ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ଦିବ୍ୟ ଆକାଶବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ଯାହା ଆଗରୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା, ଏହି ଉତ୍ତମ କର୍ମର ମହତ୍ତ୍ୱ ଏବେ ଖୋଲାସା କରାଯିବାକୁ ଯାଉଛି—ମନ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିକୁ ଏକାଗ୍ର କରି ଆଜି ଏହା ଶୁଣ। କିଛି ଲୋକ ଯଜ୍ଞ, କିଛି ତପସ୍ୟା, କିଛି ଯୋଗ ଏବଂ କିଛି ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା କର୍ମ କରନ୍ତି; ଏହି ସବୁ କର୍ମ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ଏହି ସମସ୍ତ କର୍ମ ମଧ୍ୟରୁ, ଜ୍ଞାନ ଯଜ୍ଞକୁ ପଣ୍ଡିତମାନେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ କର୍ମ ଭାବରେ ମନେ କରନ୍ତି; ଏହି ଜ୍ଞାନ ଯଜ୍ଞ ଅର୍ଥାତ୍ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର ଉପଦେଶ ସୁକଦେବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଗାଇଥିଲେ। ଏହି ଭାଗବତ କଥାର ପ୍ରଚାର ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ବୈରାଗ୍ୟର ଶକ୍ତି ବଢ଼ିଯାଏ; ଦୁଃଖ ଦୂରିତି ଦୂର ହୋଇଯାଏ, ଏବଂ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ସୁଖ ମିଳେ। ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ପଠନର ଧ୍ୱନିରେ କଳିଯୁଗର ସମସ୍ତ ଦୋଷ ସିଂହର ଦହାଡ଼ରେ ଭୟଭୀତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭାବରେ ଦୂରେଇଯାଏ। ଏଠାରେ ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ଏକାସାଥି ମିଶି ଏବଂ ପ୍ରେମର ରସ ନେଇ ଘରେ ଘରେ, ଲୋକେ ଲୋକେ ବିହାର କରିଥାଏ। ନାରଦ ଓଡ଼ିଆରେ ପଚାରିଲେ, "ଯେତେବେଳେ ବେଦ, ବେଦାନ୍ତର ଘୋଷଣା ଓ ଗୀତା ପାଠ ହେଉଛି, ତଥାପି ଏହି ତ୍ରିକ—ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ—ଉଦ୍ଭବ ହେଉନାହିଁ, ତେବେ?" ତେବେ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ପଠନ ଦ୍ୱାରା ଏହି ତ୍ରିକର ଅର୍ଥ ଉଦ୍ଘାଟିତ ହୁଏ; ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଲୋକ ଓ ଶବ୍ଦରେ ବେଦର ତାତ୍ପର୍ୟ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ। "ହେ ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟିବାନ୍, ଦୟାକରି ଏହି ସନ୍ଦେହ କାଟି ଦିଅ, ଏଠାରେ ବିଳମ୍ବ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ତୁମେ ଶରଣାଗତଙ୍କ ପ୍ରତି କରୁଣାମୟ।" ତେବେ କୁମାରମାନେ କହିଲେ, "ବେଦ ଓ ଉପନିଷଦର ସାର ରୂପେ ଏହି ଭାଗବତ କଥା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି; ଏହି କଥା ସ୍ୱୟଂ ଅପୂର୍ବ ଫଳ ରୂପେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତାର ଅଭିଭ୍ୟକ୍ତି। ଯେପରି ବେଳ ମୂଳରୁ ଶିରାଯାଏ ରସ ଅଲଗା କଲେ ମାତ୍ର ଉପଭୋଗ ଯୋଗ୍ୟ, ଏପରି ଭାଗବତ କଥା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ହୋଇ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଏ। ଦୁଧରେ ଘୃତ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ, କିନ୍ତୁ ଅଲଗା କଲେ ମାତ୍ର ଦେବତାମାନେ ତାହାର ରସ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି; ଏପରି ଭାଗବତ କଥା ମଧ୍ୟ। ଇଖଣ୍ଡ ଚେନିରେ ରସ ଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଚେନି ହେଲେ ମାତ୍ର ମିଠା ଲାଗେ; ଏପରି ଭାଗବତ ମାହାତ୍ମ୍ୟ।" "ଏହି ଭାଗବତ ପୁରାଣ ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜ୍ୟ, ଏହା ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ପ୍ରକାଶିତ। ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ବେଦ, ବେଦାନ୍ତରେ ନିପୁଣ, ଯିଏ ଗୀତା ରଚନା କରିଛନ୍ତି, ସେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖରେ ବ୍ୟାସଦେବ ଅଜ୍ଞାନର ସମୁଦ୍ରରେ ଅଳମ୍ବିତ ହୋଇଥିଲେ। ତାପରେ ତୁମେ ଚାରିଟି ଶ୍ଲୋକରେ ଏହି ଭାଗବତ ଉପଦେଶ କରିଥିଲ, ଯାହା ଶୁଣି ବାଦରାୟଣ ସାରା ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ। ତେଣୁ, ତୁମର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କାହିଁକି? ଭାଗବତ ଶ୍ରବଣ କରିବା ଉଚିତ୍, କାରଣ ଏଠାରେ ଦୁଃଖ ଓ ବିଷାଦ ନାଶ ହୁଏ।" ନାରଦ କହିଲେ, "ସେଇ ଦୃଷ୍ଟି, ଯାହା ଅଶୁଭତାକୁ ଦୂର କରି ଦୁଃଖିତମାନେ ଉପରେ ପରମ ମଙ୍ଗଳ ଦାନ କରେ—ଶୁଦ୍ଧମନ୍ଦିର ମୁଖରୁ ଗାଇଥିବା କଥାର ଅମୃତରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ, ପ୍ରେମ ପ୍ରକାଶ ପାଇଁ ମୁଁ ଶରଣ ନେଉଛି। ଅନେକ ଜନ୍ମର ଶୁଭ କର୍ମର ଫଳରେ ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ସଙ୍ଗ ପାଉଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ବିବେକ ଉପଜେ, ଅଜ୍ଞାନ ଓ ଅଭିମାନର ଅନ୍ଧକାର ଦୂରିଯାଏ।" ଏହିପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର ମହିମା ଅପାର। ଏହି ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟରେ କହାଯାଏ—ସନକ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ଶୁଣି, ଭକ୍ତଙ୍କ ମନ ତୃପ୍ତିପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ଉନ୍ନତି ଲାଭ କରେ। ନାରଦ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏହି ଜ୍ଞାନ ଯଜ୍ଞ କରିବି, ଯେଉଁଥିରେ ଶୁକଦେବଙ୍କ ଉପଦେଶ ଚମକୁଛି, ଏହା ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିବା ପାଇଁ। କିନ୍ତୁ କେଉଁଠି ଏହି ଯଜ୍ଞ କରିବି? ଏଠାରେ ଏହି ସ୍ଥାନ କହ, ଶୁକ ଶାସ୍ତ୍ରର ମହିମା ତାଙ୍କୁ ଅନୁସୂଚିତ କରିବା ଦରକାର। ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ କଥା କେତେ ଦିନ ଶୁଣିବା ଉଚିତ? କ'ଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସରିବା ଦରକାର?" କୁମାରମାନେ କହିଲେ, "ଶୁଣ, ନାରଦ, ଆମେ ତୁମକୁ କହିବାକୁ ଯାଉଛୁ, ତୁମେ ବିନମ୍ର ଓ ବିବେକି। ଗଙ୍ଗା ତଟ ନିକଟରେ ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଆନନ୍ଦ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଋଷିମାନେ ଯାଆନ୍ତି, ଦେବତା ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ଉପସ୍ଥିତ, ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ଓ ଲତା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ତାଜା ମୃଦୁ ଧଳିରେ ଢାକା। ଏହା ଏକ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ନିର୍ମଳ ସ୍ଥାନ, ସୁଗନ୍ଧିତ କମଳ ଫୁଲର ଘ୍ରାଣରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏଠାରେ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱେଷ ରଖନ୍ତି ନାହିଁ।" "ଏଠାରେ ବୃଦ୍ଧ ଏବଂ ଶକ୍ତିହୀନ ଦେହକୁ ଆଗରେ ରଖି, ଉଭୟ କଥା ଚିନ୍ତା କରି, ଭକ୍ତି ଏଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବ। ଯେଉଁଠାରେ ଭାଗବତ କଥା ହୁଏ, ସେଠାରେ ଭକ୍ତି ଓ ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗମାନେ ଯାଆନ୍ତି; ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାରା ଏହି ତ୍ରିକ ଯୁବା ହୁଏ।" ସୂତ କହିଲେ, "ଏପରି କହି, ସେଇ କୁମାରମାନେ ନାରଦଙ୍କ ସହ ଶୀଘ୍ର ଗଙ୍ଗା ତଟକୁ ଆସି, ଭାଗବତ ଅମୃତ ଶ୍ରବଣ କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ସେମାନେ ତଟକୁ ପହଞ୍ଚିବା ସାଥି ସାଥି ମାନବଲୋକ, ଦେବଲୋକ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ମହା ଗଞ୍ଜନା ଉଠିଲା। ଶ୍ରୀଭାଗବତ ରସ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଆଗ୍ରହୀ ହୋଇ ଦୌଡ଼ି ଆସିଲେ, ଭାଇଷ୍ଣବମାନେ ପ୍ରଥମେ ପହଞ୍ଚିଲେ।" ଭୃଗୁ, ବଶିଷ୍ଠ, ଚ୍ୟବନ, ଗୌତମ, ମେଧାତିଥି, ଦେବଳ, ଦେବରାତ, ରାମ, ଗାଧିପୁତ୍ର, ଶାକଳ, ମୃକଣ୍ଡୁପୁତ୍ର, ଅତ୍ରି ଓ ପିପ୍ପଳାଦ—ଏହି ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର, ଶିଷ୍ୟ ଓ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ନେଇ ଭଲପାଇଁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଯୋଗୀଶ୍ୱର, ବ୍ୟାସ, ପରାଶର, ଛାୟାଶୁକ, ଜାଜଳି, ଜହ୍ନୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ। ବେଦ, ବେଦାନ୍ତ, ମନ୍ତ୍ର, ତନ୍ତ୍ର, ଦଶ ଓ ସପ୍ତ ପୁରାଣ, ଷଡ୍ଶାସ୍ତ୍ର ତାଙ୍କର ଦେହ ଧାରଣ କରି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଗଙ୍ଗା ଆଦି ନଦୀ, ପୁଷ୍କର ଆଦି ସରୋବର, ପୂଣ୍ୟସ୍ଥଳୀ, ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକ, ଦଣ୍ଡକ ଆଦି ବନ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ। ପାହାଡ଼, ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ; ଭୃଗୁ ତାଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇ ନେଇ ଆଣିଲେ।