ଓଡ଼ିଆ ନାରେଟିଭ୍: ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ଗୋପୀମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏବେ ତମେ ବ୍ରଜକୁ ଫେରିଯାଅ, ତମେ ଯେଉଁ ଉପବାସ ନିଷ୍ଠା କରିଥିଲା, ତାହା ମୋ ପୂଜା ପାଇଁ ଥିଲା। ଆଗାମୀ ରାତିଗୁଡିକରେ ତମେ ମୋ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରିବା।" ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ପାଇଁ ଗୋପୀମାନେ, ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇଥିବା ଅନୁଭବ କରି, କଷ୍ଟ ସହି ବ୍ରଜକୁ ଫେରିଗଲେ, ତାଙ୍କର ଚିତ୍ତ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ପଦପଦ୍ମରେ ଲଗାଇ ରଖିଲେ। ତାପରେ, ଦେବକୀନନ୍ଦନ କୃଷ୍ଣ, ତାଙ୍କ ଭାଇ ବଳରାମ ଓ ଗୋପବାଳକମାନେ ସହିତ ଗାଁରୁ ଦୂରେ ଗଂଗା ଚରାଇବାକୁ ଯାଇଲେ। ମଧ୍ୟାହ୍ନର ତୀବ୍ର ଧୂପରେ ଗଛମାନେ ନିଜ ଶରୀରକୁ ଛାଁ ଦେଇ ଛତା ପରି ରଖିଥିଲେ। ଏହା ଦେଖି କୃଷ୍ଣ ବ୍ରଜବାସୀମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଓ ଷ୍ଟୋକକୃଷ୍ଣ, ଓ ଅଂଶୁ, ଶ୍ରୀଦାମ, ସୁବଳ, ଅର୍ଜୁନ, ବିଶାଳ, ଋଷଭ, ତେଜସ୍ବିନ, ଦେବପ୍ରସ୍ଥ, ବରୂଥପା! ଏହି ମହାପୁରୁଷମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜ ଜୀବନ ଦେଇଛନ୍ତି। ବାୟୁ, ବର୍ଷା, ଧୂପ, ଶୀତ ସହି ଆମେ ଉପକୃତ ହେଉଛୁ।" “ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଧନ୍ୟ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ତାଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ସତ୍ପୁରୁଷମାନେ ପ୍ରାର୍ଥନାକୁ କଦାପି ନାକାରନ୍ତି। ପତ୍ର, ଫୁଲ, ଫଳ, ଛାଁ, ମୂଳ, ଚାଲ, କାଠ, ଗନ୍ଧ, ଦ୍ରବ, ଆଖି, ଅସ୍ଥି ଦେଇ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ଏହି ଭାବେ ଜନ୍ମର ସାର୍ଥକତା ହେଉଛି: ଜୀବନ, ଧନ, ବୁଦ୍ଧି, ଓ ଉଚ୍ଚାରଣ ଦ୍ୱାରା ସଦା ସ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରିବା।" ଏଭଳି କଥା କହି, କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ଗଛର ତଳ ଦ୍ୱାରା ଯମୁନା ନଦୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଉନ୍ମତ ଶାଖା, ଫୁଲ, ଫଳ ଓ ପତ୍ରର ମଧ୍ୟରେ। ଏଠାରେ, ଗାଈମାନେ ପାଣି ପିଇଲେ, ଗୋପବାଳକମାନେ ମଧୁର ଶୀତଳ ପାଣି ଆତ୍ମସ୍ତୁତିରେ ପିଇଲେ। ଯମୁନାର ଉପବନରେ ଗାଈମାନେ ଆପଣେ ଚରିଥିଲେ, ତେବେ କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ଗୋପବାଳକମାନେ ସହିତ ତାଙ୍କର ଭୋକ ଅନୁଭବ କରିଲେ। ଏବେ ଗୋପବାଳକମାନେ ଚିନ୍ତା କରି କହିଲେ: “ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହେଲେ, ଜୀବ ନିଜକୁ ଭୁଲିଯାଏ; ମୃତ୍ୟୁ ହେଉଛି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୁଲିଯିବା। ଜନ୍ମ ହେଉଛି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗର ସ୍ୱୀକାର, ଏହା ସ୍ୱପ୍ନ କିମ୍ବା କଳ୍ପନା ପରି। ସ୍ୱପ୍ନ କିମ୍ବା କଳ୍ପନା ପୂର୍ବରୁ ମନେ ନାହିଁ, ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ ନିଜକୁ ନୂତନ ଭାବରେ ଦେଖିବା। ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ଭୋଗ୍ୟବସ୍ତୁ ଓ ମନର ଏହି ତ୍ରିପ୍ରକାର ରୂପ ପ୍ରକୃତିରେ ପ୍ରକାଶିତ; ଅନ୍ତର ଓ ବାହ୍ୟ ଭେଦ ଲୋକମାନେ କରନ୍ତି, ଭଲ ଓ ମନ୍ଦ କାର୍ଯ୍ୟ ପରି।" “ପ୍ରିୟ, ପ୍ରାଣୀମାନେ ସଦା ଉତ୍ପନ୍ନ ଓ ନଶ୍ଟ ହେଉଛନ୍ତି; ସ୍ୱଳ୍ପ ଓ ତୀବ୍ର କାଳର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏହା ଦେଖିବା ଯାଏ ନାହିଁ। ଅଗ୍ନି, ଝରଣା, ଓ ଗଛର ଫଳ ପରି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଅବସ୍ଥା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ। ଦୀପକୁ ଅଗ୍ନି, ପାଣିକୁ ଝରଣା, ମଣିଷକୁ ମଣିଷ ଭାବି କହାଯାଏ; ଏହି କଥା ଭ୍ରମ, ଦୀର୍ଘ ଜୀବନର ଧାରଣା ଭ୍ରମ।" “ଏହି ମଣିଷ ନିଜ କର୍ମର ମୂଳରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ହେଉଛି ବିଚାର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଏହା ଭ୍ରମ, ଅଗ୍ନି କାଠରେ ଆସି ଚାଲିଯାଏ ପରି। ଗର୍ଭାଧାନ, ଗର୍ଭାବସ୍ଥା, ଜନ୍ମ, ଶିଶୁ, ଶିଶୁବୟସ, ଯୁବକ, ପ୍ରଉଢ, ବୃଦ୍ଧ, ମୃତ୍ୟୁ—ଏହି ନଉ ଅବସ୍ଥା ଶରୀରର। ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ଶରୀର ଭ୍ରମର ଦ୍ୱାରା ମିଳିଥାଏ; ଗୁଣ ସହିତ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହେଲେ ଏହି ଶରୀର ମିଳିଥାଏ କିମ୍ବା ଛାଡି ଦିଅଯାଏ।" “ପିତା ଓ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମାର ଆଗମନ ଓ ବିଲୟ ବୁଝାଯାଏ; କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଆଗମନ ଓ ବିଲୟର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଛି, ସେ ଦୁଇଟି ଦ୍ୱାରା ବିବେଚିତ ହୁଏ ନାହିଁ। ଗଛର ମୂଳ ଓ ଫଳ ଜାଣିଥିଲେ ଏହାର ଜନ୍ମ ଓ ନଶ୍ଟ ଉପରେ ଅଲଗା ହୁଏ, ଏଭଳି ଦର୍ଶକ ଶରୀରରୁ ଅଲଗା।" “ଏଭଳି, ଯିଏ ପ୍ରକୃତି ଓ ଆତ୍ମାର ଭେଦ ବୁଝି ନାହିଁ, ସମ୍ପର୍କରେ ଭ୍ରମିତ, ସେ ସଂସାରରେ ପ୍ରବେଶ କରେ। ସତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଦେବତା, ରଜସ୍ ଦ୍ୱାରା ଦାନବ ଓ ମଣିଷ, ତମସ୍ ଦ୍ୱାରା ପିଶାଚ ଓ ପଶୁ ଅବସ୍ଥା ମିଳିଥାଏ; କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଏହିଅଂଶରେ ଘୂମିଯାଏ।" “ଅନ୍ୟମାନେ ନାଚିବା ଓ ଗାଇବା ଦେଖି ଏହିପରି ଅନୁକରଣ କରିଥାଏ; ଅବସ୍ଥା ଦେଖି ଅନ୍ୟମାନେ ଅନୁସରଣ କରିଥାଏ। ଜଳ ଚଳିଲେ ଗଛ ଚଳିଥାଏ, ଚକୁ ଘୁରିଲେ ପୃଥିବୀ ଘୁରିଥାଏ—ଏଭଳି ଭ୍ରମ ହୁଏ।" “ମନର ଭାବନା ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗ ଅସତ୍ୟ, ଏହା ସ୍ୱପ୍ନର ଦୃଶ୍ୟ ପରି; ଦାସାର୍ହ ଅନୁବଂଶୀ, ଆତ୍ମା ପାଇଁ ସଂସାର ଅସତ୍ୟ। ଭୋଗ୍ୟବସ୍ତୁ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସଂସାର ଚକ୍ର ଚାଲିଥାଏ; ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗରେ ଲିନ ହେଲେ ଦୁଃଖ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଓ ଜାଗରଣରେ ଦେଖିବା।" “ଉଦ୍ଧବ, ଅନିଶ୍ଚିତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା ଭୋଗ୍ୟବସ୍ତୁରେ ଲିନ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଆତ୍ମାର ଧାରଣାରୁ ଜନ୍ମିତ ଭ୍ରମକୁ ଦେଖ, ଏହି ଅବିଧା ଭୁଲକୁ ଚିହ୍ନଟ କର।" “ଯଦି ଅନ୍ୟମାନେ ତୁମକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଉପେକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଉପହାସ କରନ୍ତି, ଇର୍ଷ୍ୟା କରନ୍ତି, ମାରନ୍ତି, ଅଟକାନ୍ତି, ଜୀବିକା ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି, ଅଜ୍ଞମାନେ ତୁମକୁ ଥୁଇଁ ଦିଅନ୍ତି, ପିଶାବ କରନ୍ତି, ଅନେକ ଭାବେ ଉପଦ୍ରବ କରନ୍ତି—ସେଥିରେ ମଧ୍ୟ ଯିଏ ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରେ, ସେ ନିଜ ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ଉନ୍ନତି କରିବା ଉଚିତ।" ଉଦ୍ଧବ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଏହି ଉପଦ୍ରବ ଆତ୍ମାରେ ଅସହ୍ୟ, ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟଦାୟକ; ପ୍ରଭୁ, ଏହାକୁ କିପରି ବୁଝିବି? ଏହି କ୍ଷମା ଏତେ ଦୁର୍ଲଭ, ପ୍ରକୃତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ; କିନ୍ତୁ ତୁମର ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା, ଶାନ୍ତ, ଓ ପଦପଦ୍ମରେ ଶରଣ ନେଇଥିବା ଲୋକମାନେ ଛଡ଼ି।" “ବୃହସ୍ପତି ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱର ଶିକ୍ଷାରେ, ହରି ନିଜ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନରେ, ଗାଈ, ଗୁରୁ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିରେ ବିଷ୍ୱକ୍ସେନାକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।" “ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକର ପୁରୁଷମାନେ ପ୍ରଶଂସା ଓ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ନାରୀମାନେଙ୍କ ଚିତ୍ତରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ରାମ ଭଳି ଧର୍ମିକମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ।" “ଭୋଜନ ଓ ଅର୍ପଣ ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ୱାନ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କର ଜନାନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଆନ୍ତି।” ଏହି ସମୟରେ, ଗୋପବାଳକମାନେ କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଓ ବଳରାମ, ଓ କୃଷ୍ଣ, ଦୁଷ୍ଟମାନେଙ୍କ ନାଶକ, ଏହି ଭୋକ ଆମକୁ କଷ୍ଟ ଦେଉଛି; ତୁମେ ଏହାର ନିବାରଣ କରିବା ଉଚିତ।