ବ୍ରଜର ଗୋପୀମାନେ ଏକ ମାସ ଧରି ନିଜ ମନକୁ କୃଷ୍ଣ ଉପରେ ଅଟୁଟ ରଖି, ଭଦ୍ରକାଳୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଓ କାଟ୍ୟାୟନୀ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉପରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିଲେ—“ହେ କାଟ୍ୟାୟନୀ, ମହାଶକ୍ତି, ମହାଯୋଗିନୀ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶାସକ, ହେ ଦେବୀ, ନନ୍ଦନନ୍ଦନକୁ ଆମର ପତି କର; ଆମେ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ।” ଏହି ପୂଜା ଏବଂ ବ୍ରତରେ, ସେମାନେ ଦୃଢ଼ ଇଚ୍ଛାରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନିଜ ପତି ଭାବରେ ଚାହିଥିଲେ। ପ୍ରତିଦିନ ସେମାନେ ସକାଳେ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହ ଉଠି, ହାତକୁ ହାତ ଧରି, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗୀତ ଗାଇ, କାଲିନ୍ଦୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନକୁ ଯାଉଥିଲେ। ଏକଦିନ, ସେମାନେ ନଦୀ କୂଳକୁ ଯାଇ, ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ଭଳି ଜଳରେ ଖେଳିବା ପାଇଁ ଜମା କପଡ଼ା ଛାଡ଼ି, ମନରେ ହର୍ଷ ଭରି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗୀତ ଗାଇ ଜଳରେ ଖେଳିବାରେ ଲଗିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଯୋଗୀମାନ୍ୟଙ୍କ ନାୟକ, ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ, ଗୋପୀମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବୁଝି, ନିଜ ସଂଗୀମାନେ ସହିତ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବାକୁ ଆସିଲେ। ସେ ତ୍ୱରିତ କରି ଗୋପୀମାନଙ୍କର କପଡ଼ା ନେଇ, ଏକ କଦମ୍ବ ଗଛରେ ଚଢ଼ିଗଲେ; ବାଳକମାନେ ସହ ହସି ହସି ଗୋପୀମାନେ ପାଇଁ ମଜା କରି କହିଲେ, “ଆସ, ଜଣେ ଜଣେ ନିଜ ଜମା ନେଇ ଯାଉ; ମୁଁ ମଜା କରୁନାହିଁ, ସତ୍ୟ କହୁଛି, ଯଦି ତୁମେ ବ୍ରତରେ କ୍ଳାନ୍ତ ହେଇଯାଇଛ। ମୁଁ ପୂର୍ବେ କେବେ ମିଥ୍ୟା କହିନାହିଁ, ଏହି ଛୋଟ ଲୋକମାନେ ଜାଣନ୍ତି; ହେ ସୁନ୍ଦରୀମାନେ, ଜଣେ ଜଣେ ଆସି ନିଜ କପଡ଼ା ନିଅ, ସମସ୍ତେ ଏକାସାଥି କରିନାହିଁ।” କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଏହି ମଜା ଦେଖି, ଗୋପୀମାନେ ଲଜ୍ଜାରେ ଏକାଉଁଠା ଦେଖିଲେ, ହସିଲେ, କିନ୍ତୁ ଜଳରୁ ବାହାରିଲେନାହିଁ। ଗୋବିନ୍ଦ କହିବା ସମୟରେ, ଗୋପୀମାନେ ଠଣ୍ଡା ଜଳରେ ଗଳା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଡୁବି ଥିବା, ମନ ଉତ୍କଳିତ ହେଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ନନ୍ଦନନ୍ଦନ, ଆମକୁ ସମ୍ମାନ କର; ଆମେ ଜାଣିଛୁ ତୁମେ ବ୍ରଜ ର ଗର୍ବ; ଆମକୁ ଆମ କପଡ଼ା ଦିଅ, ଆମେ କ୍ଷୁଦ୍ର କମ୍ପିବାରେ ଅଛୁ। ହେ ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର, ଆମେ ତୁମର ଦାସୀ ଏବଂ ତୁମ କଥା ମାନିବା; ଧର୍ମର ଜ୍ଞାତା, ଆମକୁ ଜମା ଦିଅ, ନହେଲେ ଆମେ ରାଜାଙ୍କୁ ଅଭିଯୋଗ କରିବା।" ଏହିପରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ, “ଯଦି ତୁମେ ସତ୍ୟରେ ମୋର ଦାସୀ ଏବଂ ମୋ କଥା ମାନିବା, ତେବେ ଏହି ପବିତ୍ର ହସୁଥିବା ଗୋପୀମାନେ ଏଠାକୁ ଆସି ନିଜ ଜମା ନିଅ।” ଏହାପରେ, ଗୋପୀମାନେ ଠଣ୍ଡାରେ କମ୍ପି କମ୍ପି ଜଳରୁ ବାହାରିଲେ, ନିଜ ଗୁପ୍ତାଂଗ ହାତରେ ଢାକି, ଠଣ୍ଡାରେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେଇ। ଗୋପୀମାନେ ଏପରି ଅସହାୟ ହେବାରେ, ଭଗବାନ ତାଙ୍କର ଶୁଦ୍ଧ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଇ, ଜମା ଦେଇ ନିଜ କନ୍ଧରେ ରଖି, ହସି ହସି ଆଦର ଭରି କହିଲେ, “ତୁମେ ନଙ୍ଗା ହେଇ ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ବ୍ରତ ରଖି, ଦେବମାନଙ୍କୁ ଅପରାଧ କରିଛ। ହାତ ଜୋଡି ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଏହି ଅପରାଧ ଦୂର କର; ତାପରେ ଜମା ନିଅ ଏବଂ ପିନ୍ଧିବା।” ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଗୋପୀମାନେ ବୁଝିଲେ ଯେ ନଙ୍ଗା ହେଇ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବା ବ୍ରତର ଉଲ୍ଲଂଘନ; ତେବେ ତାଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ପାଇଁ, ଏହାକୁ ବ୍ରତର ଶେଷ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ, କାରଣ ଏହା ନିଜେ ଭଗବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା, ଏବଂ ଅପରାଧ ନୁହେଁ। ତାଙ୍କୁ ଏପରି ନମସ୍କାର କରିବା ଦେଖି, ଦେବକୀନନ୍ଦନ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ, ଦୟାରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହେଇ, ପ୍ରସନ୍ନ ହେଇ ତାଙ୍କୁ ଜମା ଫେରାଇଲେ। ଏପରି, ଗୋପୀମାନେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ମଜା କରାଯିବା, ଲଜ୍ଜିତ ହେବା, ଖେଳ କରାଯିବା, ଜମା ନେଇଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କ୍ଷୁଦ୍ର ଭାବରେ ଦେଖିଲେନାହିଁ; ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଥିବାରେ ଅନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ଜମା ପିନ୍ଧିବା ପରେ, ତାଙ୍କର ମନ ଏକାଗ୍ର ହେଇ ନିଜ ପ୍ରିୟ ମିଳନ ଉପରେ ଲଗି ରହିଲା; ଲଜ୍ଜାରେ ଚକ୍ଷୁ ନମାଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେନାହିଁ। ଦାମୋଦର ତାଙ୍କର ପଦସ୍ପର୍ଶ ଇଚ୍ଛା ବୁଝି, ବ୍ରତ ରଖିଥିବା ଗୋପୀମାନେ ପାଖରେ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବିଷୟରେ କଥା କହିଲେ। “ହେ ସୁନ୍ଦରୀମାନେ, ତୁମେ ମୋରେ ପୂଜା କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନେଇଛ, ମୁଁ ଏହାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରୁଛି, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ପୂରଣ ହେବ। ଯେମିତି ତୁମେ ମୋରେ ଏକାଗ୍ର ହେଇଛ, ଏହି ଇଚ୍ଛା ଲୁଷ୍ଟରେ ପରିଣତ ହେଉନାହିଁ, ଯେମିତି ଭଜା ଓ ଉବା ଧାନ ଅଙ୍କୁରିତ ହେଉନାହିଁ। ଏବେ ତୁମେ ବ୍ରଜକୁ ଯାଉ, ଉତ୍ତମ ବ୍ରତରେ ସଫଳ ହେଇ; ଆଗାମୀ ରାତିଗୁଡ଼ିକରେ ମୋ ସହ ଖେଳ କରିବାରେ ସଫଳ ହେବ, କାରଣ ଏହି ବ୍ରତ ତୁମେ ମୋରେ ପୂଜା କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କରିଛ।" ଶୁକଦେବ କହିଲେ—ଏପରି ଭଗବାନଙ୍କ ଉପଦେଶ ପାଇ, ଗୋପୀମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବାରେ, ଭଗବାନଙ୍କ ଚରଣକମଳ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ରଖି, ବ୍ରଜକୁ ଫେରିଗଲେ, ଯଦିଓ ଏହି ବିଦାୟ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅତି କଷ୍ଟଦାୟକ ଥିଲା। ତାପରେ, ଗୋପାଳମାନେ ସହିତ ଦେବକୀନନ୍ଦନ କୃଷ୍ଣ, ଭୃନ୍ଦାବନ ଛାଡ଼ି, ନିଜ ଦାଦା ବଳରାମ ସହିତ ଦୂରେ ଗୋମାନେ ଚରାଇବାକୁ ଗଲେ। ମଧ୍ୟାହ୍ନ ବେଳେ ତୀବ୍ର ଧୂପରେ ଗଛମାନେ ନିଜ ଦେହକୁ ଛାୟା ଭାବରେ ଦେଇ, ଅମ୍ବ୍ରେଲା ଭଳି ରଖିଥିଲେ, ଦେଖି କୃଷ୍ଣ ବ୍ରଜବାସୀମାନେକୁ କହିଲେ— “ହେ ଷ୍ଟୋକକୃଷ୍ଣ, ଅଂଶୁ, ଶ୍ରୀଦାମା, ସୁବଳ, ଅର୍ଜୁନ, ବିଶାଳ, ଋଷଭ, ତେଜସ୍ବିନ, ଦେବପ୍ରସ୍ଥ, ବରୂଥପ! ଦେଖ, ଏହି ମହାନ ଜନମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜୀବନ ଦେଇଛନ୍ତି; ପବନ, ବର୍ଷା, ଧୂପ, ଠଣ୍ଡା ସହି, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ନିଶ୍ଚିତ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ତାଙ୍କୁ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି; ଏହି ଭଳି ଭଲ ଲୋକମାନେ କେବେ ଆଶ୍ରୟ ଚାହିଁଥିବାକୁ ଫିରାଇ ଦେନାହିଁ। ତାଙ୍କର ପତ୍ର, ଫୁଲ, ଫଳ, ଛାୟା, ମୂଳ, ଚାଲ, କାଠ, ଗନ୍ଧ, ରସ, ଭସ୍ମ, ହାଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଆମର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ଏହା ଏଠାରେ ଦେହଧାରୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ ପାଇଁ ଜନ୍ମର ପ୍ରକୃତ ସଫଳତା—ଜୀବନ, ଧନ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଓଡ଼ିଆରେ ସଦା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରିବା।" ଏପରି, ଯମୁନା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ତଳ ଶାଖାରେ ନୂତନ ପତ୍ର, ଫୁଲ, ଫଳ ଓ ଗଛର ତଳ ଦେଇ, ଶୁଭ, ଶୀତଳ, ପବିତ୍ର ଜଳରେ ଗୋମାନେକୁ ପାନ କରାଇ, ଗୋପାଳମାନେ ନିଜେ ମଧୁର ଜଳ ପିଇଲେ।