ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଉଦାହରଣ ଦେଇ ବର୍ଣ୍ଣନା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ—ଯେପରି ଗଛର ମୂଳରୁ ଶିଖା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରସ ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେହି ରସ ଯେପରି ଅଲଗା ହୋଇ ଚାଖିବାକୁ ନ ମିଳିଲେ ଉପଭୋଗ ହୁଏ ନାହିଁ, ତେଣୁ ସେହି ରସ ଯେତେବେଳେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅଲଗା ହୁଏ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ହୁଏ। ଏହିପରି ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଦେଇ କହାଯାଏ, ଦୁଧ ଭିତରେ ଘୃତ ରହିଥାଏ କିନ୍ତୁ ତାକୁ ଅଲଗା କରିବା ପରେ ମାତ୍ର ତାହାର ଆସ୍ୱାଦ ମିଳେ; ଏହି ଗାଈର ଦାନ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ଏହିପରି, ଚିନି ମୂଳ ଠାରୁ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅଲଗା କରିବା ପରେ ମାତ୍ର ତାହା ମିଠା ଲାଗେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଏହି କଥା କୁହାଯାଏ ଯେ, ଭାଗବତ କଥା ମଧ୍ୟ ଏପରି। ଏହି ପୂରାଣ ଯାହାକୁ ଭାଗବତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାହାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ମାନନ୍ତି। ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ସ୍ଥାପନା ପାଇଁ। ଅନେକ ବେଦ ଓ ବେଦାନ୍ତ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିବା, ଗୀତା ରଚନାକାର ଭୃଗୁ ବ୍ୟାସ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖ ଦ୍ୱାରା ବିବ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଥିଲେ, ଅଜ୍ଞାନର ସମୁଦ୍ରରେ ଡୁବିଯାଇଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ତୁମେ, ନାରଦ, ଚାରିଟି ଶ୍ଲୋକ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଭାଗବତ କଥାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ; ସେହି କଥା ଶୁଣି ବ୍ୟାସଦେବ ତୁରନ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିଥିଲେ। ଏହିପରି, ତୁମେ ଯେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛ, ତାହାର କାରଣ କ’ଣ? ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ କଥା ଶୁଣିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏହା ଦୁଃଖ ଓ ବିଷାଦକୁ ନାଶ କରେ। ନାରଦ କହିଲେ: ସେହି ଦୃଷ୍ଟି ଯାହା ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟକୁ ଦୂର କରେ ଓ ଜନ୍ମ ମୃତ୍ୟୁ ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ପରମ ଶୁଭ ଦାନ କରେ, ପବିତ୍ର ମନ୍ଦ ମଧୁର କଥାର ରସରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ପ୍ରେମ ପ୍ରକାଶ ପାଇଁ ଯାହାକୁ ଶରଣ ନେଇଛି, ସେହି ଦୃଷ୍ଟିକୁ ମୁଁ ଶରଣ ନେଇଛି। ଅନେକ ଜନ୍ମର ଶୁଭ କର୍ମ ଫଳରେ ଯେତେବେଳେ କାହାରୋ ସାଧୁ ସଙ୍ଗ ମିଳେ, ତେବେ ଅଜ୍ଞାନ ଓ ଅହଂକାରର ଅନ୍ଧକାର ଦୂର ହୋଇ ଭେଦବୁଦ୍ଧି ଉପଜେ। ଏଉଁପରି, ଏହି ଭାଗବତର ମହିମା ଅପାର। ଏହା ଶୁଣିଲେ ଜଣେ ଭକ୍ତ ତୃପ୍ତି ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ନାରଦ କହିଲେ: ମୁଁ ଏହି ଶୁକଦେବଙ୍କ ଉପଦେଶର ଜ୍ଞାନ ଯଜ୍ଞ କରିବି, ଏହି ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ସ୍ଥାପିତ ହେବ। କିନ୍ତୁ, ମୁଁ କେଉଁଠି ଏହି ଯଜ୍ଞ କରିବି? ଏହି ଶୁକର ଶାସ୍ତ୍ରର ମହିମା କେଉଁଠି ଉଚ୍ଚାରିତ ହେବ? ଏହି କଥା କିଏ କହିବେ? ଏହି ଭାଗବତ କଥା କେତେ ଦିନ ଶୁଣିବା ଉଚିତ? କ’ଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସରଣ କରିବା ଦରକାର? ତେବେ କୁମାରମାନେ କହିଲେ: ନାରଦ, ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ଆନନ୍ଦ ନାମକ ଏକ ଶୁଭ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି, ସେଠି ଅନେକ ଋଷିମୁନି, ଦେବତା, ସିଦ୍ଧମାନେ ଆସନ୍ତି, ସେଠି ନାନା ପ୍ରକାର ଗଛ ଓ ଲତା ରହିଛି, ତାଜା ମୃଦୁ ବାଳୁ ଦେଖାଯାଏ। ସେଠି ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନ, ସୁଗନ୍ଧିତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କମଳ ଫୁଲ ରହିଛି, ଏଠାରେ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଶତ୍ରୁତା ରହିଥାନ୍ତି ନାହିଁ। ଏଠି ଦୁଃଖିତ ଓ ଦୁର୍ବଳ ଦେହ ଦେଖି, ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭକ୍ତି ପ୍ରବେଶ କରିବ। ଯେଉଁଠି ଭାଗବତ କଥା ଚାଲିଥାଏ, ସେଠି ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ଯୁବା ହୋଇ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ। ଏପରେ ସୂତ କହିଲେ: ଏହିପରି କହି, ସେଇ କୁମାରମାନେ ଓ ନାରଦ ଏକାଥିରେ ଗଙ୍ଗା ତଟକୁ ଯାଇ, ଭାଗବତ କଥା ର ସୁଧା ପାନ କରିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେମାନେ ଯେତେବେଳେ ତଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ତେବେ ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକ, ଦେବ ଲୋକ, ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକରେ ବଡ଼ ଉତ୍ସାହ ଦେଖା ଦେଲା। ସମସ୍ତେ ଭାଗବତର ଅମୃତ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବାକୁ ଦୌଡ଼ିଆସିଲେ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଭୈଷ୍ଣବମାନେ ପ୍ରଥମେ ଆସିଥିଲେ। ଭୃଗୁ, ବଶିଷ୍ଠ, ଚ୍ୟବନ, ଗୌତମ, ମେଧାତିଥି, ଦେବଳ, ଦେବରାତ, ରାମ, ଗାଧିପୁତ୍ର, ଶାକଳ, ମୃକଣ୍ଡୁପୁତ୍ର, ଅତ୍ରି, ପିପ୍ପଳାଦ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ଋଷିମୁନି, ତାଙ୍କର ପୁଅ, ଶିଷ୍ୟ, ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ମହାସ୍ନେହରେ ଆସିଥିଲେ। ଯୋଗୀଶ୍ଵର ବ୍ୟାସ, ପରାଶର, ଛାୟାଶୁକ, ଜାଜଲି, ଜହ୍ନୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ବେଦ, ବେଦାନ୍ତ, ମନ୍ତ୍ର, ତନ୍ତ୍ର, ଦଶ ଓ ସପ୍ତ ପୁରାଣ, ଷଡ୍ଶାସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ସେଠି ଆସିଥିଲେ। ଗଙ୍ଗା ଆଦି ନଦୀ, ପୁଷ୍କର ଆଦି ସରୋବର, ତୀର୍ଥ, ଦିଗ୍ବଳୟ, ଦଣ୍ଡକ ଆଦି ଅରଣ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ପାହାଡ଼, ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ; ତେବେ ଭୃଗୁ ତାଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ ନେଇଆସିଲେ। ନାରଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୀକ୍ଷିତ ହୋଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସନ ଦିଆଯାଇ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, କୁମାରମାନେ କୃଷ୍ଣ ଧ୍ୟାନରେ ଉପବେଶ କଲେ। ଭୈଷ୍ଣବ, ବିରକ୍ତ, ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ସାମ୍ନାରେ ଦଢ଼ି ହୋଇଥିଲେ, ନାରଦ ସେମାନଙ୍କ ଆଗରେ ଦଢ଼ି ହୋଇଥିଲେ। ଏକ ସ୍ଥାନରେ ଋଷିମାନେ, ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଦେବମାନେ, ଅନ୍ୟେଠି ବେଦ, ଉପନିଷଦ, ତୀର୍ଥ, ଅନ୍ୟେଠି ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ବସିଥିଲେ। ବିଜୟ ଧ୍ୱନି, ନମସ୍କାର ଧ୍ୱନି, ଶଂଖ ଧ୍ୱନି ଉଠିଲା; ଭୁନା ଧାନ ଓ ଫୁଲର ବିପୁଳ ବିକ୍ଷେପ ହେଲା। ଦେବମାନେ ତାଙ୍କର ବିମାନରେ ଚଢ଼ି, କାମନାତାରୁ ଫୁଲ ବର୍ଷା କରିଲେ। ଏହିପରି ମନଃସ୍ଥିର ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସେମାନେ ନାରଦଙ୍କୁ ଭାଗବତର ମହିମା ସ୍ପଷ୍ଟ କରି କହିଲେ। କୁମାରମାନେ କହିଲେ: ଏବେ ଆମେ ଶୁକଙ୍କ ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ମହିମା କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା, ଯାହା ଶୁଣିବା ମାତ୍ରେ ମୁକ୍ତି ହସ୍ତଗତ ହୁଏ। ଏହି ଭାଗବତ କଥା ସଦା ସେବନୀୟ, ସଦା ଶ୍ରବଣୀୟ; କେବଳ ଶୁଣିଲେ ହରି ହୃଦୟରେ ବାସ କରନ୍ତି। ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥ ଅଠର ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ରେ ଗଠିତ, ବାରଟି ସ୍କନ୍ଧ ଅଛି; ଏହିପରିକଥା ପରୀକ୍ଷିତ ଓ ଶୁକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଛି—ଏହି ଭାଗବତ କଥାକୁ ଶୁଣ। ଏହି ସଂସାର ଚକ୍ରରେ ଲୋକ ଅଜ୍ଞାନରେ ଭ୍ରମଣ କରିଥାଏ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ କ୍ଷଣ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଶୁକଙ୍କ ଶାସ୍ତ୍ରର ଉପଦେଶ କାନରେ ପଡ଼ିନାହିଁ। ଅନେକ ଶାସ୍ତ୍ର ପୁରାଣ ଶୁଣିବା ରେ କ’ଣ ଉପକାର? ଏକ ମାତ୍ର ଭାଗବତ ମୁକ୍ତି ଦାନ କରେ। ଯେଉଁ ଘରେ ଦୈନିକ ଭାଗବତ କଥା ହୁଏ, ସେଉଁଠି ପୂଣ୍ୟତୀର୍ଥ ରହିଥାଏ, ଘରବାସୀଙ୍କର ପାପ ନାଶ ହୁଏ।