁ। ପରମାତ୍ମା ପାଇଁ କେଉଁଠି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ନାହିଁ, ଯେଉଁପରି ଆମେ ଅଛୁ, ଏହି ଜନ୍ମ-ମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ର ମଧ୍ୟ ତେଣିଏ; ଜାଗୃତ ଲୋକ ପଞ୍ଚଭୂତକୁ ଭୟ କରେନାହିଁ। ଏହି ପରମ ଭକ୍ତିରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନେ ଯେପରି ଅପାର ଅନ୍ଧକାର ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ଚରଣ ଶେବା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅପାର ଅନ୍ଧକାର ଟପିଯିବି। ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, “ଯେଉଁଜଣ ନିର୍ଲିପ୍ତ, ଅନାସକ୍ତ, କ୍ଲାନ୍ତିହୀନ, ସଂସାରରେ ଚରଣ କରି, ଦୁଷ୍ଟମାନେ ତ୍ୟାଗ କଲେ ମଧ୍ୟ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ଅଟୁଟ, ସେଇ ଋଷି ଏହି ଶ୍ଲୋକ କହିଥିଲେ—ନିଜ ଆତ୍ମା ଛାଡି କେହି ଦୁଃଖ-ସୁଖର କାରଣ ନୁହେଁ; ବନ୍ଧୁ, ମଧ୍ୟସ୍ଥ, ଶତ୍ରୁ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଅଜ୍ଞାନର ଉତ୍ପାଦ। ତେଣୁ, ହେ ପ୍ରିୟ, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ସହ ମନକୁ ମୋପରେ ନିଶ୍ଚଳ କର; ଏହି ଯୋଗର ସାର।