ଗୋପୀମାନେ ମିଳି ଆପଣାଙ୍କର ସଖୀମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ସଖୀ, ଆମେ ଆଖି ପାଇଁ ଏପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ କେବେ ଦେଖିନଥିଲୁ—ବ୍ରଜର ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁତ୍ର କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସଖାମାନେ ସହିତ ଗୋମାନେ ଚରାଇବାରେ, ତାଙ୍କ ମୁହଁରେ ବାଂଶୀର ଶୋଭା ଓ ପ୍ରେମଭରା ଦୃଷ୍ଟିର ଅନୁଭବ ଦେଖିବାରେ। ଆମେ ଆଖିର ଅସଲ ସଫଳତା ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାରେ। ମାଙ୍ଗୋର କଳି, ନରମ ପତ୍ର, ମୟୂର ପଖା, ପଦ୍ମ ଓ କମଳର ମାଳା, ଜଙ୍ଗଲର ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଭୂଷିତ ଏହି ଦୁଇ ଭାଇ ଗୋପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏମିତି ଚମକୁଥିଲେ, ଯେଉଁପରି ଏକ ନୃତ୍ୟ କଳାରେ ଦକ୍ଷ ନୃତ୍ୟକାର ମଞ୍ଚରେ ଗୀତ ଗାଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଅନ୍ତି। ଗୋପୀମାନେ ଆଉ କହିଲେ, “ସଖୀ, ଏହି ବାଂଶୀ କେତେ ଭାଗ୍ୟବାନ! ଏହି ବାଂଶୀ ଦାମୋଦରଙ୍କର ଅଘ୍ର ଅମୃତର ଆସ୍ୱାଦ ନେଉଛି, ଯାହାକୁ ଆମେ ଗୋପୀମାନେ ଚାହୁଁ, ନଦୀମାନେ ତାହାର ଅବଶିଷ୍ଟ ମାଧୁର୍ଯ୍ୟ ଚାଖି ହର୍ଷିତ ହୁଅନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଜଳ ଭାବି ତଳି ଯାଉଛି, ଗଛମାନେ ବୃଦ୍ଧମାନେ ପରି ଅଶ୍ରୁ ଝାଡ଼ୁଛନ୍ତି। ଏହି ବୃନ୍ଦାବନ ଭୂମି ଏପରି ପବିତ୍ର ଯେ, ଦେବକୀପୁତ୍ର କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପାଦ ଜଳ ଏଠି ଲାଗିଛି; ଗୋବିନ୍ଦ କୃଷ୍ଣ ବାଂଶୀ ଚଳାଇବାକୁ ଦେଖି, ମୟୂରମାନେ ମଦ ଭରା ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି, ପାହାଡ଼ର ଏଠି ଅନ୍ୟ ଦେଖିବା ଜନ୍ତୁମାନେ ଶାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଏଠିରେ ଏସାଧାରଣ ମୃଗମାନେ ମଧ୍ୟ ଭାଗ୍ୟବାନ; ନନ୍ଦପୁତ୍ର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଚମତ୍କାର ଶୋଭାରେ ଦେଖି, ତାଙ୍କ କଳା ହରିଣ ସାଥୀମାନେ ସହିତ ବାଂଶୀ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ପ୍ରେମ ଭରା ଦୃଷ୍ଟିରେ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଏଠି କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଦେହ ଓ ଚାଳ ଆଖି ପାଇଁ ଉତ୍ସବ; ତାଙ୍କ ବାଂଶୀର ମଧୁର ଗୁପ୍ତ ଗୀତ ଶୁଣି, ଦେବୀମାନେ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ, ପ୍ରେମରେ ଦିଲ ଅଶାନ୍ତ, ଫୁଲ ମାଳା ଖସି ଯାଉଛି, ଶରୀର ଶିଥିଳ ହୁଅନ୍ତି, ଅସ୍ତିର ହୁଅନ୍ତି। ଗାଏମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ବାଂଶୀର ମଧୁର ଶବ୍ଦକୁ କାନ ଉପରେ କରି ଶୁଣି, ଏମିତି ଶାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଛଉଁଆ ଦୁଧ ମୁଁହରେ ରଖି ଅସ୍ତିର, ଚକ୍ଷୁରେ ଅଶ୍ରୁ ଭରି ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଦେଖି ହୃଦୟରେ ଶ୍ନେହ ଦେଇ ଜାପଟି ନିଅନ୍ତି। ମା, ଏଠି ଜଙ୍ଗଲର ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଧନ୍ୟ ଋଷି; ସୁନ୍ଦର ଗଛର ଡାଳରେ ବସି, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ବନ୍ଦ କରି ତାଙ୍କ ବାଂଶୀ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ସବୁ ଭୁଲି ଯାଉଛନ୍ତି। ନଦୀମାନେ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କର ଗୀତ ଶୁଣି, ତାଙ୍କ ତରଙ୍ଗ ଭାବି ବୃତ୍ତାକାର ହୁଅନ୍ତି, ଏକାଗ୍ରତାରେ ମୁରାରିଙ୍କୁ ତରଙ୍ଗ ହାତରେ ଆଲିଂଗନ କରି, ପାଦରେ ପଦ୍ମ ଦେଇ ପୂଜା କରନ୍ତି। ବ୍ରଜର ଗାଏମାନେ ରାମ, କୃଷ୍ଣ ଓ ଗୋପମାନେ ସହିତ ଧୂପରେ ଚରିବାରେ, କୃଷ୍ଣ ବାଂଶୀ ଚଳାଇବାକୁ ଦେଖି, ଗଛମାନେ ପ୍ରେମରେ ଫୁଲ ଡାଳ ଉପରେ ଉଠି ଶିତଳ ଛାୟା ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ମିତ୍ର ପରି ଆଶ୍ରୟ ଦେଉଛନ୍ତି। ପୁଲିନ୍ଦା ଜନନୀମାନେ, ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଓ ଅଙ୍ଗରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଚରଣ ରଙ୍ଗ ଲଗାଇ, ଯାହା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟଙ୍କର ଅଙ୍ଗରେ ଥିଲା ଓ ଘାସରେ ରହିଥିଲା, ଏହାକୁ ଲଗାଇ ଦେଖିବା ଦ୍ୱାରା ମନର ଭାବ ନିବାରଣ କରନ୍ତି। ଏହି ପାହାଡ଼, ହରିଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେବକ, ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରଣ ଛୁଇ ଆନନ୍ଦିତ, ତାଙ୍କ ଓ ତାଙ୍କର ଗାଏ ଓ ଗୋପମାନେ ପାଇଁ ଜଳ, କୋମଳ ଘାସ, ମୂଳ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରେ। ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ ଗୋପମାନେ ସହିତ ଜଙ୍ଗଲ ମାନେ ଗାଏ ଚରାଇବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି, ବାଂଶୀର ମଧୁର ଶବ୍ଦ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ମୋହିତ କରେ; ଚଳିତ ଜନ୍ତୁ ଶାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ଗଛମାନେ ଆନନ୍ଦ ଭରା, ତାଙ୍କର ବନ୍ଧନ ଚିହ୍ନ ଖସି ଯାଉଛି। ଏଭଳି ଭାବରେ, ଗୋପୀମାନେ ଆପଣାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରଜରେ ବିହାର କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଲୀଳା ଉପକଥା କରି, ତାଙ୍କର ଲୀଳାରେ ଆନ୍ତରିକ ହୋଇପାରିଲେ। ଏଠି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ପ୍ରଥମ ଅର୍ଦ୍ଧର ଏକାଇଶ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ। କିନ୍ତୁ, ଯେଉଁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିଷୟରେ ଆନ୍ତରିକ, ସେମାନେ ନିଜେ କିମ୍ବା ଉଚ୍ଚତର ଜନାନ୍ତି ନାହିଁ; ଦେହ ପାଇଁ ଜୀବନ ଯାପନ କରି, ଗାରା ମାନେ ପରି ଏକା ଶ୍ୱାସ ନେଇ ଜୀବନ ଅବ୍ୟର୍ଥ କରନ୍ତି। ଏହି ଫଳ ଲୋକ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନୁହେଁ, ଏହା ସେମାନେ କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବା ପାଇଁ କୁହାଯାଏ, ଯେପରି ଔଷଧ ରସାଳ ହେବାକୁ ଦିଆଯାଏ। ମଣିଷ ଜନ୍ମ ଠାରୁ ମନରେ ଇଚ୍ଛା, ଜୀବନ ଓ ନିଜ ଲୋକଙ୍କୁ ଆସକ୍ତ, ଯେଉଁଠି ଏହି ଦୁଃଖର କାରଣ। ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ହିତ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଦୁଃଖର ମାର୍ଗରେ ଭ୍ରମଣ କରନ୍ତି; ଜ୍ଞାନୀ କିପରି ସେମାନେ ଆଉ ଏହି ଅନ୍ଧକାର ମାର୍ଗରେ ଲଗାଇବେ? ଏଭଳି ଅବୁଜ୍ଝ ମନ ଓ ଅନ୍ୟଥା ଧାରଣାରେ ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନେ ଫୁଲ ଫଳର ଫଳ ନେଇ କଥା କହନ୍ତି ନାହିଁ; ବେଦ ଜାଣିଥିବା ଲୋକ ଏହାର ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ କାମୀ, ଦୟାଳୁ, ଲୋଭୀ, ଫୁଲ ଉପରେ ମନ ଲଗାଇ ଫଳ ଭୁଲି ଯାଉଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପୋକା ପରି ଅଗ୍ନିରେ ଗଲେ, ନିଜ ସତ୍ୟ ଜଗତ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ। ସଖା, ସେମାନେ ମୋତେ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ମୁଁ ହୃଦୟରେ ବସି, ଯାଠୁ ଏହି ବିଶ୍ୱ ଉତ୍ପନ୍ନ; ଯେପରି ଷ୍ଟୋତ୍ର ଓ କ୍ରିୟାରେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଲୋକ ଧୂଆଁରେ ଚକ୍ଷୁ ଆଣ୍ଡା ହୁଅନ୍ତି। ମୋର ଅପରୋକ୍ଷ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନ ଜାଣି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବିଷୟରେ ଆସକ୍ତ, ଯଦି ହିଂସାରେ ଆସକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ଯଜ୍ଞ ଉନ୍ମୋଦିତ ହୁଏ ନାହିଁ। ନିଜ ସୁଖ ପାଇଁ ନିର୍ମମ ଲୋକମାନେ ଦେବ, ପିତୃ, ଭୂତ ପାଇଁ ବଳି ଦେଇ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି। ବଣିକ୍ମାନେ ସ୍ୱପ୍ନ ପାଇଁ ଏକ ସତ୍ୟ ଧନ ଛାଡ଼ିବା ପରି, ତାଙ୍କ ମନରେ ଏହି ଅସ୍ଥିର ଜଗତର ଶୁଭ ଭାବି ରଖନ୍ତି, ଯାହା ଶୁଣିବାକୁ ସ୍ୱପ୍ନ ପରି ମଧୁର। ରଜ, ସତ୍ତ୍ୱ, ତମ ଗୁଣରେ ନିଶ୍ଚିତ ଏବଂ ଏହି ଗୁଣକୁ ମନେ ରଖିଥିବା ଲୋକମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ପୂଜନ୍ତି, ମୋତେ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ପୂଜନ୍ତି ନାହିଁ। ଏଠି ଦେବମାନେ ପୂଜା କରି, ‘ଆମେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଉପଭୋଗ କରିବା’ ଭାବି, ଏହା ଶେଷ ହେଲେ, ଆଉ ଧନୀ ଓ ଉଚ୍ଚ ଜନ୍ମ ପାଇଁ ଭାବନା କରନ୍ତି। ଫୁଲ ଶବ୍ଦରେ ମନ ଭୁଲିଥିବା, ଅତି ଗର୍ବିତ ଓ ଲୋଭୀ ଲୋକମାନେ ମୋର ଉପଦେଶ ମଧ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ କରେ ନାହିଁ।