ଏକ ଦିନ, ରାଜା ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ ଏକ ମୁନିର ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଲେ। ମୁନି ଦୀର୍ଘଦେହୀ, ମନୋହର ପଦ୍ମପତ୍ର ନୟନ, ଜଟା ମୁଣ୍ଡା, ଚାମ୍ବା ଏବଂ ତ୍ୱକ୍ ଭୋଜ୍ୟ ମାନ୍ୟ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ସେ ଏକ ତପସ୍ୱୀ ଭଳି ଅପରିଚ୍ଛନ୍ନ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଏବଂ କୌଣସି ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିନଥିଲେ। ରାଜା ଆଶ୍ରମକୁ ପହଁଚି ମୁନିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ମୁନି ତାଙ୍କୁ ଉଚିତ ଆତିଥ୍ୟ ଦେଇ ସ୍ନେହପୂର୍ବକ ଅଭିନନ୍ଦନ କଲେ। ମୁନି ରାଜାଙ୍କୁ ଉପଚାର ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ବସାଇଲେ, ଏବଂ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ମନେ ପକାଇ ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, "ହେ ରାଜନ୍, ତୁମର ଏହି ଭ୍ରମଣ ଧର୍ମଜନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଅଧର୍ମଜନଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ। ତୁମେ ହରିଙ୍କ ଶକ୍ତିର ଧାରକ।" ମୁନି ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ, "ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର, ବାୟୁ, ଯମ, ଧର୍ମ ଓ ଵାରୁଣ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥାଉଛ। ହେ ପବିତ୍ର, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।" ମୁନି ଏହିପରି କହିଲେ, "ତୁମେ ତୁମ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ରଥ ଉପରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବା ସମୟରେ, ତୁମ ଭୟଙ୍କର ଧନୁ ଦେଖି ଅଧର୍ମଜନ ଭୟଭୀତ ହେଉଛନ୍ତି। ତୁମ ସେନା ତଳେ ପୃଥିବୀକୁ ଚାପି ଦେଉଛ, ତୁମ ଆର୍ମୀ ଦେଖି ଭୂମି ମଣ୍ଡଳ କମ୍ପିତ ହେଉଛି, ତୁମେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦିଗ୍ବିଦିଗ ଘୁଞ୍ଚି ଚାଲୁଛ।" "ଏହି ସମୟରେ, ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମର ଯେଉଁ ସୀମା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି, ଭଗବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ, ଏହା ବନ୍ଦିତମାନେ ଦ୍ୱାରା ଭଙ୍ଗ ହେବ। ଲୋଭୀ ଓ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଲୋକମାନେ ଅଧର୍ମକୁ ବଢାଇବେ; ତୁମେ ଯଦି ବିଶ୍ରାମ କରିବାକୁ ଯାଉଛ, ଏହି ଜଗତ ବନ୍ଦିତମାନେ ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହେଇଯିବ।" "ତଥାପି, ହେ ଶୂରବୀର, ମୁଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛି, କି ପ୍ରୟୋଜନରେ ଆସିଛ? ଆମେ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ଜାଣି ସତ୍ୟ ହୃଦୟରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା।" ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ପରେ ଶୁକଦେବ ମୁନି କହିଲେ, "ଶୀତ ଋତୁର ପ୍ରଥମ ମାସରେ, ନନ୍ଦଙ୍କ ବ୍ରଜର ଯୁବତୀମାନେ କାତ୍ୟାୟନୀ ପୂଜା ପାଇଁ ଉପବାସ ରଖି ଅନ୍ନ ମାତ୍ର ଭୋଜନ କରୁଥିଲେ।" ସେମାନେ ପ୍ରଭାତରେ କାଲିନ୍ଦୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ତୀରରେ ଚାଳି ଦେଇ ଦେବୀର ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରି ପୂଜା କରୁଥିଲେ। ଫୁଲର ମାଳା, ସୁଗନ୍ଧ, ନୈବେଦ୍ୟ, ଧୂପ, ଦୀପ, ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଦାନ—ଅଙ୍କୁର, ଫଳ, ଧାନ—ଦେଇ ଦେବୀକୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ: "ଓ କାତ୍ୟାୟନୀ, ମହାଶକ୍ତି, ମହାୟୋଗିନୀ, ସର୍ବୋପରି ଶାସକ, ଦେବୀ, ନନ୍ଦଙ୍କ ପୁତ୍ର କୃଷ୍ଣକୁ ଆମର ସ୍ୱାମୀ କରିଦିଅ; ଆମେ ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ କରୁଛୁ।" ଏହିପରି, ବ୍ରଜର ଯୁବତୀମାନେ ଏକ ମାସ ଧରି ଭଦ୍ରକାଳୀକୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ, ମନରେ କୃଷ୍ଣକୁ ସ୍ୱାମୀ ଭାବି ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ। ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରଭାତରେ, ସେମାନେ ସଙ୍ଗୀନୀମାନେ ସହ ଅଙ୍ଗୁଳି ଯୋଡି ନଦୀକୁ ଯାଉଥିଲେ, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗୁଣଗାନ କରି, କାଲିନ୍ଦୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ। ଏକ ଦିନ, ନଦୀ ତୀରକୁ ଆସି ଏପରି ଗୀତ ଗାଇ, ସେମାନେ ପୂର୍ବବତ୍ ବସ୍ତ୍ର ଖୋଲି ରଖି ଜଳରେ ଖେଳିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଯୋଗୀନାମ୍ ପତି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ତାଙ୍କ ମନସ୍ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣି, ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀମାନେ ସହ ଆସିଲେ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ। ସେ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ଯୁବତୀମାନେର ବସ୍ତ୍ର ନେଇ କଦମ ଗଛ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଲୁଚି ହସିଲେ ଏବଂ ଦୋଷ ଭରି ଆଶ୍ଳୀଳ ଭାବରେ କହିଲେ, "ଆସ, ଜଣେ ଜଣେ ତୁମେ ତୁମ ବସ୍ତ୍ର ନେଉ; ମୁଁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ କହୁଛି, ମୁଁ କେବେ ମିଥ୍ୟା କହିନି, ଏହି ପିଲାମାନେ ଜାଣନ୍ତି।" ଏହି ମଜା ଦେଖି, ଗୋପୀମାନେ ଲଜ୍ଜା ଭରି ଏକାଉଁ ଦେଖିଲେ, ହସିଲେ, କିନ୍ତୁ ବାହାର କଲେ ନାହିଁ। ଗୋବିନ୍ଦ ଏପରି କହିବା ସମୟରେ, ଗୋପୀମାନେ ଜଳରେ ଗଳା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଡୁବି, ଶୀତରେ କମ୍ପିତ ହେଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ନନ୍ଦନନ୍ଦନ, ଦୟା କର; ତୁମେ ବ୍ରଜର ଗୌରବ। ଆମେ କମ୍ପିତ; ଆମର ବସ୍ତ୍ର ଦେଇଦିଅ।" "ହେ ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର, ଆମେ ତୁମର ଦାସୀ; ଯାହା କହିବ, କରିବୁ। ଧର୍ମଜ୍ଞ, ବସ୍ତ୍ର ଦେଇଦିଅ, ନାହିଁ ହେଲେ ରାଜାଙ୍କୁ ଜଣାଇବୁ।" ଭଗବାନ କହିଲେ, "ଯଦି ତୁମେ ଆମର ଦାସୀ ଏବଂ ଆମେ ଯାହା କହିଛି ତାହା କରିବ, ତେବେ ଏହି ଶୁଭ୍ର ହସିଥିବା ଯୁବତୀମାନେ ଏଠାକୁ ଆସି ବସ୍ତ୍ର ନେଉ।" ଏହିପରି, ଗୋପୀମାନେ ଶୀତରେ କମ୍ପିତ ହେଇ ଜଳରୁ ବାହାରିଲେ, ନିଜ ଶରୀର ହାତରେ ଢାକିଲେ। ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ଶୁଦ୍ଧ ଭକ୍ତି ଦେଖି, ବସ୍ତ୍ର କାନ୍ଧରେ ରଖି, ହସି, ସ୍ନେହପୂର୍ବକ କହିଲେ, "ତୁମେ ଉପବାସ ରଖି ନିର୍ବସ୍ତ୍ର ହେଇ ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛ, ଏହା ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଅପରାଧ। ହାତ ଜୋଡି ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଏହି ଦୋଷ ଦୂର କର; ପରେ ବସ୍ତ୍ର ନେଇ ପିନ୍ଧ।" ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଗୋପୀମାନେ ଏହାକୁ ନିଜ ବ୍ରତର ଶେଷ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କଲେ, କାରଣ ଏହା ଭଗବାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଦ୍ୱାରା ହେଇଥିଲା, ଏବଂ ଏହା ଅପରାଧ ନୁହେଁ। ସେମାନେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇବା ପରେ, ଦୟାଳୁ ଦେବକୀନନ୍ଦନ ତାଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର ଫେରାଇ ଦେଲେ। ଏହି ଭଳି ଠିକ୍ ଶିକ୍ଷା ଦେଇ, ଲଜ୍ଜା ଓ ମଜା କରି, ବସ୍ତ୍ର ନେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଗୋପୀମାନେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ ନାହିଁ, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ରହିବାକୁ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ। ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ମନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମ୍ମିଳନ ଉପରେ ଲଗାଇ, ଗୋପୀମାନେ ଲଜ୍ଜା ଭରି ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ରହିଲେ। ଦାମୋଦର ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବୁଝି, ଏହି ବ୍ରତର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବିଷୟରେ ଗୋପୀମାନେ ସହ କଥା କହିଲେ, "ତୁମର ଆମେ ପୂଜିବା ଇଚ୍ଛା ମୁଁ ଜାଣିଛି; ଏହାକୁ ମୁଁ ଅନୁମୋଦନ କରୁଛି, ଏବଂ ଏହା ନିଶ୍ଚୟ ପୂରଣ ହେବ।" "ଯେଉଁମାନେ ମନ କୃଷ୍ଣ ଉପରେ ଲଗାଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଭିଳାଷା ନୁହେଁ, ଯେପରି ଭଜା ଓ ଉବା ଧାନ ଅଙ୍କୁର ଦେଉ ନାହିଁ।" "ଏବେ ତୁମେ ବ୍ରଜକୁ ଯାଉ, ବ୍ରତ ସଫଳ ହେଲା। ଆଗାମୀ ରାତିମାନେ ମୁଁ ତୁମ ସହ ରମଣ କରିବି; କାରଣ ଏହି ବ୍ରତ ପୂଜା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କରିଥିଲେ।" ଶୁକଦେବ କହିଲେ, "ଏଭଳି ଭଗବାନଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଗୋପୀମାନେ ଇଚ୍ଛା ସଫଳ ହେଇ, ଦୁଃଖରେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କର ପଦ୍ମପଦ କୁ ଚିନ୍ତା କରି ବ୍ରଜକୁ ଫେରିଗଲେ।" ଏପରେ, ଦେବକୀନନ୍ଦନ ତାଙ୍କ ଗୋପମାନେ ସହ ବୃନ୍ଦାବନ ଛାଡ଼ି, ତାଙ୍କ ଦାଦା ସହ ଗୋମାନେ ଦୂରେ ଚାଲିଗଲେ।