ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି ଭୃଜର କନ୍ୟାମାନେ ବୁଝିପାରିଲେ ଯେ, ନିର୍ବସ୍ତ୍ର ହୋଇ ସ୍ନାନ କରିବା ତାଙ୍କର ବ୍ରତ ଉଲ୍ଲଂଘନ ହେଉଛି। ସେମାନେ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ, କାରଣ ଏହା ସ୍ୱୟଂ ଭଗବାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଥିଲା, ଏବଂ ଏହାରେ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ। ସେମାନେ ଏପରି ଭାବେ ଭୁମିରେ ଶିର ନମାଇଥିବା ଦେଖି, ଦେବକୀନନ୍ଦନ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ କୃପାରସିକ୍ତ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ପୋଷାକ ଫେରାଇଦେଲେ। ଏହି ଖେଳ ମଧ୍ୟରେ ଯଦିଓ ସେମାନେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଉପହାସ ଓ ଲଜ୍ଜାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୋଷାକ ନେଇଯିବାଠାରୁ ଅସୁବିଧା ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କେବେ ମନେ ରଞ୍ଜନ କଲେ ନାହିଁ, ବରଂ ତାଙ୍କର ସାଙ୍ଗ ଉପରେ ଅନନ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ନେବା ପରେ, ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ପ୍ରିୟତମ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସାଙ୍ଗ ମିଳିବା ଆଶାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, ଲଜ୍ଜାରେ ନଜର ନିମ୍ନ କରି ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଯିବାକୁ ଚାହିଲେ ନାହିଁ। ତାଙ୍କର ଚରଣ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଆଶା ବୁଝି, ଦାମୋଦର ଭଗବାନ ସେହି ବ୍ରତପାଳିତା କନ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ବିଷୟରେ କହିଲେ। "ହେ ସାଧ୍ୱୀମାନେ, ତୁମେ ମୋତେ ଉପାସନା କରିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା ନେଇଛ, ଏହା ମୋତେ ଜଣାଶୁଛି। ମୁଁ ଏହାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରେ, ଏବଂ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପୂରଣ ହେବ। ଯେଉଁମାନେ ମନେ ମୋତେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଇଚ୍ଛା କେବେ ଅସତ୍ୟ ଭାବରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଭାବେ ଭୁନା ଓ ଉସିଆ କଠା ଚାଷ ହେବାକୁ ଯାଏ ନାହିଁ। ଏବେ ତୁମେ ତୁମର ବ୍ରତ ସିଦ୍ଧ କରି ବ୍ରଜକୁ ଯାଅ। ଆସନ୍ତା ରାତିଗୁଡ଼ିକରେ ତୁମେ ମୋ ସହ ରମଣ କରିବ, କାରଣ ଏହି ବ୍ରତ ମୋର ଉପାସନା ପାଇଁ କରିଥିଲେ।" ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏପରି ଭାବରେ ଭଗବାନଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ସେମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇ ବ୍ରଜକୁ ଫେରିଗଲେ, ଯଦିଓ ତାଙ୍କର ମନ ତାଙ୍କର ଚରଣକୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲା। ଏଉଁପରେ ଦେବକୀନନ୍ଦନ କୃଷ୍ଣ ଗୋପବାଳକମାନଙ୍କ ସହିତ ବୃନ୍ଦାବନ ଛାଡ଼ି, ତାଙ୍କ ଭାଇ ବଳରାମ ସହିତ ଦୂରକୁ ଗୋବଳୟ କରିବାକୁ ଚଲିଗଲେ। ସେଠାରେ ତୀବ୍ର ଦୂପର ବେଳିରେ ଗଛମାନେ ନିଜ ଦେହକୁ ଛାୟାର ଛତା ଭାବେ ଦେଇଥିବା ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ ବ୍ରଜବାସୀମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ଷ୍ଟୋକକୃଷ୍ଣ, ଅଂଶୁ, ଶ୍ରୀଦାମ, ସୁବଲ, ଅର୍ଜୁନ, ବିଶାଳ, ଋଷଭ, ତେଜସ୍ବିନ, ଦେଵପ୍ରସ୍ଥ, ବରୂଥପ! ଏହି ମହାନ ଆତ୍ମାମାନଙ୍କୁ ଦେଖ, ସେମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜୀବନ ଦେଇଥିବା। ବାୟୁ, ବର୍ଷା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶୀତ ଝେଲି ସେମାନେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ନିଶ୍ଚୟ ଧନ୍ୟ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି। ଏହି ଭଲମନେ ଯେପରି ଆଶ୍ରୟ ଚାହିଁଥିବାକୁ କେବେ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେପରି। ସେମାନେ ପତ୍ର, ଫୁଲ, ଫଳ, ଛାୟା, ମୂଳ, ଛାଲ, କାଠ, ଗନ୍ଧ, ରସ, ଖର, ଅଙ୍ଗାର, ଅସ୍ଥି ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ଏହି ଭାବେ ଜନ୍ମର ସଠିକ ତାତ୍ପର୍ୟ ହେଉଛି—ଜୀବନ, ଧନ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଭାଷା ଦ୍ୱାରା ସର୍ବଦା