ଏକ ଦିନ, ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ପଥର ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରିତ ହେବା ସହିତ, କଳି ଯୁଗର ସମସ୍ତ ଦୋଷ ଦୀର୍ଘ ଦୂରରେ ଓଲିଆଯିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ—ଏହି ଦୋଷଗୁଡିକ ଶିଂହର ଦହାଡ଼ ସମୟରେ ଭୟଭୀତ ହୁଏଥିବା ଏକା ଏକା ଭେଡ଼ା ଭଳି ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାନ୍ତି। ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ଉପଦେଶ ଘରେଘରେ, ଲୋକେଲୋକେ ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବିରାଗ୍ୟ ସହିତ ପ୍ରେମର ସ୍ୱାଦ ଦେଇ ଖେଳିବାର ଆରମ୍ଭ କରେ। ନାରଦ ମହାରାଜ କହିଲେ: "ଯେତେବେଳେ ବେଦ ଓ ବେଦାନ୍ତର ଉପଦେଶ, ଗୀତାର ପାଠ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ଭକ୍ତି-ଜ୍ଞାନ-ବିରାଗ୍ୟର ତ୍ରିତ୍ୱ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏନାହିଁ, ତେବେ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର ପାଠ ଦ୍ୱାରା ଏହି ବିଷୟର ଅନୁଭୂତି ଆସିବ। ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଲୋକ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶବ୍ଦରେ ବେଦର ଅର୍ଥ ବ୍ୟାପି ଅଛି।" ନାରଦ ଦୟାଳୁ କୁମାରମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦିଶ୍ୟ କହିଲେ: "ଏହି ସନ୍ଦେହକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ, ଦୟା କରନ୍ତୁ; ଆପଣମାନେ ଆଶ୍ରୟଗତ ଲୋକଙ୍କୁ କ୍ଷମାଶୀଳ।" ତାପରେ କୁମାରମାନେ କହିଲେ: "ବେଦ ଓ ଉପନିଷଦର ତତ୍ତ୍ୱରୁ ଭାଗବତ କଥା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି; ଏହା ନିଜ ଫଳ ସ୍ୱରୂପରେ ବିଶିଷ୍ଟ ଓ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭାବରେ ଉଜ୍ୱଳ। ଯେପରି ମୂଳରୁ ଶିଖାଯାଏଁ ସ୍ୱାଦ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ତାହାକୁ ଅଲଗା କଲେ ମାନେ ମଧୁର ହୁଏ, ଏହିପରି ଭାଗବତ କଥା ନିଜର ମଧୁର ଫଳ ଦେଇ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛି। ଦୁଧରେ ଘୀ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ତାହାକୁ ଉତ୍କଳନ କଲେ ଦେବତାମାନେ ମଧୁର ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି; ଏହିପରି ଭାଗବତ ଉପନ୍ୟାସ ମଧୁରତାର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅଛି। ଉପରି ଗଣ୍ଡେ ଏବଂ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚିନି ଅଛି, କିନ୍ତୁ ତାହାକୁ ଅଲଗା କଲେ ମାନେ ମଧୁରତା ଜଣାଯାଏ; ଏହିପରି ଭାଗବତ କଥା ମଧୁର ଅନୁଭୂତି ଦେଇଥାଏ।" "ଏହି ଭାଗବତ ପୁରାଣ ଜ୍ଞାନ, ଭକ୍ତି ଓ ବିରାଗ୍ୟ ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଉଦ୍ଘାଟିତ ହୋଇଛି। ବେଦ, ବେଦାନ୍ତ, ଗୀତାର ରଚନାକାର ଭାଗବତ ରଚନାକାର ବ୍ୟାସଦେବ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ଧକାର ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ତାପରେ ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାରିଟି ଶ୍ଲୋକରେ ଏହା କଥାହେବା ସହିତ ବ୍ୟାସଦେବ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ।" "ଏହିପରି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କାହିଁକି, ଆପଣ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛନ୍ତି? ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ଶୁଣିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏହା ଦୁଃଖ ଓ କ୍ଷୋଭ ଦୂର କରେ।" ନାରଦ କହିଲେ: "ଏହି ଦୃଷ୍ଟି, ଯାହା ଅସୁଭ ଦୂର କରେ, ଦୁଃଖିତ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ଦେଉଛି, ଶୁଦ୍ଧ ମନ୍ୟମାନେ ଗାଇଥିବା କଥାର ଅମୃତରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ, ପ୍ରେମ ପ୍ରକାଶ ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛି।" "ଯେତେବେଳେ ଅନେକ ଜନ୍ମର ଶୁଭ ଫଳ ଦ୍ୱାରା କୌଣସି ଜଣ ଶୁଭ ସଙ୍ଗତି ପାଇଥାଏ, ତେବେ ଅନ୍ଧକାର ମୂଢ଼ତା ଓ ଅହଂକାର ଦୂର ହୋଇ ତାହାର ବିବେକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।" ଏହି ଭାଗବତର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ କଥା ସନକ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣିଲେ, ଭକ୍ତମାନେ ତୃପ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନ, ବିରାଗ୍ୟର ବୃଦ୍ଧି ହେଉଥିବା ଦେଖାଯାଏ। ନାରଦ କହିଲେ: "ମୁଁ ଶୁକଦେବର ଉପଦେଶର ଜ୍ଞାନ-ଯଜ୍ଞ କରିବି, ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ, ବିରାଗ୍ୟ ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଏହି ଉତ୍ସର ଆୟୋଜନ କରିବି।" "କେଉଁଠି ଏହି ଯଜ୍ଞ କରିବି? ଏଠାରେ କେଉଁ ସ୍ଥାନ ଉଚିତ? ଶୁକଦେବଙ୍କର ଶାସ୍ତ୍ରର ମହାତ୍ମ୍ୟ କେଉଁଠି ଉପଦେଶ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ?" "କେତେ ଦିନ ଭାଗବତ କଥା ଶୁଣିବା ଉଚିତ? କେଉଁ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ?" କୁମାରମାନେ କହିଲେ: "ନାରଦ, ଆପଣ ନମ୍ର ଓ ବିବେକଶୀଳ, ଆମେ କହିବାକୁ ଯାଉଛୁ। ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ଆନନ୍ଦ ନାମକ ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଛି।" "ଏହି ସ୍ଥାନ ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନେ, ଦେବତା ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ, ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ଓ ଲତାରେ ଶୋଭିତ, ନୂତନ ମୃଦୁ ବାଳୁରେ ଆଛି।" "ସୁନ୍ଦର, ନିର୍ଜନ, ସୁଗନ୍ଧିତ ସ୍ଥାନ, ସୁନା ଲଟସର ଗନ୍ଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯେଉଁଠି ଜୀବମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଦ୍ୱେଷ ନଥାଏ।" "ବୟସ୍କ ଶରୀର ଏବଂ ଦୁଃଖ ଦ୍ୱୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ଏଠାରେ ଭକ୍ତି ଆସିବ।" "ଯେଉଁଠି ଭାଗବତ କଥା ରହିଛି, ସେଉଁଠି ଭକ୍ତି ଓ ତାହାର ସାଥୀମାନେ ଯାଆନ୍ତି; ଶ୍ରବଣ କଥା ଶୁଣିଲେ, ଏହି ତ୍ରିତ୍ୱ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଯାଏ।" ସୂତ ମୁନି କହିଲେ: "ଏପରି କହି, କୁମାରମାନେ ନାରଦଙ୍କ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ଗଙ୍ଗା ତଟକୁ ଆସିଲେ, ଭାଗବତ କଥାର ଅମୃତ ପାନ ପାଇଁ।" ତାଙ୍କର ପହଞ୍ଚିବା ସହିତ, ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକ, ଦେବ ଲୋକ ଓ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକରେ ଉତ୍ସାହ ଓ ଉତ୍ସବ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଶ୍ରୀଭାଗବତର ଅମୃତ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଅତି ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ ଆସିଲେ, ଭକ୍ତମାନେ ସବୁଠୁ ପ୍ରଥମେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଭୃଗୁ, ବସିଷ୍ଠ, ଚ୍ୟବନ, ଗୌତମ, ମେଧାତିଥି, ଦେବଳ, ଦେବରାତ, ରାମ, ଗାଧିପୁତ୍ର, ଶାକଳ, ମୃକଣ୍ଡୁପୁତ୍ର, ଅତ୍ରି, ପିପ୍ପଳାଦ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ, ପୁତ୍ର, ଶିଷ୍ୟ, ନାରୀମାନେ ସହିତ ଭରି ଆସିଲେ। ଯୋଗୀଶ୍ୱର ଭ୍ୟାସ, ପରାଶର, ଛାୟାଶୁକ, ଜାଜଲି, ଜହ୍ନୁ ଏବଂ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ବେଦାନ୍ତ, ବେଦ, ମନ୍ତ୍ର, ତନ୍ତ୍ର, ଦଶ ଓ ସାତ ପୁରାଣ, ଷଡ୍ଶାସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ। ଗଙ୍ଗା ଆଦି ନଦୀ, ପୁଷ୍କର ଆଦି ସରୋବର, ତୀର୍ଥ, ସମସ୍ତ ଦିଗ୍ବଳି, ଦଣ୍ଡକ ଆଦି ଅଟବୀ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ। ପାହାଡ଼, ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦାନବ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ; ଭୃଗୁ ତାଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ ଆଣିଲେ। ନାରଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିକ୍ଷିତ ହୋଇ, ସ୍ରେଷ୍ଠ ଆସନ ଦିଆଯିବା ପରେ, କୁମାରମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ କୃଷ୍ଣର ଚିନ୍ତନରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ ବସିଲେ। ଭକ୍ତମାନେ, ବିରାଗୀ, ତ୍ୟାଗୀ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଉଡ଼ିଲେ; ନାରଦ ସେମାନଙ୍କ ପୂର୍ବରେ ଦଉଡ଼ିଲେ। ଏକ ଭାଗରେ ଋଷିମାନେ, ଅନ୍ୟ ଭାଗରେ ଦେବମାନେ, ଅନ୍ୟ ଭାଗରେ ବେଦ-ଉପନିଷଦ, ଅନ୍ୟ ଭାଗରେ ତୀର୍ଥ, ଅନ୍ୟ ଭାଗରେ ନାରୀମାନେ ବସିଲେ। ଜୟ ଧ୍ୱନି, ପ୍ରଣାମ ରବ, ଶଂଖ ଧ୍ୱନି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା; ଭଜା ଧାନ୍ୟ ଓ ଫୁଲ ଉପରେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ହେଲା। ଦେବମାନେ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଉପରକୁ ଉଠି, ଚାହିଦା ଗଛର ଫୁଲ ରେ ମଞ୍ଚ ଉପରେ ବର୍ଷା କରିଲେ। ସୂତ କହିଲେ: "ଏପରି ଏକାଗ୍ର ମନ ଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ, କୁମାରମାନେ ନାରଦଙ୍କୁ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର ମହାତ୍ମ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରି କହିଲେ।