ପରିକ୍ଷିତ୍ ରାଜା, ଏହି ସଂସାର ଓ ପରଲୋକର ଅନର୍ଥକତାକୁ ଭଲଭାବେ ବିଚାର କରି, ଦୁଇଁଟିକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ସେ ଏବେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରଣରେ ଶରଣ ନେବାକୁ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି କରି, ଅମୃତମୟ ଗଙ୍ଗା ନଦୀ କୂଳରେ ଉପବାସେ ବସିଲେ। ଏହି ଗଙ୍ଗା ନଦୀ, ଯାହାର ଜଳ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରଣଧୂଳିରେ ମିଶିଛି, ଗଙ୍ଗାଠାରୁ ବି ଅଧିକ ପବିତ୍ର। ସେ ନଦୀ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଓ ତାଙ୍କର ଶାସକମାନଙ୍କୁ ପବିତ୍ର କରେ। ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ କିଏ ତାଙ୍କ ସେବା କରିବେ ନାହିଁ? ଏଭଳି ଭାବେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ପରିକ୍ଷିତ୍ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି କରି, ବିଷ୍ଣୁପଦ ତୀରେ ଉପବାସ ବ୍ରତ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ ମନକୁ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ଚରଣରେ ଏକାଗ୍ର କରି, ସମସ୍ତ ଆସକ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଋଷିତୁଳ୍ୟ ଦୃଢ଼ତା ଧାରଣ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ବିଶ୍ୱକୁ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ମହାନ ଓ ଉତ୍ତମ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ। ସେମାନେ ଅଧିକାଂଶ ତୀର୍ଥଦର୍ଶନର ଉପଲକ୍ଷେ ଆସିଥିଲେ, କାରଣ ଧର୍ମଶୀଳ ଲୋକମାନେ ନିଜେ ତୀର୍ଥକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ଆସିଥିଲେ—ଅତ୍ରି, ବଶିଷ୍ଠ, ଚ୍ୟବନ, ଶରଦ୍ୱାନ, ଅରିଷ୍ଟନେମି, ଭୃଗୁ, ଅଙ୍ଗିରା, ପରାଶର, ଗାଧିପୁତ୍ର, ରାମ, ଉତଥ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରମଦ, ଏଧ୍ମବାହ। ମେଧାତିଥି, ଦେବଳ, ଆର୍ଷ୍ଟିଷେଣ, ଭାରଦ୍ୱାଜ, ଗୌତମ, ପିପ୍ପଲାଦ, ମୈତ୍ରେୟ, ଔର୍ବ, କବଷ, କୁମ୍ଭୟୋନି, ଦ୍ୱୈପାୟନ, ଓ ପୂଜ୍ୟ ନାରଦ। ଏହିଠାରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବଋଷି, ବ୍ରହ୍ମଋଷି ଓ ରାଜଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ, ଅରୁଣ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ସହିତ। ରାଜା ପରିକ୍ଷିତ୍ ସମସ୍ତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଋଷିବଂଶଜଙ୍କୁ ଆଦର ଦେଇ, ଶିର ନମାଇ ସମ୍ମାନ କଲେ। ସେମାନେ ସୁବିଧାଜନକ ଭାବେ ବସିଥିବାବେଳେ, ପରିକ୍ଷିତ୍ ରାଜା ସ୍ପଷ୍ଟ ମନ ଓ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପ୍ରତି ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇ, ହାତ ଜୋଡି ସେମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ କଲେ। ତାପରେ ରାଜା କହିଲେ, “ହେ ରାଜନ୍ୟଗଣ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମେ ଆଜି ସଉଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, କାରଣ ମହାପୁରୁଷମାନେ ଆମ ପ୍ରତି ଦୟା କରିଛନ୍ତି। ରାଜବଂଶ, ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମକୁ ଅବହେଳା କରାଯାଏ, ସେଠାରୁ ଦୂରେ ଛାଡ଼ାଯାଇଛି—ହାଁ, ଏହି ଦୁଷ୍କୃତ୍ୟ ଦୁଃଖଦାୟକ।” “ମୋ ପାଇଁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ଅଧିପତି ଭଗବାନ୍, ମୋ ମନ ଘରସଂସାରରେ ଆସକ୍ତ ଥିବାକୁ ଦେଖି, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଉପଦେଶ ଦ୍ୱାରା ବିରକ୍ତି ଜନ୍ମାଇଛନ୍ତି, କାରଣ ଆସକ୍ତି ଦ୍ରୁତ ଭୟ ଆଣିଦିଏ।” “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଛାୟା ଚାହୁଁଛି, ଏବଂ ମୋ ମନ ଭଗବାନ୍ ଉପରେ ଏକାଗ୍ର ରହୁଅ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶାପ କିମ୍ବା ତକ୍ଷକ ନାଗ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ଯେଉଁଠି ହେଉ, ହେଉ—ଏହି ମଧ୍ୟବେଳେ, ଆପଣମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମହିମା କୀର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତୁ।” “ପୁନିଥରେ ଅନନ୍ତ ଭଗବାନ୍ ଓ ତାଙ୍କ ଶରଣାଗତମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଓ ସ୍ନେହ ମୋତେ ମିଳୁ। ଯେଉଁଠି ଜନ୍ମ ହେଉ, ଉତ୍ତମ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାଧୁସଙ୍ଗ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଶକ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ।” ଏଭଳି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ରାଜା ପରିକ୍ଷିତ୍ ପୂର୍ବ ତୀରରେ କୁଶାଶନ ଉପରେ ଉତ୍ତରମୁଖୀ ବସିଲେ, ନିଜ ଜୀବନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଭଗବତ୍ଚିନ୍ତନରେ ନିବେଶ କଲେ, ଏବଂ ଜୀବନର ଭାର ଅର୍ଣ୍ଣବକନ୍ୟା ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କରିଦେଲେ। ଏହି ଉପବାସରେ ବସିଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଉଳୋକର ଦେବମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରି, ମନ୍ଦାକିନୀର ମାଟି ଫୁଲ ଛିଟିଲେ, ତାଙ୍କ ପ୍ରଶଂସାରେ ଡ଼ଙ୍ଗ ତାଳ ବାଜିଲା। ଏଠାରେ ଏସାଥିବା ମହାନ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସ୍ତୁତି କରି, କହିଲେ: “ଏହି ଚରିତ୍ର ଲୋକମଙ୍ଗଳର ପାଇଁ, ଭଗବାନଙ୍କ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଯାହାକୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି।” “ହେ ରାଜଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ ଯେ, ଯେଉଁମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭଜନ୍ତି, ସେମାନେ ରାଜସିଂହାସନ ତ୍ୟାଗ କରି ମାତ୍ର ଭଗବାନଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଚାହାନ୍ତି।” “ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏଠି ରହିବା, ଯାଏଁ ତାଙ୍କ ଦେହ ତ୍ୟାଗ ହେଉନାହିଁ; ଏହି ଭଗବତ୍ଭକ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ବିରାଜମାନ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ, ରାଗ ଓ ଶୋକ ରହିତ।” ଋଷିମାନଙ୍କ ଏହି ଉକ୍ତି ଶୁଣି ପରିକ୍ଷିତ୍ ତାଙ୍କ ଗୁରୁ ମଧୁଚ୍ୟୁଦ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ, ମୃଦୁ ଭାଷାରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତି ଦେଖି ନମସ୍କାର କଲେ, ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଶୁଣିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହେଲେ। ସେ କହିଲେ, “ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଏଠି ଏକଠା ହୋଇଛନ୍ତି, ଯେପରି ବେଦ ତିନି ଲୋକରେ ବ୍ୟାପିଛି। ଏଠି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟେଠି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଳ୍ୟାଣ ଓ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନାହିଁ।” “ତେଣୁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଆପଣମାନେ ମୋତେ କଣ କରିବା ଉଚିତ୍, ତାହା କହନ୍ତୁ; ମୃତ୍ୟୁପଥରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କଣ ଶୁଦ୍ଧ କର୍ମ? ଏହି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତନ କରନ୍ତୁ।” ଏହି ସମୟରେ, ବ୍ୟାସଙ୍କ ପୁତ୍ର ପୂଜ୍ୟ ଶୁକଦେବ ଅପେକ୍ଷା ବିନା ଏଠି ପହଞ୍ଚିଲେ, ପୃଥିବୀରେ ଅନାଶ୍ରିତ ଭାବେ ଘୁରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଚିହ୍ନ ପରିଚୟ ଦୁର୍ଲଭ, ସ୍ୱଲାଭରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ଶିଶୁମାନେ ଘିରିଛନ୍ତି, ମୂଢ଼ବେଶ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ବୟସ୍ ଛଉଦଶ ବର୍ଷ, କମଳ ପାଦ, ହାତ, ଜଂଘା, ବାହୁ, ମୁଣ୍ଡ, ଗଣ୍ଡ ଅତି ସୁନ୍ଦର। ଅଙ୍ଗ ଗଢ଼ା ଗଢ଼ିତ, ଆଖି ଦୀର୍ଘ ବଡ଼, କାନ ଉଚ୍ଚ ନାସିକା ସମ, ଭୃକୁଟି ମନୋହର, ମୁହଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଗଳ ଶଂଖ ରୂପୀ। ତାଙ୍କ ହାଁସି ମଧୁର, ଚେହେରାରେ କେଶ ବିକିରଣ, ବାହୁ ଦୀର୍ଘ, ଦେହ ନିର୍ବସ୍ତ୍ର, ଅଙ୍ଗ ଦେବମାନଙ୍କ ପରି। ତେଜସ୍ୱୀ, କଳାବର୍ଣ୍ଣ, ଯୌବନ ଅକ୍ଷୟ, ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଭରିତ। ତାଙ୍କ ମଧୁର ହାସି ମହିଳାମାନଙ୍କ ମନକୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିଲା। ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କ ଗୁଣ ଗୁପ୍ତ ଥିଲାବୋଳି ଆଦର ସହ ଉଠି ଦଣ୍ଡବତ୍ କଲେ। ପରିକ୍ଷିତ୍ ରାଜା ଶିର ନମାଇ ଏହି ଅତିଥିକୁ ପୂଜା କଲେ। ଅବିବେକୀ ମହିଳା ଓ ଶିଶୁମାନେ ପଛେଇଗଲେ, ତାଙ୍କୁ ମହାସନ ଉପରେ ବସାଇଲେ। ଏଠି, ବ୍ରହ୍ମଋଷି, ରାଜଋଷି, ଦେବଋଷିମାନେ ଘିରିଥିବା ଏହି ମହାମଣ୍ଡଳରେ ଶୁକଦେବ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲେ। ପରିକ୍ଷିତ୍ ରାଜା, ଭଗବତ୍ଭକ୍ତ, ଶାନ୍ତ ଶୁକଦେବଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ଶିର ନମାଇ, ହାତ ଜୋଡି ଭକ୍ତି ଭାବେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।