ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ସେଉଁଠି ଅନ୍ୟ ପଞ୍ଚାଶି ଦେବତା ମିଶି ମାରୁତ ନାମେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ହରିଙ୍କ କୃପାରେ ସେମାନେ ମାଆଙ୍କ ଅପରାଧ ଦୂର କରି, ଏବଂ ସୋମପାନ କରିବାର ଅଧିକାରୀ ହେଲେ। ଏହାପରେ ଦିତି ଉଠି ଦେଖିଲେ ଯେ, ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ ଅଗ୍ନିପରି ତେଜଉନ୍ମତ୍ତ ହୋଇ ଦେବୀ ସହିତ, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଅବସ୍ଥାରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି। ତେଣୁ ଦିତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋ ସନ୍ତାନ, ମୁଁ ଏହି ଅତି କଠିନ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିଲି, ଯାହା ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଭୟ ପାଆନ୍ତି, କାରଣ ମୁଁ ଏକ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କରିଥିଲି। ଏଠିରେ ଏକ ସନ୍ତାନ ହେବା ଉଚିତ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସାତିଟି ସନ୍ତାନ ସାତି ଭାଗ ହୋଇଗଲେ—ଏହା କିପରି ହେଲା? ଯଦି ତୁମେ ଜାଉଛ, ସତ୍ୟ କୁହ, ମୋତେ ଭ୍ରମିତ କରନି।” ତାହାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, “ମା, ତୁମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୁଝି ମୁଁ ଏଠାରେ ଆସିଥିଲି। ଏକ ସୁଯୋଗ ଦେଖି ମୁଁ ତୁମ ଗର୍ଭକୁ ଭାଗ କରିଦେଲି, ମୋର ମନ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଲଗିଥିଲା, ଧର୍ମରେ ନୁହେଁ। ତୁମ ଗର୍ଭକୁ ସାତ ଭାଗ କରିଦେଲି, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାଗରୁ ସାତିଟି ପୁଅ ହେଲେ, ଏହିପରି ଭାଗ କରିବା ସତ୍ୱେ, କେହି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଲେ ନାହିଁ। ଏପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଦେଖି ମୁଁ ବୁଝିଲି, ଏହି ସଫଳତା ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ପୂଜାର ଫଳ, ଯାହା ସଫଳତା ଦେଇଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ କିଛି ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ, ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ସେମାନେ ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନୀ, ଯଦିଓ ଅନ୍ୟ କିଛି ଚାହିଁନ୍ତି ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ନିଜ ଲାଭ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବାମାନେ ଏପରି ନୁହେଁ। ଏହି ଜଗତର ମୂଳ ସ୍ୱାମୀ, ନିଜ ଆତ୍ମା ଓ ବିଶ୍ୱର ନାଥଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, କିଏ ଜଡ ଗୁଣ ସମ୍ପର୍କରେ ଲାଗିବାକୁ ଚାହିବ, ଯାହା ନରକକୁ ନେଇଯାଏ? ଏହିପରି, ମା, ମୋର ଏହି ଦୁଷ୍କୃତ୍ୟକୁ ମୁଁ ଶିଶୁ ସ୍ୱଭାବରୁ ଏବଂ ମୂର୍ଖତାରୁ କରିଥିଲି, ମୋତେ ମାଫ କର। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମ ଗର୍ଭ ପୁନଃ ଜୀବନ ଲାଭ କରିଛି।” ଏପରି ଭାବେ ଦିତି ଅନୁମତି ଦେଲେ, ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ର ମାରୁତମାନେ ସହିତ ମାତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏଭଳି ଭାବେ ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଥିଲ, ମୁଁ ମାରୁତମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳମୟ ଜନ୍ମ କଥା କହିଦେଲି। ଏଠାରେ ଆଉ କ’ଣ କହିବି? ଏଠାରେ ସୂତ କହିଲେ: ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ ଏହି ଅପରାଧ ନେଇ ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ଯେଉଁ ଅପରାଧ ସେ ନିଜେ କରିନଥିଲେ। ସେ ଭାବିଲେ, “ହାୟ, ମୁଁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ, ଗୁପ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅପମାନ କରି ଅପରାଧ କରିଛି। ନିଶ୍ଚୟ, ଦେବତାପ୍ରତି ଅସମ୍ମାନ କରିବାରୁ ମୋ ଉପରେ ଦୁର୍ଜୟ ବିପଦ ଆସିବ। ଯେପରି ଆସିବ, ଆସୁ, ଏହା ମୋର ପାପର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ହେଉ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଆଉ କେବେ ଏପରି କାମ କରିବି ନାହିଁ। ଆଜି ଯଦି ରୃଷିପୁତ୍ରଙ୍କ କ୍ରୋଧାଗ୍ନି ମୋ ରାଜ୍ୟ, ଶକ୍ତି ଓ ଧନକୁ ଭସ୍ମ କରିଦେଉ, ମୁଁ ଏପରି ଦୁଷ୍ଟ ଚିନ୍ତା କେବେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦେବତା କିମ୍ବା ଗାଈପ୍ରତି ରଖିବି ନାହିଁ।” ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି ସେ ଶୁନିଲେ ଯେ ରୃଷିପୁତ୍ର ତକ୍ଷକ ନାମକ ସର୍ପ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ଦଣ୍ଡ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ଏହାକୁ ଭଲ ଭାବିଲେ, କାରଣ ଏହା ତାଙ୍କୁ ଦେହ ଓ ସଂସାରରୁ ବିରକ୍ତି ଦେଇବ। ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକର ଅସାରତା ବୁଝି ସେ ସବୁ ତ୍ୟାଗ କରି, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଦସେବା କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ ଏବଂ ଅମୃତ ନଦୀ ତୀରେ ଉପବାସରେ ବସିଲେ। ଏହି ନଦୀ, ଯାହାର ଜଳ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଦଧୂଳିରେ ମିଶିଛି, ଗଙ୍ଗାଠାରୁ ଅଧିକ ପବିତ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରେ। ଏପରି ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ କିଏ ଏହି ନଦୀକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଛି କରିବେ? ଏଭଳି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି, ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ ପରୀକ୍ଷିତ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ପାଦରେ ମନ ନିବେଶ କରି, ମୁନିଗଣଙ୍କ ପରମ ଧୃଡ଼ତା ସହ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଉପବାସ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ବିଶ୍ୱ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ବଡ଼ ବଡ଼ ମୁନି ଓ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ। ସେମାନେ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଦର୍ଶନ ନାମେ ଆସିଥିଲେ, କାରଣ ସତ୍ପୁରୁଷମାନେ ନିଜେ ତୀର୍ଥକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି। ଏଠି ଆସିଥିଲେ: ଅତ୍ରି, ବଶିଷ୍ଠ, ଚ୍ୟବନ, ଶରଦ୍ୱାନ, ଅରିଷ୍ଟନେମି, ଭୃଗୁ, ଅଙ୍ଗିରା, ପରାଶର, ଗାଧିପୁତ୍ର, ରାମ, ଉତଥ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରମଦ, ଏଧ୍ମବାହ, ମେଧାତିଥି, ଦେବଳ, ଆର୍ଷ୍ଟିଷେଣ, ଭାରଦ୍ୱାଜ, ଗୌତମ, ପିପ୍ପଳାଦ, ମୈତ୍ରେୟ, ଔର୍ବ, କବଷ, କୁମ୍ଭୟୋନି, ଦ୍ୱୈପାୟନ, ଏବଂ ପୂଜ୍ୟ ନାରଦ; ଏହାସହ ଅନେକ ଦେବ ଋଷି, ବ୍ରହ୍ମା ଋଷି, ରାଜର୍ଷି ଏବଂ ଅରୁଣ ଓ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ। ରାଜା ସମସ୍ତ ମୁନିମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହେବା ପରେ, ନମ୍ରତା ସହିତ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ ଏବଂ ମସ୍ତକ ନମାଇଲେ। ସେମାନେ ବିଶ୍ରାମ ନେଇଥିବାବେଳେ, ପରୀକ୍ଷିତ ସ୍ପଷ୍ଟ ମନ ଓ ଦୃଢ଼ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସହ ସାମ୍ନାକୁ ଆସି, ହାତ ଜୋଡ଼ି ନମ୍ରତାରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ କଲେ। ସେ କହିଲେ, “ହେ ରାଜନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଆମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, କାରଣ ଆପଣମାନେ ଆମ ପ୍ରତି ଦୟା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ରାଜବଂଶ ଏହି ଦୁଷ୍କୃତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଦସେବା ଅବହେଳା କରି ଅପବିତ୍ର ହୋଇଯାଇଛି—ହାୟ, ଏପରି ଦୁଷ୍କୃତ୍ୟ! ମୋ ପ୍ରତି ଭଗବାନ ଆଗାମ୍ୟ ହେବାରୁ ମୋର ମନ ଘରଗ୍ରସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିଥିଲା, ଏବଂ ଦ୍ୱିଜନ୍ମାନଙ୍କ ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ବିରକ୍ତି ଆସିଛି, କାରଣ ଆସକ୍ତି ଦ୍ରୁତ ଭୟ ଦେଇଥାଏ। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୁଁ ଆପଣମାନେ ନିକଟରେ ରହିବାକୁ ଚାହେଁ, ଏବଂ ମୋର ମନ ଭଗବାନଙ୍କୁ ନିବେଶ କରିଥିବାବେଳେ ଗଙ୍ଗା ମାତା ମଧ୍ୟ ରହନ୍ତୁ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶାପ କିମ୍ବା ତକ୍ଷକ ସର୍ପ ଦ୍ୱାରା ଯାହା ହେବ, ହେଉ, ଏହି ମଧ୍ୟବେଳେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତି ଗାଉ। ପୁନଃ ପୁନଃ ଅନନ୍ତ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଓ ଆଶ୍ରୟ ନ ଇଛା ହେଉ, ଏବଂ ଯେଉଁଠି ଜନ୍ମ ହେଉ, ସେଠି ମହାନ୍ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ସହ ସଦା ମୈତ୍ରୀ ଓ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ହେଉ। ଏଭଳି ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ସହ ରାଜା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ପୂର୍ବ ତୀରରେ କୁଶ ଶଯ୍ୟା ଉପରେ ବସି, ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁଅଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ ସମୁଦ୍ରକନ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେଇ ଉପବାସ ଆରମ୍ଭ କଲେ।