ଉତ୍ତମ କାମ କରିବା।" ଏଭଳି କହି, କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ତରୁଣ ଶାଖା, ଫୁଲ, ଫଳ, ଓ ପତ୍ର ରେ ଭରିଥିବା ଗଛମାନଙ୍କ ଗଛତଳ ଦ୍ୱାରା ଯମୁନା ତଟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ ଶୁଧ୍ଧ, ଶୀତଳ ଓ ଶୁଭ ପାଣିରେ ଗାଈମାନେ ପିଇବା ପରେ, ଗୋପବାଳକମାନେ ମଧୁର ପାଣି ଆପଣମାନେ ମନ ଭରି ପିଲେ। ଯମୁନା ଉପକୂଳର ଉଦ୍ୟାନରେ ଗାଈମାନେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଚରୁଥିଲେ, କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ତାଙ୍କ ସହ ଯାଇ, ଖାଦ୍ୟ ଅଭାବରେ ଭୋକା ଥିବାରୁ ଗୋପମାନେ କହିଲେ: "ଇନ୍ଦ୍ରିୟବିଷୟରେ ଆସକ୍ତି ଥିବା ଜୀବ ନିଜକୁ ପୁଣି ମନେ ପକାଇପାରେ ନାହିଁ; ମୃତ୍ୟୁ ହେଉଛି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୁଲିଯିବା। ଜନ୍ମ, ଯଦିଓ ଅନୁଭୂତି ହେଉଛି, ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରିୟବିଷୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା, ସ୍୵ପ୍ନ କିମ୍ବା କଳ୍ପନା ପରି। ଯେପରି ଗତ ସ୍୵ପ୍ନ କିମ୍ବା କଳ୍ପନା ମନେ ଆସେ ନାହିଁ, ସେପରି ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ନୂତନ ଦେହକୁ ଦେଖିଥାଏ, ପୂର୍ବ ଦେହ ମନେ ରହେ ନାହିଁ। ଏହି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ବିଷୟ ଓ ମନର ତିନିପ୍ରକାର ଉପସ୍ଥିତି ଦେହରେ ଦେଖାଯାଏ; ଭିତର ଓ ବାହାରର ବିଭାଜନ ମନୁଷ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ, ଯେପରି ଭଲ ଓ ଖରାପ କାର୍ଯ୍ୟ ହୁଏ। ଏହିପରି, ଜୀବ ନିରନ୍ତର ଉତ୍ପନ୍ନ ଓ ନଶ୍ୱର ହୁଅନ୍ତି; ସମୟର ଅଦୃଶ୍ୟ ଓ ତ୍ୱରିତ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏହା ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ଯେପରି ଅଗ୍ନିଶିଖା, ଝରଣା ଓ ଗଛର ଫଳର ଅବସ୍ଥା ଅଛି, ସେପରି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ବୟସ ଓ ଅବସ୍ଥା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ। ଏହି ଦୀପକୁ ଶିଖା, ଏହି ପାଣିକୁ ଝରଣା, ଏହି ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ମଣିଷ ବୋଲି କୁହାଯାଏ—ଏହି ଭାଷା ଭ୍ରମ, ଯେପରି ଅବିନାଶୀ ଜୀବନର ଧାରଣା ଭ୍ରମ। ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ କର୍ମର ଫଳରୁ ଜନ୍ମ ନେଉଛି କିମ୍ବା ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରୁଛି ବୋଲି ଭାବିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯେପରି କାଠରେ ଅଗ୍ନି ଦେଖି ଉଠିବା ଓ ନଶ୍ୱର ଭାବ ଭ୍ରମ, ସେପରି। ଗର୍ଭାଧାନ, ଗର୍ଭାବସ୍ଥା, ଜନ୍ମ, ଶିଶୁବୟସ୍, ବାଳ୍ୟ, ଯୌବନ, ପ୍ରଉଢ଼, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ମୃତ୍ୟୁ—ଏହି ନଅଟି ଦେହର ଅବସ୍ଥା। ଏହି ଉଚ୍ଚ-ନିମ୍ନ ଦେହଗୁଡ଼ିକ ମନର କଳ୍ପନାର ନିମିତ୍ତେ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ ଓ ତ୍ୟାଗ ହୁଏ। ଆତ୍ମାର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ବିନାଶ ପିତା-ପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଧାରଣା କରାଯାଏ; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଠାରେ ଯଥାର୍ଥ ଜ୍ଞାନ ରହିଛି, ସେଠାରେ ଏହି ଦୁଇଟି ଲକ୍ଷଣ ନାହିଁ। ଯେପରି ଗଛର ବୀଜ ଓ ଫଳ ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ତାହାର ଜନ୍ମ ଓ ବିନାଶ ବୁଝିପାରେ କିନ୍ତୁ ଗଛରୁ ଅଲଗା, ସେପରି ଦେହର ସାକ୍ଷୀ ଆତ୍ମା ଅଲଗା। ଏଭଳି ଯେଉଁବେଳେ ମନୁଷ୍ୟ ଆତ୍ମାକୁ ପ୍ରକୃତିରୁ ଅଲଗା କରିପାରେ ନାହିଁ, ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ ସଂସାରରେ ପ୍ରବେଶ କରେ। ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣ ସହିତ ଏକତା ଦେବତା, ରଜସ୍ ସହିତ ଦାନବ ଓ ମନୁଷ୍ୟ, ତମସ୍ ସହିତ ପିଶାଚ ଓ ପଶୁ ଅବସ୍ଥା ପ୍ରଦାନ କରେ; କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଘୁଞ୍ଚି ଘୁଞ୍ଚି ଫେରେ। ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତ କରୁଥିବା ଦେଖି ଏକଠି କରେ; ଏପରି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଗୁଣ ଦେଖି, ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନୁକରଣ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ।