ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ସଂସାରରେ ବହୁତ ଋଷିମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପଥ ଦେଖାଇଛନ୍ତି—ଏସବୁ ପଥ ଅତି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରୟାସରେ ପ୍ରାପ୍ତ, ଯେଉଁଥିରେ ଅଧିକାଂଶ ଫଳ ହେଉଛି ସ୍ୱର୍ଗର ଲାଭ। କିନ୍ତୁ ଏହି ସ୍ୱର୍ଗପଥର ଚେଉଁଠି, ବୈକୁଠ ପଥ ଭଲି ଗୁପ୍ତ ରହିଛି; ଏହି ପଥର ଶିକ୍ଷକ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ, ଏବଂ ଏହା ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଏହି ସମୟରେ, ଆକାଶକୁ ଆସିଥିବା ଦିବ୍ୟ କଥା ଆପଣଙ୍କୁ ପୂର୍ବରୁ ଯାହା ଦିଆଯାଇଥିଲା, ସେହି କର୍ମର ବିବରଣୀ ଏବେ ଦିଆଯିବ; ଆପଣ ଏହି କଥାକୁ ଏକାଗ୍ର ମନ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ବୁଦ୍ଧିରେ ଶୁଣନ୍ତୁ। କେହି ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, କେହି ତପସ୍ୟା, କେହି ଯୋଗ, କେହି ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା କର୍ମ କରନ୍ତି; ଏହି ସମସ୍ତ କର୍ମ ଏକା ନାମରେ ଚିହ୍ନିତ। ଏହି କର୍ମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ, ଜ୍ଞାନ ଯଜ୍ଞକୁ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ମର ଚିହ୍ନ ଭାବରେ ଗଣନା କରନ୍ତି; ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ଉପଦେଶ ଶୁକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଗାଇଥିଲେ। ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର ପ୍ରଚାରଣା ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟରେ ବିଶାଳ ଶକ୍ତି ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ; ଦୁଃଖ ଦୂର ହୁଏ, ଭକ୍ତରେ ଆନନ୍ଦ ଆସେ। ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବା ସହିତ, କଳିର ସମସ୍ତ ଦୋଷ ଶେଉଁଠି ରାଜସିଂହର ଦହାଡ଼ରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଏହି ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ଏକସାଥି ମିଶି, ପ୍ରେମର ସ୍ୱାଦ ଦେଇ, ଘର ଘର ମଧ୍ୟରେ, ଲୋକ ଲୋକ ମଧ୍ୟରେ ଖେଳିବାକୁ ଆସେ। ନାରଦ କହିଲେ: ବେଦ ଓ ବେଦାନ୍ତର ଘୋଷଣା, ଗୀତା ପାଠ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ଏହି ତ୍ରିପୁଟି—ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ, ବୈରାଗ୍ୟ ଉଦ୍ଭବ ନହୁଏ, ତେବେ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ପାଠ ଦ୍ୱାରା ଏହି ବିଷୟର ବୋଧ ଆସିବ; ଏହି କଥାର ପ୍ରତିଟି ଶ୍ଲୋକ, ପ୍ରତିଟି ଶବ୍ଦରେ ବେଦର ଅର୍ଥ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ। ଓ ଅଚଳ ଦୃଷ୍ଟି ଧାରୀ, ମୋର ସନ୍ଦେହ କାଟିଦିଅ; ଏଠି ବିଳମ୍ବ ହେଉନାହିଁ, କାରଣ ଆପଣ ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ଦୟାଳୁ। କୁମାରମାନେ କହିଲେ: ବେଦ ଓ ଉପନିଷଦର ସାର ଦ୍ୱାରା ଭାଗବତ କଥା ଉଦ୍ଭବ; ଏହା ନିଜ ଫଳ ଭାବରେ ଅତିଶୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବରେ ଚମକିଉଠି। ମୂଳରୁ ଶିଖା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେଉଁ ରସ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ, ସେହି ରସ ଭିନ୍ନ ହେଲା ପରେ ସବୁଠି ଉପଭୋଗ ହୁଏ; ଏହିଭଳି, ଫଳ ପ୍ରକଟ ହେଲା ପରେ ସବୁଠି ଆନନ୍ଦ ଦେଉଠି। ଯେପରି ଦୁଧରେ ଘି ଅନ୍ତର୍ନିହିତ, କିନ୍ତୁ ତାହା ନିକାଳିବା ପରେ ଦେବତାମାନେ ଅଧିକ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି, ଏହିଭଳି ଭାଗବତ କଥା ମଧ୍ୟ। ଏବଂ ଚିହ୍ନା ଚିହ୍ନା ଖଣ୍ଡ ଆଗରୁ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚିନି ଅନ୍ତର୍ନିହିତ, ତାହା ଭିନ୍ନ ହେଲା ପରେ ମିଠା ହୁଏ; ଏହିଭଳି ଭାଗବତ କଥା ମଧ୍ୟ। ଏହି ଭାଗବତ ପୁରାଣ, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ, ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ପ୍ରକଟ ହୋଇଛି। ଏକେ ଅବସ୍ଥାରେ, ବେଦ ଓ ବେଦାନ୍ତରେ ନିମ୍ନାତ୍ମା, ଗୀତାର ରଚୟିତା, ଦୁଃଖରେ ବିପ୍ଳବିତ, ବ୍ୟାସ ନିଜେ ଅଜ୍ଞାନର ସାଗରରେ ଅନ୍ଧାର ହୋଇଥିଲେ। ତାପରେ, ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ଚାରି ଶ୍ଲୋକରେ ଏହି କଥା କହାଯାଇଥିଲା; ଏହି କଥା ଶୁଣିବା ସହିତ ବାଦରାୟଣ ଦୁଃଖ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ତେଣୁ, ଆପଣ କିଏ ଆଶ୍ଚର୍ୟ କରୁଛନ୍ତି, ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ କିଏ କରୁଛନ୍ତି? ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ଶୁଣିବା ଉଚିତ, ଏହା ଦୁଃଖ ଓ ବିପ୍ଳବ ନଶ୍ଵ କରେ। ନାରଦ କହିଲେ: ଏହି ଦୃଷ୍ଟି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଅଶୁଭ କ୍ଷୟ କରେ ଓ ଦୁଃଖିତଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ଦେଉଠି—ଶୁଦ୍ଧ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଗାଇଥିବା କଥାର ଅମୃତରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ, ପ୍ରେମ ପ୍ରକଟ ପାଇଁ ମୁଁ ଏହାରେ ଶରଣ ନେଇଛି। ଏହି ଭାଗ୍ୟର ଉଦୟ ଅନେକ ଜନ୍ମରେ ଯୋଗାଯୋଗ ହେଲା ପରେ, ଜଣେ ଲୋକ ଶୁଭସଙ୍ଗ ପାଉଛନ୍ତି; ଏହି ସଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇ ଅଜ୍ଞାନ ଓ ଅଭିମାନର ଅନ୍ଧାର କାଟିଯାଏ। ଏହିଭଳି, ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଶନକ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମୁଖରୁ ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ଶୁଣିବା ସହିତ, ଭକ୍ତ ତୃପ୍ତି ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ନାରଦ କହିଲେ: ମୁଁ ଏକ ଜ୍ଞାନ ଯଜ୍ଞ କରିବି, ଶୁକଙ୍କ ଉପଦେଶ ଦ୍ୱାରା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଏହି କର୍ମ କରିବି। ଏହି ଯଜ୍ଞ କେଉଁଠି କରିବି? ଦୟାକରି ସ୍ଥାନ କହିଦିଅ। ଶୁକଙ୍କ ଶାସ୍ତ୍ରର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଏଠି ବେଦଜ୍ଞମାନେ କହିବା ଉଚିତ। କେତେ ଦିନରେ ଏହି ଭାଗବତ କଥା ଶୁଣିବା ଉଚିତ? କେଉଁ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ? ଦୟାକରି ଏହି କଥା କହିଦିଅ। କୁମାରମାନେ କହିଲେ: ନାରଦ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ କହିବାକୁ ଯାଉଛୁ, ଯେଉଁଠି ଆପଣ ବିନମ୍ର ଓ ବିବେକୀ। ଗଙ୍ଗାର ତୀର ନିକଟରେ ଆନନ୍ଦ ନାମକ ସ୍ଥାନ ଅଛି। ଏହି ସ୍ଥାନ ନିତି ଅନେକ ଋଷିମାନେ ଆସନ୍ତି, ଦେବତା ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ଉପସ୍ଥିତ, ଅନେକ ପ୍ରକାର ଗଛ ଓ ଲତା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ତାଜା ମୃଦୁ ବାଳି ଦ୍ୱାରା ଆଛାଦିତ। ଏହି ସ୍ଥାନ ଅତି ସୁନ୍ଦର, ଏକାନ୍ତ, ସୁବାସିତ ସୁନା ଲୋଟସ ଦ୍ୱାରା ମହକିଉଠି, ଯେଉଁଠି ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଜୀବମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବିରୋଧ ନାହିଁ। ବୟସ୍କ, ଦୁର୍ବଳ ଦେହ ଆଗରେ ରଖି, ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଭକ୍ତି ଆସିବ। ଯେଉଁଠି ଭାଗବତ କଥା ଅଛି, ସେଉଁଠି ଭକ୍ତି ଓ ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତି; ଏହି କଥା ଶୁଣିବା ସହିତ ତ୍ରିପୁଟି ଏକଦମ ଯୁବା ହୋଇଯାଏ। ସୂତ କହିଲେ: ଏପରି କହି, ସେ କୁମାରମାନେ ନାରଦଙ୍କ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ଗଙ୍ଗା ତୀରକୁ ଆସି, ଭାଗବତ କଥା ଅମୃତ ପାଇଁ ଆଗକୁ ଅସି। ସେମାନେ ଗଙ୍ଗା ତୀରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ତାପରେ ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକ, ଦେବ ଲୋକ ଓ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକରେ ଉତ୍ସାହ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ଶ୍ରୀଭାଗବତ ଅମୃତ ଶୁଣିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଅତି ଉତ୍ସାହରେ ଏଠି ଆସିଲେ, ଏବଂ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ପ୍ରଥମେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଭୃଗୁ, ବସିଷ୍ଠ, ଚ୍ୟବନ, ଗୌତମ, ମେଧାତିଥି, ଦେବଳ, ଦେବରାତ, ରାମ, ଗାଧିପୁତ୍ର, ଶାକଳ, ମୃକଣ୍ଡୁପୁତ୍ର, ଅତ୍ରି, ପିପ୍ପଳାଦ—ଏହି ସମସ୍ତ ଋଷି, ସନ୍ତାନ, ଶିଷ୍ୟ ଓ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏକାସାଥି ଆସି, ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ଭରି ଥିଲେ। ବେଦାନ୍ତ, ବେଦ, ମନ୍ତ୍ର, ତନ୍ତ୍ର, ତାଙ୍କ ଦେହୀ ରୂପ, ଦଶ ଓ ସାତ ପୁରାଣ, ଛଅ ଶାସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଏଠି ଆସିଲେ।