ଏହି କଥାରେ, ପ୍ରଥମେ ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଉଛି—ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର, ବାୟୁ, ଯମ, ଧର୍ମ, ଓ ଵରୁଣଙ୍କ ରୂପ ଧରି ଏହି ଜଗତରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅଛ; ତୁମେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ପୂଜ୍ୟ। ତୁମେ ଦୀପ୍ତିମାନ ରଥ ଉପରେ ଚଢି, ତୁମ ଭୟଙ୍କର ଧନୁଷ ହାତରେ ନେଇ, ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇଯାନ୍ତି। ତୁମ ଏକାଉନ୍ସିକ ଶକ୍ତି ଓ ସେନା ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀର ଚକ୍ରକୁ ଚାପି ଦେଉଛ, ତାହାର ଗୋଳକକୁ ଉଳଟାଇ ଦେଉଛ, ଏବଂ ତୁମେ ଦୀପ୍ତିମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଏହି ଭୂମିରେ ଘୁଞ୍ଚି ଚାଲିଅଛ। ଏହି ସମୟରେ, ରାଜା, ଭଗବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଜାତି ଓ ଆଶ୍ରମର ସମସ୍ତ ସୀମା ଚୋରମାନେ ଭଙ୍ଗ କରିଦେବେ। ଅନ୍ୟାୟ ଏହି ଭୂମିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ, ଲୋଭ ଓ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଲୋକମାନେ ତାହାକୁ ପୋଷଣ କରିବେ; ତୁମେ ଯଦି ଶୟନ କରିବାକୁ ଚାହାଅ, ଏହି ଜଗତ ଚୋରମାନେ ଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚୟ ନଷ୍ଟ ହେଇଯିବ। ତଥାପି, ହେ ରାଜା, ଆମେ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛୁ—ତୁମେ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏଠାରେ ଆସିଛ? ଆମେ ଏହିପରି ନିଷ୍ଠାପୂର୍ବକ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଏଉଁପରି ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ: ଶୀତ ଋତୁର ପ୍ରଥମ ମାସରେ, ନନ୍ଦର ଭୂମିର ଯୁବତୀମାନେ କାତ୍ୟାୟନୀ ଦେବୀଙ୍କ ଉପାସନା ପାଇଁ ଉପବାସ ଓ ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ସାଧାରଣ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଥିଲେ। ସେମାନେ ପ୍ରଭାତକାଳେ କାଳିନ୍ଦୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ତଳେ ବାଲିରେ କାତ୍ୟାୟନୀଙ୍କ ପ୍ରତିମା ତିଆରି କରି, ପୁଷ୍ପମାଳା, ଦ୍ରବ୍ୟ, ଧୂପ, ଦୀପ, ମଞ୍ଜିର, ଫଳ, ଅଙ୍କୁର, ଧାନ୍ୟ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଉପହାର ଦେଇ ଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥିଲେ: “ହେ କାତ୍ୟାୟନୀ, ମହାଶକ୍ତି, ମହାୟୋଗିନୀ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶାସିକା, ମୋତେ ନନ୍ଦନନ୍ଦନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପତି ଭାବେ ଦିଅ; ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି।” ଏହିପରି, ଗୋପୀମାନେ ଏକ ମାସ ଧରି ଭଦ୍ରକାଳୀଙ୍କ ଉପାସନା କରି, ମନରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ନନ୍ଦନନ୍ଦନଙ୍କୁ ପତି ଭାବରେ ପାଇବାକୁ ଆଶା କରିଥିଲେ। ପ୍ରତିଦିନ, ପ୍ରଭାତେ ସହଯାତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଉଠି, ହାତକୁ ହାତ ଧରି, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା କରି, ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ। ଏକଦିନ, ନଦୀକୂଳରେ ପହଞ୍ଚି, ପୂର୍ବର ଭଳି ଜଳରେ ଖେଳ କରି, ଗୀତ ଗାଇ, ଗୋପୀମାନେ ତାଙ୍କର ବସ୍ତ୍ର ଉପକୂଳରେ ରଖି ଦେଇଥିଲେ। ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଯୋଗୀମାନେ ଯାହା ପାଇଁ ଅଭିଲାଷ କରନ୍ତି, ଏହି କୃଷ୍ଣ, ତାଙ୍କର ମନସ୍ତତ୍ତ୍ୱ ବୁଝି, ସେଠାକୁ ତାଙ୍କ ସହଯାତ୍ରୀ ଛୋଟ ଲୋକମାନେ ସହିତ ଆସିଲେ। ସେ ଗୋପୀମାନେର ବସ୍ତ୍ର ଶୀଘ୍ର ଉଠାଇ ଏକ କଦମ୍ବ ଗଛ ଉପରେ ଚଢି, ହସି ହସି ଛୋଟ ଲୋକମାନେ ସହିତ ଚଟାକାର କଥା କହିଲେ: “ଏଠାକୁ ଆସ, ତୁମେ ଜେଉଁଠି ଚାହୁଅ, ତୁମେ ତୁମ ଜାତି ଅନୁଯାୟୀ ବସ୍ତ୍ର ନେଉ; ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି, ମଜା କରୁନାହିଁ, ଯଦି ତୁମେ ଉପବାସରେ କ୍ଲାନ୍ତ ହେଇଛ। ମୁଁ କେବେ ମିଥ୍ୟା କହିନାହିଁ, ଏହି ଛୋଟ ଲୋକମାନେ ଜାଣନ୍ତି; ହେ ଶୁଭାପ୍ରସ୍ତ ଗୋପୀମାନେ, ଏକ ଏକ କରି ଆସି ନେଉ, ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ନେବେ ନାହିଁ।” କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଏହି ଚଟାକାର ଦେଖି, ଗୋପୀମାନେ ଲଜ୍ଜା ଭରି, ଏକାଠି ଦେଖିଲେ, ହସିଲେ, ତେବେ ବାହାରକୁ ଆସିଲେ ନାହିଁ। ଗୋବିନ୍ଦ ଏହିପରି କଥା କହିବା ସମୟରେ, ଗୋପୀମାନେ ଜଳରେ ଗଳା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୁଡି ଥିଲେ, କମ୍ପି ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ମନ ଅସ୍ଥିର ହେଇଯିବାରୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହରେ କହିଲେ: “ହେ ନନ୍ଦନନ୍ଦନ, ଦୟା କର; ଆମେ ଜାଣୁଛୁ ତୁମେ ଏହି ଭୂମିର ଗୌରବ; ଆମେ କମ୍ପି ଚି, ଆମର ବସ୍ତ୍ର ଦିଅ।” “ହେ ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର, ଆମେ ତୁମର ସେବାକ; ତୁମେ ଯାହା କହିବାକୁ ଚାହୁଅ, ଆମେ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ; ଆମର ବସ୍ତ୍ର ଦିଅ, ଏହି ଧର୍ମ ଜାଣିଥିବା, ନାହିଁ ତାହେ ରାଜାଙ୍କୁ ଅଭିଯୋଗ କରିବାକୁ ପଡିବ।” ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ହସି ହସି କହିଲେ: “ଯଦି ତୁମେ ମୋର ସେବାକ ଓ ଯାହା କହିଛି ତାହା କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ତେବେ ଏହି ଶୁଭାସ୍ମିତ ଗୋପୀମାନେ ଏଠାକୁ ଆସି ବସ୍ତ୍ର ନେଉ।” ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଗୋପୀମାନେ କମ୍ପି କମ୍ପି ଜଳରୁ ବାହାରକୁ ଆସି, ନିଜ ଅଙ୍ଗ ହାତରେ ଢାକି, ଏହି ଶୀତରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିଲେ। କୃଷ୍ଣ, ତାଙ୍କର ଶୁଦ୍ଧ ଭକ୍ତି ଦେଖି, ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ, ହସି, ମମତାରେ କହିଲେ: “ତୁମେ ନିଜ ବସ୍ତ୍ର ବିନା ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛ, ଏହି ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଅପରାଧ; ହାତ ଜୋଡି ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଏହି ଅପରାଧ ଦୂର କର, ତାପରେ ବସ୍ତ୍ର ନେଇ ପିନ୍ଧ। ଏହି ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଗୋପୀମାନେ ବୁଝିଲେ ଯେ ନିର୍ବସ୍ତ୍ର ସ୍ନାନ କରିବା ଉପବାସର ଅନୁଷ୍ଠାନର ଉଲ୍ଲଂଘନ; ତେବେ ତାଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରିବାକୁ, ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନର ଶେଷ ଭାଗ ଭାବି, ଏହି ଅପରାଧ ନାହିଁ ଭାବିଲେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ। ଗୋପୀମାନେ ଏହିପରି ନମସ୍କାର କରିବାକୁ ଦେଖି, ଦେବକୀନନ୍ଦନ କୃଷ୍ଣ, ଦୟାରେ ତାଙ୍କର ବସ୍ତ୍ର ଫେରାଇ ଦେଲେ। ଏହି ଖେଳ ଓ ଲଜ୍ଜା ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ, ବସ୍ତ୍ର ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ, ତଥାପି ଗୋପୀମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କିଛି ଦୁଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ; ସେମାନେ ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ। ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ମନେ ଏକାଗ୍ର କରି, ମନରେ ନିଜ ପ୍ରିୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଆଶା କରି, ଗୋପୀମାନେ ଲଜ୍ଜାରେ ଚକ୍ଷୁ ନମାଇ, ତାଙ୍କୁ ଛାଡି ଯାଇନାହିଁ। କୃଷ୍ଣ, ଗୋପୀମାନେ ତାଙ୍କ ପାଦ ଛୁଇଁବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ଅନୁଭବ କରି, ଏହି ନିୟମ ରକ୍ଷା କରିଥିବା ଗୋପୀମାନେ ସହ କଥା କହିଲେ: “ତୁମେ ମୋତେ ଉପାସନା କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ରଖିଛ, ମୁଁ ଏହାକୁ ମନ୍ଜୁର କରୁଛି; ଏହା ନିଶ୍ଚୟ ପୂରଣ ହେବ। ଯେଉଁମାନେ ମନ ଏକାଗ୍ର କରି ମୋରେ ଲଗାନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଆଶା କେବେ ମୋହ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେନାହିଁ, ଯେପରିକି ଭଜା ଓ ଉବା ଧାନ୍ୟ ଅଙ୍କୁରିତ ହେଇନାହିଁ। ଏବେ ତୁମେ ଉପବାସରେ ସଫଳ ହୋଇ, ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରି, ଗାଁକୁ ଫେରିଯାଅ; ଆଗାମୀ ରାତିମାନେ ମୁଁ ତୁମ ସଙ୍ଗେ ଖେଳିବି, କାରଣ ଏହି ବ୍ରତ ତୁମେ ମୋରେ ଉପାସନା ପାଇଁ କରିଥିଲେ।” ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏହିପରି ଭଗବାନଙ୍କ ଉପଦେଶ ପାଇଁ, ଗୋପୀମାନେ ନିଜ ଆଶା ପୂରଣ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ମନ ଦୂରେ ଲଗାଇ, ଭଳି ଦୁଃଖ ଭାବି ମଧ୍ୟ, ଭୃନ୍ଦାବନ ଫେରିଗଲେ।