ଏହି ସମୟରେ, ବେଦର ସମସ୍ତ ଅର୍ଥ ଶବ୍ଦରେ ନିର୍ଭର କରି ମୋତେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରେ, ମୋତେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରେ, ପରିଚୟ ଦିଏ ଏବଂ ମୋତେ ବିଭାଜିତ କରି ଅନ୍ତେ ମିଥ୍ୟାକୁ ନିରାକରଣ କରି ଦୟାଳୁ ହୁଏ। ଏହିପରି, ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥକ୍ଷେତ୍ର ମୃଗ, ବନ୍ଦର, ଶୁଅ, ବନ୍ୟ କୁକୁର, ବଂଶ, ମହିଷ, ହାତୀ, ଗୋପୁଛ, ବାନର, ନେଉଳ ଏବଂ ସାପ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପଟେ ଘେରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ମହାପୁଣ୍ୟ ତୀର୍ଥକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ସହିତ ଦେଖିଲେ ଯେ, ଏଠାରେ ଏକ ମହାମୁନି ଆଗ୍ନିହୋତ୍ର କରି ଉପବିଷ୍ଟ ଅଛନ୍ତି। ସେ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ତପସ୍ୟା କରି ଅତିଜ୍ୱଳ୍ୟମାନ ଦେହଧାରୀ, କିନ୍ତୁ ଭଗବାନଙ୍କର କୃପାମୟ ଦୃଷ୍ଟି ଏବଂ ଅମୃତସ୍ମିତ ଶବ୍ଦ ଶ୍ରବଣ କରି ଅତି କ୍ଷୀଣ ହୋଇନଥିଲେ। ସେ ଉଚ୍ଚକାୟ, ପଦ୍ମପତ୍ର ସଦୃଶ ଦୃଷ୍ଟି, ଜଟାଧାରୀ, ବାର୍କ ଓଢ଼ା ଏବଂ ତପସ୍ୱୀ ଭାବେ ଅପରିଷ୍କୃତ ଓ ଅଲଙ୍କୃତ ନଥିଲେ। ତାପରେ ରାଜା ମୁନିର ଆଶ୍ରମ ନିକଟକୁ ଯାଇ ନମସ୍କାର କଲେ। ମୁନି ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆତିଥ୍ୟ ଓ ଶୁଭାଶୀଷ୍ୟ ଦେଇ ଅତିଥି ସ୍ୱୀକାର କରିଲେ। ତାପରେ ମୁନି ଉପଯୁକ୍ତ ଆଦର ଦେଇ ଏବଂ ରାଜାଙ୍କୁ ଆସନ ଦେଇ, ଭଗବାନଙ୍କ ଆଦେଶ ସ୍ମରଣ କରି, ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ କଥା କହିଲେ। "ହେ ମହାରାଜ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଆପଣଙ୍କର ଏହି ଭ୍ରମଣ ଧର୍ମିକମାନେ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଅଧର୍ମିକମାନେ ପାଇଁ ନାଶ ଅନ୍ତର୍ଗତ। ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି ହରିଙ୍କ ଶକ୍ତିର ଧାରକ। ଆପଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର, ବାୟୁ, ଯମ, ଧର୍ମ ଏବଂ ବରୁଣ ଭାବରେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି—ଶୁଭ୍ର ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଆପଣ ଯେତେବେଳେ ରତ୍ନଖଚିତ ରଥ ଉପରେ ଅସୀନ ହୋଇ, ଭୟଙ୍କର ଧନୁଷ୍ୟ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ତେବେ ଅଧର୍ମିକମାନେ ଭୟଭୀତ ହୁଅନ୍ତି। ଆପଣଙ୍କ ଅନୁଚରମଣ୍ଡଳ ପୃଥିବୀକୁ ଉଲ୍ଲଘି ତାହାକୁ କମ୍ପିତ କରିଦିଅନ୍ତି, ଏବଂ ମହାସେନା ସହିତ ଆପଣ ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦିଗ୍ବିଦିଗ୍ ଭ୍ରମଣ କରନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ, ଯଦି ଆପଣ ଏମିତି ରଥ ଉପରେ ନ ଚଡ଼ନ୍ତି, ତେବେ ଭଗବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଭାରତର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମର ସମସ୍ତ ସୀମା ଚୋରମାନେ ଭଙ୍ଗ କରିଦେବେ। ଲୋଭୀ ଏବଂ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଲୋକମାନେ ଅଧର୍ମକୁ ବଢ଼ାଇବେ; ଯଦି ଆପଣ ଅକ୍ରିୟ ହୁଅନ୍ତି, ଏହି ପୃଥିବୀ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଦ୍ୱାରା ନଶ୍ଟ ହେଇଯିବ। ତଥାପି, ହେ ଶୂରବୀର, ମୁଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛି—ଆପଣ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏଠାରେ ଆସିଛନ୍ତି? ଆମେ ଦୁହେଁ ସତ୍ୟ ହୃଦୟରେ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।" ଏହିପରି, ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ—ଶୀତ ଋତୁର ପ୍ରଥମ ମାସରେ, ନନ୍ଦ ମହାରାଜଙ୍କ ବ୍ରଜର ଅପରୁପ କୁମାରୀମାନେ କାତ୍ୟାୟନୀ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ଏକାଧିକ ଦିନ ଧରି ସାଧା ସାଧା ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରଭାତରେ କାଳିନ୍ଦୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ବେଳା ଚଢ଼ିଲେ ବାଳୁକା ଦ୍ୱାରା ଦେବୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରି ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ। ଚନ୍ଦନ, ମାଳା, ଧୂପ, ଦୀପ, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଉପହାର, ଅଙ୍କୁର, ଫଳ ଏବଂ ଧାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ—"ହେ କାତ୍ୟାୟନୀ, ମହାଶକ୍ତି, ମହାୟୋଗିନୀ, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ନାୟିକା, ହେ ଦେବୀ, ନନ୍ଦନନ୍ଦନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆମ ପତି କରିଦିଅ, ଆମେ ତୁମେ ପାଖରେ ଶରଣ ନେଉଛୁ।" ଏହିଭଳି, ସେମାନେ ମନ କୃଷ୍ଣରେ ନିଶ୍ଚଳ କରି, ଏକ ମାସ ଧରି ଭଦ୍ରକାଳୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଏହି ଏକାଗ୍ର ଇଚ୍ଛା ଥିଲା—ନନ୍ଦନନ୍ଦନ କୃଷ୍ଣ ଆମ ପତି ହେଉନ୍ତୁ। ଏହିପରି, ପ୍ରତିଦିନ ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ସହଯାତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ହାତ ଧରି, ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଗୀତ ଗାଇ କାଳିନ୍ଦୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ। ଏକ ଦିନ, ସେମାନେ ନଦୀ କୂଳକୁ ଆସି, ଆଗରୁ ଯେପରି ତାଙ୍କର ପୋଷାକ ଛାଡ଼ି, ଜଳରେ ଖେଳି କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଗୀତ ଗାଇ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ। ତେବେ, ସମସ୍ତ ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ଅଧିପତି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସେମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବୁଝି, ସ୍ବମିତ୍ରମାନେ ସହିତ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ, ତାଙ୍କ ମନସ୍ଥ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବାକୁ। ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପୋଷାକ ନେଇ, ଏକ କଦମ୍ବ ଗଛର ଉପରେ ଚଢ଼ି, ମିତ୍ରମାନେ ସହିତ ହସି କହିଲେ—"ଏଠାକୁ ଆସ, ତୁମେ ତୁମର ନିଜ ନିଜ ପୋଷାକ ନେଉ, ମୁଁ ମିଥ୍ୟା କୁହୁନାହିଁ, ଯଦି ବ୍ରତରେ କ୍ଲାନ୍ତ ହେଉଛ, ତେବେ ଆସ। ମୁଁ କେବେ ମିଥ୍ୟା କୁହିନାହିଁ, ଏହି ଛୋଟ ଛୋଟ ପିଲେମାନେ ଏହି କଥା ଜାଣନ୍ତି। ହେ ସୁସ୍ମିତା, ଏକ ଏକ କରି ଆସି ତୁମେ ତୁମର ପୋଷାକ ନେଉ, ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ଆସନି।" କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଏହି କ୍ରୀଡ଼ା ଦେଖି, ଗୋପୀମାନେ ଲଜ୍ଜା ଏବଂ ପ୍ରେମରେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇ, ପରସ୍ପର ଦେଖି ହସିଲେ, କିନ୍ତୁ ବାହାରିଲେ ନାହିଁ। ଗୋବିନ୍ଦ ଏପରି ମଜାକ କରିବା ସମୟରେ, ସେମାନଙ୍କ ମନ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ଗୋପୀମାନେ ଗଳା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳରେ ଡୁବି ଗର୍ଭିତ ହୋଇ କମ୍ପି କହିଲେ—"ହେ ନନ୍ଦନନ୍ଦନ, ଦୟାକରି ଆମ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ଦିଅ। ଆମେ ଜାଣୁଛୁ ତୁମେ ବ୍ରଜର ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଦୟାକରି ଆମ ପୋଷାକ ଦିଅ, ଆମେ କମ୍ପୁଛୁ।" "ହେ ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର, ଆମେ ତୁମର ଦାସୀ, ତୁମେ ଯାହା କୁହିବ, ଆମେ କରିବୁ। ଦୟାକରି ଆମ ପୋଷାକ ଦିଅ, ନଚେତ ଆମେ ରାଜାଙ୍କୁ ଅଭିଯୋଗ କରିବୁ।" ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ କହିଲେ—"ଯଦି ତୁମେ ସତ୍ୟସାର ମୋର ଦାସୀ ଓ ମୋର କଥା ଶୁଣିବ, ତେବେ ଏହି ସୁସ୍ମିତାମାନେ ଏଠାକୁ ଆସି ମୋର ହାତରୁ ତାଙ୍କର ପୋଷାକ ନେଉ।" ତେବେ ସମସ୍ତ ଗୋପୀମାନେ ଶୀତରେ କମ୍ପି କମ୍ପି, ନିଜ ଅଙ୍ଗ ହାତରେ ଢାକି, ଜଳରୁ ବାହାରିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଏହି ଅବସ୍ଥା ଦେଖି, ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ସେମାନଙ୍କର ନିର୍ମଳ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ହସି ତାଙ୍କର ପୋଷାକ କାନ୍ଧରେ ରଖି, ସ୍ନେହ ଭରା କଥା କହିଲେ—"ତୁମେ ନିର୍ବସନା ଅବସ୍ଥାରେ ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛ, ଏହା ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅପରାଧ। ହାତ ମୁହଁ ଜୋଡ଼ି ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଏହି ଦୋଷ ଦୂର କର, ତେବେ ତୁମେ ତୁମର ପୋଷାକ ନିଅ।" ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଗୋପୀମାନେ ବୁଝିଲେ ଯେ, ନିର୍ବସନା ଅବସ୍ଥାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଏହି ବ୍ରତର ଉପସମ୍ହାର ଅଂଶ, ଯାହା ସ୍ୱୟଂ ଭଗବାନଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅଟୁଟ ଥିଲା, ତେଣୁ ଏହା ଅପରାଧ ନୁହେଁ।