ଶ୍ରୀ ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ—ଗୋପମାନେ ଏପରି ପ୍ରସ୍ନ କରିବା ପରେ, ଦେବକୀନନ୍ଦନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ଏକ ଭକ୍ତ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ବଧୂଙ୍କ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ କୃପାସ୍ନିଗ୍ଧ ଭାବରେ କଥା କହିଲେ। ସେ ଗୋପମାନଙ୍କୁ କହିଲେ—“ତୁମେ ଏହି ପାଖରେ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଅଙ୍ଗିରସ ସଂସ୍କାର କରୁଛନ୍ତି, ସେଉଁଠାରେ ଯାଅ। ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଗି ଯଜ୍ଞ କରୁଛନ୍ତି। ତୁମେ ଯାଇ, ଆମେ ପଠାଇଛୁ ବୋଲି କହ, ଆମ ନାମ ଓ ବଳରାମଙ୍କ ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ କରି, ପକା ଭାତ ମାଗ।" ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଏହି ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ, ଗୋପମାନେ ନମ୍ରତା ସହିତ ଯଜ୍ଞକୁ ଯାଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଓ ଭୂମିରେ ଶୀର୍ଷ ଛୁଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲେ—“ହେ ଭୂମିର ନାଥମାନେ, ଆମେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଆସିଛୁ, ବଳରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଛୁ। ଆମ ଭଲ ହେଉ। ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବଳରାମ ଓ ଅଚ୍ୟୁତ ଏଠାରୁ ଅଧିକ ଦୂର ନୁହଁନ୍ତି, ଗାଈ ଚରାଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ଭୁଖା ଅଛନ୍ତି। ଯଦି ଆପଣମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି, ଦୟାକରି ତାଙ୍କୁ ଆମେ ଚାହୁଁଥିବା ପକା ଭାତ ଦିଅନ୍ତୁ।" “ହେ ଉତ୍ତମମାନେ, ପଶୁୟାଗ୍ନ ଓ ସୌତ୍ରାମଣୀ ବିଶେଷ ସଂସ୍କାର ଛଡ଼ି, ଯେଉଁଠି ବ୍ରତ ଅଛି, ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଅଶୁଦ୍ଧ ହୁଏନାହିଁ।” କିନ୍ତୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହି ଅନୁରୋଧ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କର ଛୋଟ ଛୋଟ ଆଶା ଓ ବ୍ୟସ୍ତ ଯଜ୍ଞ କ୍ରିୟାରେ ଲିନ ଥିବାରୁ, ଆତ୍ମ-ଗର୍ବିତ ଓ ଶିଶୁ ସ୍ୱଭାବ ଥିବାରୁ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ କଥାକୁ ଅଗ୍ରାହ୍ୟ କଲେ। ସେମାନେ ଜାଣିଲେ ନାହିଁ ଯେ, ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ, ସମୟ, ଦ୍ରବ୍ୟ, ମନ୍ତ୍ର, ବିଧି, ଋତ୍ୱିକ୍, ଅଗ୍ନି, ଦେବତା, ଯଜ୍ୱା, ଯଜ୍ଞ ଓ ଧର୍ମ—ସବୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଂଶ। ସେମାନେ ନିଜକୁ ମର୍ତ୍ୟ ଭାବି, ଅଦ୍ଭୁତ ଅବିଗ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମାନବ ଭାବି ଚିହ୍ନିଲେ ନାହିଁ। ସେମାନେ ‘ଯଦୁମାନେକୁ ଦିଅ’ ବି କହିଲେ ନାହିଁ, ‘ଦିଅ ନାହିଁ’ ବି କହିଲେ ନାହିଁ। ଗୋପମାନେ ନିରାଶ ହୋଇ, କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଘଟଣା କହିଲେ। ଏହା ଶୁଣି, ନିର୍ଲୋଭ ଏବଂ ମହାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ହସିଲେ ଓ ଗୋପମାନେଙ୍କୁ ପୁନି ଏକ ଲୋକିକ ଉପାୟ ଦେଖାଇ କହିଲେ—“ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କ ବଧୂମାନଙ୍କୁ ଯାଇ, ବଳରାମ ଓ ମୋତେ ଆସିଥିବା ବିଷୟରେ କହ। ସେମାନେ ମନେ ମୋତେ ଭଲପାଆନ୍ତି, ଏବଂ ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଖାଦ୍ୟ ଦେବେ।” ତାପରେ, ଗୋପମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବଧୂମାନେଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇ, ସେମାନେ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ବସିଥିବାକୁ ଦେଖି, ନମ୍ରତା ସହିତ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ—“ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବଧୂମାନେ, ଦୟାକରି ଆମର କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ। ଆମେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଏଠାରେ ଗାଈ ଚରାଉଛୁ। ସେ ଦୀର୍ଘ ଦୂର ଯାତ୍ରା କରି, ବଳରାମ ଓ ଗୋପମାନେ ସହିତ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ସେ ଭୁଖା ଅଛନ୍ତି, ଦୟାକରି ତାଙ୍କୁ ଓ ସହଚରମାନେକୁ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବଧୂମାନେ ସଦା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦର୍ଶନକୁ ଆଶା କରୁଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର କଥାରେ ମନ ଲଗାଇଥିଲେ, ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ। ସମସ୍ତେ ସୁନ୍ଦର ପାତ୍ରରେ ଚାରି ପ୍ରକାର ଉତ୍ତମ ଖାଦ୍ୟ ନେଇ, ପ୍ରିୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ନଦୀ ପରି ଦୌଡ଼ି ଚଲିଗଲେ। ପତି, ଭାଇ, ବନ୍ଧୁ, ପୁଅମାନେ ମନା କଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ମନରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଦୀର୍ଘଦିନ ଶୁଣିଥିବା ଉପଦେଶରେ ଅଟୁଟ ରହି, ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚଲିଗଲେ। ଯମୁନା ତୀରର ଏକ ଅଶୋକ ଗଛର ଛାୟାରେ, ଗୋପମାନେ ଓ ବଳରାମ ସହିତ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ—ଘନ ମେଘର ନିମ୍ନ ରଙ୍ଗର ଦେହ, ସୁନା ଭୂଷଣ, ବନମାଲା ଓ ମୟୂରପଙ୍ଖୀ ଶୋଭିତ, ନୃତ୍ୟପୁଷ୍ପ ପରି ଅଲଙ୍କୃତ, ଅଂଶୁଳିରେ ପଦ୍ମ, କାନରେ କୁମୁଦ, ଚେହେରାରେ ମୃଦୁ ହସ। ସେମାନେ ଯେଉଁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ମନ ଲଗାଇଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ମନରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ କଲେ, ଦୀର୍ଘ ସ୍ନେହରେ ଅଙ୍ଗଳଗ୍ନ ହେଲେ, ଓ ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ି ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ସମସ୍ତ ଆଶା ଛାଡ଼ି, ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଥିଲେ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସେମାନେଙ୍କ ମନର ଭାବ ଜାଣି, ହସି କହିଲେ—“ଅତି ଭାଗ୍ୟବତୀମାନେ, ଆସ, ବସ। ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ କଣ କରିପାରିବି? ତୁମେ ଆମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛ, ଏହା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋତେ ଅକ୍ଷୟ ଓ ନିର୍ମଳ ଭକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି। ଜୀବନ, ବୁଦ୍ଧି, ମନ, ଆତ୍ମା, ପତ୍ନୀ, ସନ୍ତାନ, ଧନ—ସବୁ ମୋ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ପ୍ରିୟ ହୁଏ; ଏହିପରି ଆଉ କିଏ ପ୍ରିୟ ହେବ?” “ଏବେ ତୁମେ ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳକୁ ଯାଅ, ତୁମ ପତିମାନେ ତୁମେ ଥିଲେ ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିପାରିବେ।” ବ୍ରାହ୍ମଣ ବଧୂମାନେ କହିଲେ—“ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏପରି କଠୋର କଥା କହନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଆମେ ନିଜ ନିଜ ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବ ଛାଡ଼ି, ତୁମ ଚରଣ ଧୂଳି ମୁଣ୍ଡରେ ଧରିବା ପାଇଁ ଆସିଛୁ। ଏବେ ଆମ ପତି, ପିତା, ପୁଅ, ଭାଇ, ବନ୍ଧୁ—କେହି ଆମକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବେ ନାହିଁ। ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ତୁମ ଚରଣ ଶରଣ ଛଡ଼ି ଆମ ପାଇଁ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ। ଦୟାକରି ଆମକୁ ଶରଣ ଦିଅ।” ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ—“ତୁମ ପତି, ପିତା, ଭାଇ, ପୁଅ କିମ୍ବା ଆଉ କେହି ଦୁଃଖୀ ହେଉନାହିଁ। ସମସ୍ତ ଲୋକ, ଦେବତା, ଜନ୍ତୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଏବେ ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ କରିବେ, କାରଣ ତୁମେ ମୋ ସଂଯୋଗରେ ଆସିଛ। ଏହି ଜଗତରେ ଶରୀରିକ ସଂଯୋଗ ପ୍ରେମ ପାଇଁ ନୁହଁ; ତୁମେ ମନ ମୋତେ ଲଗାଇଲେ ଶୀଘ୍ର ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।" ଶୁକଦେବ କହିଲେ—ଏଭଳି ଉପଦେଶ ପାଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ବଧୂମାନେ ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳକୁ ଫେରିଗଲେ, ଏବଂ ପତିମାନେ ଇର୍ଷ୍ୟା ଛାଡ଼ି, ନିଜ ଘରବାଳି ସହିତ ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ। ସେଠାରେ ଗୋଟିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବଧୂ, ପତି ଦ୍ୱାରା ରୋକାଯିବାରୁ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ଓ ନିଜ ଶରୀର ଛାଡ଼ି ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ଶ୍ରୀଗୋବିନ୍ଦ ସେଉଁଠି ନେଇଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଚାରିପ୍ରକାର ଭୋଜନରେ ଗୋପମାନେକୁ ଖୁଆଇଲେ, ଏବଂ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ସେଉଁଠି ଭୋଜନ କଲେ। ଏଭଳି ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ରୂପ, କଥା ଓ କ୍ରୀଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଗାଈ, ଗୋପ ଓ ଗୋପୀମାନେକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଲେ।