ଏକ ସମୟର କଥା, ନାରଦ ମୁନି, ଯେଉଁଠାରେ ଦୃଢ ଦୃଷ୍ଟି ଅଛି, ସଂଶୟ କାଟିବା ପାଇଁ ଦୟାପୂର୍ଣ୍ଣ କୁମାରମାନଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ—"ମୋ ସଂଶୟ ଦୂର କରିଦିଅ, ବିଳମ୍ବ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଆପଣ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଦୟା କରନ୍ତି।" ତାପରେ କୁମାରମାନେ କହିଲେ, "ବେଦ ଓ ଉପନିଷଦ ର ତତ୍ତ୍ୱରୁ ଭାଗବତ ଆଖ୍ୟାନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି; ଏହି ଆଖ୍ୟାନ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଅତିଶୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ନିଜ ଫଳ ରୂପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ଯେପରି ମୂଳରୁ ଶିଖର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱାଦ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହାକୁ ଅଲଗା କରିଲେ ଏହି ସ୍ୱାଦ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ; ଏହି ଭାଗବତ ଫଳ ଏହିପରି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ। ଦୁଧରେ ଘିଅ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାହାକୁ ଅଲଗା କରିଲେ ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି; ଏହିପରି ଭାଗବତ ଆଖ୍ୟାନ ଅଲଗା ଭାବେ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ। ଚିନି ଗଣ୍ଡରେ ଚିନି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅଲଗା କରିଲେ ଏହା ମଧୁର ହୋଇଯାଏ; ଭାଗବତ ଆଖ୍ୟାନ ଏହିପରି ଅତି ମଧୁର।" "ଏହି ଭାଗବତ ପୁରାଣ, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବିରାଗ୍ୟ ସ୍ଥାପନା ପାଇଁ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି। ଏକ ଅତି ତଳେ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ବେଦ ଓ ବେଦାନ୍ତରେ ନିମ୍ନଜ୍ଜିତ, ଗୀତା ରଚନାକାର ଭାସ୍କର ବ୍ୟାସ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ଧକାରରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହୋଇଥିଲେ। ତାପରେ ଆପଣ ପୂର୍ବରୁ ଚାରି ଶ୍ଲୋକରେ ଏହି ଆଖ୍ୟାନ କହିଥିଲେ; ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣି, ବାଦରାୟଣ ତୁରନ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଗଲେ।" "ଏହିପରି, ଆପଣ କେଉଁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିଲେ? ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତ ଶୁଣିବା ଉଚିତ୍, କାରଣ ଏହା ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକ ଦୂର କରେ।" ନାରଦ କହିଲେ, "ଏହି ଦୃଷ୍ଟି ଯାହା ଅସୁଭ ଦୂର କରେ, ଏବଂ ଜୀବନ ର ଦୁଃଖିତମାନେ ନିମିତ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇଥାଏ—ପବିତ୍ର ମୁନିମାନଙ୍କ ଗାଇଥିବା ଆଖ୍ୟାନର ଅମୃତରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ, ପ୍ରେମ ପ୍ରକାଶ ପାଇଁ ଏହାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛି।" "ଏହି ଭାଗ୍ୟ ଅନେକ ଜନ୍ମରେ ସଂଚିତ ହେଲେ, ଏକ ଜଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକଙ୍କ ସାଙ୍ଗତ୍ୟ ପାଇଁ; ତାହାରେ ଭେଦବୁଦ୍ଧି ଉଦୟ ହୋଇ ଅଜ୍ଞାନ ଓ ଅଭିମାନର ଅନ୍ଧକାର ଦୂର ହୋଇଯାଏ।" ଏବେ ଭାଗବତର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ସନକାଦି କୁମାରମାନଙ୍କ ମୁଖରୁ ଭାଗବତ ଶୁଣିଲେ ଭକ୍ତମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାନ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବିରାଗ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ନାରଦ କହିଲେ, "ମୁଁ ଶୁକ ଦେବର ଉପଦେଶରେ ଶୋଭିତ ଜ୍ଞାନ ଯଜ୍ଞ କରିବି, ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବିରାଗ୍ୟ ସ୍ଥାପନା ପାଇଁ ଏହି ଯଜ୍ଞ କରିବି।" "ମୁଁ କେଉଁଠି ଏହି ଯଜ୍ଞ କରିବି? ଏଠାରେ ଅଂଶ କହିଦିଅ। ଶୁକ ଦେବର ଶାସ୍ତ୍ରର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଏଠାରେ ଏହି ବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହିବା ଉଚିତ୍।" "କେତେ ଦିନ ଭାଗବତ କଥା ଶୁଣିବା ଉଚିତ୍? କିପରି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସରିବା ଉଚିତ୍? ଏହି ବିଷୟ କହିଦିଅ।" କୁମାରମାନେ କହିଲେ, "ନାରଦ, ତୁମେ ନମ୍ର ଓ ବିବେକୀ, ଶୁଣ; ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ଏକ ଆନନ୍ଦ ନାମକ ସ୍ଥାନ ଅଛି।" "ଏଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଋଷିମାନେ ଆସନ୍ତି, ଦେବତା ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସନ୍ତି, ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ଓ ଲତା ରେ ଶୋଭିତ, ନୂତନ ମୃଦୁ ବାଲି ରେ ଢାକିଥିବା।" "ଏଠା ଶୁଭ୍ର, ନିର୍ଜନ ଏବଂ ସୁଗନ୍ଧିତ ସ୍ଥାନ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ କମଳ ପୁଷ୍ପ ରେ ମନ୍ତ୍ର, ଏଠାରେ ପାଶ୍ୱବର୍ତୀ ଜୀବମାନଙ୍କ ମନରେ ବିରୋଧ ନାହିଁ।" "ଅତିବୃଦ୍ଧ ଦେହ ଏଠାରେ ରଖି, ଏହି ଦୁଇ ଦେଖି, ଏଠାରେ ଭକ୍ତି ଆସିବ।" "ଯେଉଁଠି ଭାଗବତ କଥା ହେଉଛି, ସେଠାରେ ଭକ୍ତି ଓ ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ଆସନ୍ତି; ଏହି ଆଖ୍ୟାନ ଶୁଣି, ସେ ତ୍ରୟୀ ଯୁବା ହୋଇଯାନ୍ତି।" ସୂତ କହିଲେ, "ଏହିପରି କୁମାରମାନେ ନାରଦ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ଗଙ୍ଗା ତଟକୁ ଭାଗବତ ଆଖ୍ୟାନ ରସ ନିମନ୍ତେ ଆସିଗଲେ।" "ତାଙ୍କ ଆଗମନରେ ମାନବ ଲୋକ, ଦେବ ଲୋକ ଓ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକରେ ଉତ୍ସାହ ଚାଲିଗଲା।" "ଏହି ଭାଗବତ ର ଅମୃତ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଦୌଡ଼ି ଆସିଲେ, ଭକ୍ତମାନେ ପ୍ରଥମେ ଆସିଲେ।" "ଭୃଗୁ, ବସିଷ୍ଠ, ଚ୍ୟବନ, ଗୌତମ, ମେଧାତିଥି, ଦେବଳ, ଦେବରାତ, ରାମ, ଗାଧିର ପୁତ୍ର, ଶାକଳ, ମୃକଣ୍ଡୁର ପୁତ୍ର, ଅତ୍ରି, ପିପ୍ପଲାଦ—ଏହି ମହାଋଷିମାନେ, ପୁତ୍ର, ଶିଷ୍ୟ ଓ ତାଙ୍କ ଜୀବନୀ ସହିତ ମହା ସ୍ନେହରେ ଆସିଲେ।" "ଯୋଗ ଶିକ୍ଷକ, ବ୍ୟାସ ଓ ପରାଶର, ଛାୟାଶୁକ, ଜାଜଲି, ଜହ୍ନୁ ଓ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରମୁଖମାନେ, ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଆସିଲେ।" "ବେଦାନ୍ତ, ବେଦ, ମନ୍ତ୍ର, ତନ୍ତ୍ର, ତାଙ୍କ ଦେହର ରୂପ, ଦଶ ଓ ସାତ ପୁରାଣ, ଛଅ ଶାସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ।" "ଗଙ୍ଗା ଆଦି ନଦୀ, ପୁଷ୍କର ଆଦି ସରୋବର, ତୀର୍ଥ, ଦିଗ ଓ ଦଣ୍ଡକ ଆଦି ଅଟବୀ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ।" "ପାହାଡ଼ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଶ, ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ; ତାଙ୍କର ଭାର ଦ୍ୱାରା, ଭୃଗୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ ଏଠାକୁ ଆଣିଲେ।" "ନାରଦ ଦ୍ୱାରା ଦୀକ୍ଷିତ ହୋଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସନ ଦେଇ, କୁମାରମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ କୃଷ୍ଣରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ବସିଲେ।" "ଭକ୍ତମାନେ, ବିରାଗୀ, ବ୍ୟାସକ୍ତ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଢ଼ିଲେ; ନାରଦ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦଢ଼ିଲେ।" "ଏକ ଅଂଶରେ ଋଷିମାନେ, ଅନ୍ୟ ଅଂଶରେ ଦେବମାନେ; ଅନ୍ୟଠି ବେଦ ଓ ଉପନିଷଦ, ଏକଠି ତୀର୍ଥ, ଅନ୍ୟଠି ନାରୀମାନେ।" "ଯୟ ଓ ବନ୍ଦନାର ଶବ୍ଦ, ଶଙ୍ଖ ର ଧ୍ୱନି ଚାଲିଗଲା; ଭୁନା ଧାନ ଓ ପୁଷ୍ପ ର ମହା ବିକ୍ଷେପ ହେଲା।" "ଏହି ଦେବମାନେ ତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ି, କାମଧେନୁରୁ ପୁଷ୍ପ ବର୍ଷା କରିଲେ।" ସୂତ କହିଲେ, "ଏପରି ଏକାଗ୍ର ମନ ଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, କୁମାରମାନେ ଭାଗବତର ମହାତ୍ମ୍ୟ ନାରଦଙ୍କୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହିଲେ।" "କୁମାରମାନେ କହିଲେ, 'ଏବେ ଆମେ ଶୁକ ଶାସ୍ତ୍ର ମହିମା କହିବାକୁ ଯାଉଛୁ, ଯାହା ଶୁଣିଲେ ମୁକ୍ତି ହାତରେ ଆସିଯାଏ।'" "ଏହି ଭାଗବତ ଆଖ୍ୟାନ ସଦା ସେବନୀୟ, ସଦା ସେବନୀୟ; କେବଳ ଶୁଣିଲେ ହରି ହୃଦୟରେ ବସିଯାନ୍ତି।" "ଏହି ଶାସ୍ତ୍ର ଅଠର ହଜାର ଶ୍ଲୋକରେ, ବାର ଗ୍ରନ୍ଥରେ ବିଭକ୍ତ; ପରୀକ୍ଷିତ ଓ ଶୁକ ମଧ୍ୟରେ ସଂବାଦ—ଏହି ଭାଗବତ ଆଖ୍ୟାନ ଶୁଣ।" "ପ୍ରିୟ, ଏହି ସଂସାର ଚକ୍ରରେ ଏକ ମୂହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଶୁକ ଶାସ୍ତ୍ର ଉପଦେଶ କାନରେ ପକାଇନଥିଲେ, ଜଣେ ଅଜ୍ଞାନରେ ଘୂରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ।