ଦିତି ଏକବାର ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷ ହରିଙ୍କୁ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପୂଜା କରିଥିଲେ, ଏହି ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ସେ ସମତା ଲାଭ କରିଥିଲେ। ପ୍ରାୟ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଦିତି ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଅନ୍ୟ ପଞ୍ଚାଶି ଦେବତା ମିଶି ମାରୁତ ରୂପେ ପରିଣତ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ମାଆଙ୍କ ଦୋଷ ଦୂର କରି, ହରି ତାଙ୍କୁ ସୋମପାନର ଅଧିକାର ଦେଇଥିଲେ। ଦିତି ଏଠିରୁ ଉଠି ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଅଗ୍ନିପ୍ରଭା ସମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଦେବୀ ସହିତ ଦୋଷମୁକ୍ତ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦିତ। ତାପରେ ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏହି କଠିନ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିଲି, ଯାହା ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଭୟ କରନ୍ତି, ଏହା ମୁଁ ପୁଅ ପାଇଁ କରିଥିଲି। ମୁଁ ଏକ ପୁଅ ଚାହିଁଥିଲି, କିନ୍ତୁ ସାତିଟି ସାତ ହୋଇଯାଇଛି—ଏହା କିପରି? ଯଦି ତୁମେ ଜାଣ, ମୋତେ ସତ୍ୟ କହ, ମୋତେ ଠକେଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।” ତେବେ ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, “ମା, ତୁମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୁଝି, ମୁଁ ନିକଟକୁ ଆସିଥିଲି। ଅବସର ଦେଖି, ମୁଁ ତୁମର ଗର୍ଭକୁ ବିଭକ୍ତ କରିଦେଇଥିଲି, ମୋ ମନ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଧର୍ମରେ ନୁହେଁ। ମୁଁ ତୁମ ଗର୍ଭକୁ ସାତ ଭାଗ କରିଦେଇଥିଲି, ସେଠାରୁ ସାତିଜଣ ଶିଶୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ପୁନର୍ବାର ଏହି ସାତିଟି ସାତ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ କେହି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଫଳ ଦେଖି, ମୁଁ ବୁଝିଲି ଏହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୁରୁଷଙ୍କ ପୂଜାର ଫଳ, ଯାହା ଏପରି ସଫଳତା ଦେଇଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ କିଛି ଚାହିଁନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଯଦି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରକୃତ ପ୍ରାଜ୍ଞ, କିନ୍ତୁ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ଲାଗି ପୂଜା କରୁଥିବାମାନେ ଏପରି ନୁହେଁ। ଜଣେ ପ୍ରାଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତି କେଉଁଠି ମାୟିକ ଗୁଣମାନଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶ କରିବେ, ଯାହା ନରକକୁ ନେଇଯାଏ, ଯେଉଁଠି ସେ ନିଜ ଆତ୍ମା ଦାତା, ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜିପାରିବେ? ସେଉଁଠାରୁ, ମା, ମୋର ଏହି ମହାପାପକୁ ଦୟାକରି ମାଫ କର, କାରଣ ମୁଁ ଅପକ୍ୱ ଓ ନିମ୍ନ। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ତୁମର ଗର୍ଭ ପୁନଃ ଜୀବନ ଲାଭ କରିଛି।” ଶୁକଦେବ କହିଲେ, ଏପରି ଅନୁମତି ଦେଇ, ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଦିତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଇନ୍ଦ୍ର ମାରୁତମାନେ ସହ ଦେବଲୋକକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କଲେ। ଏଭଳି ମାରୁତମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳମୟ ଜନ୍ମ ଗଥା ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଥିଲ, ସେସବୁ କହିଦେଲି; ଆଉ କ'ଣ କହିବି? ଏଠିଠାରେ, ସୂତ କହିଲେ—ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ଡୁବିଗଲେ, ଏକ ଅପରାଧ ଯାହା ସେ ନିଜେ କରିନଥିଲେ, ତଥାପି ଭାବିଲେ—"ହାୟ, ମୁଁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ, ଗୁପ୍ତଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅପମାନ କରି, ଅପରାଧ କରିଅଛି। ନିଶ୍ଚୟ, ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କୁ ଅସମ୍ମାନ କରିବାରୁ ମୋପରେ ଶୀଘ୍ର ଏକ ଦୁର୍ଜୟ ଦୁର୍ଗତି ଆସିବ। ଯାହା ହେଉ, ଏହି ଅପରାଧ ପାଇଁ ଏହା ମୋର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ହେଉ, ଯେପରି ଆଗକୁ ଏପରି କରିବି ନାହିଁ।" "ଆଜି, ଏହି କ୍ରୁଧିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଅଗ୍ନିମୟ ଶାପ, ଯାହା ମୋପରେ ଲାଗିଛି, ମୋ ରାଜ୍ୟ, ସମ୍ପତ୍ତି, ଧନକୁ ଭସ୍ମ କରୁ, ଯେପରି ମୁଁ ଆଉ କେବେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦେବତା, ଗାଉଁ ପ୍ରତି ଅପରାଧୀ ଭାବନା ନ ରଖିବି।" ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି, ସେ ଶୁଣିଲେ ଯେ, ଋଷିପୁତ୍ର ତକ୍ଷକ ନାମକ ମୃତ୍ୟୁ ଶାପ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ଏହାକୁ ଭଲ ମନ୍ନେଇଲେ, କାରଣ ତକ୍ଷକ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆସକ୍ତିଶୀଳ ଲୋକଙ୍କୁ ବିରକ୍ତି ଦେଇପାରିବ। ଏହି ଭାବେ, ସେ ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକ ଛାଡ଼ି, ସେମାନଙ୍କ ଅନର୍ଥକତା ବିଚାର କରି, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଦସେବା କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ଅମୃତ ନଦୀ କୂଳରେ ଉପବାସ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହି ନଦୀ, ଯାହାର ଜଳ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରଣର ଧୂଳିରେ ମିଶିଛି, ଗଙ୍ଗାଠାରୁ ଅଧିକ ପବିତ୍ର, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଓ ତାଙ୍କର ଅଧିପତିମାନେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି—ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ଲୋକ କିଏ ଏହାର ସେବା କରିବେ ନାହିଁ? ଏଭଳି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ରାଜା ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ପାଦରେ ମନ ଧାରଣ କରି, ପୂର୍ବ ତୀରେ କୁଶ ଶଯ୍ୟା ଉପରେ ଉତ୍ତର ମୁହଁ କରି ବସି, ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ମହାନ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନେ ସହ ଏଠାରେ ଆସିଲେ; ବେଶିଭାଗ ତୀର୍ଥଦର୍ଶନ ଉପଲକ୍ଷେ ଆସିଥିଲେ, କାରଣ ସଜ୍ଜନମାନେ ନିଜେ ତୀର୍ଥକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ଆସିଥିଲେ: ଅତ୍ରି, ବଶିଷ୍ଠ, ଚ୍ୟୱନ, ଶରଦ୍ୱାନ, ଅରିଷ୍ଟନେମି, ଭୃଗୁ, ଅଙ୍ଗିରା; ପରାଶର, ଗାଧିପୁତ୍ର ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ରାମ, ଉତଥ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରମଦ, ଏଧ୍ମବାହ; ମେଧାତିଥି, ଦେବଳ, ଆର୍ଷ୍ଟିଷେଣ, ଭାରଦ୍ୱାଜ, ଗୌତମ, ପିପ୍ପଳାଦ; ମୈତ୍ରେୟ, ଔର୍ବ, କବଷ, କୁମ୍ଭୟୋନି, ଦ୍ୱୈପାୟନ ଓ ପୂଜ୍ୟ ନାରଦ। ଏହିପରି ଅନେକ ଦେବ, ବ୍ରହ୍ମ, ରାଜରିଷିମାନେ, ଅରୁଣ ଓ ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ଆସିଥିଲେ। ରାଜା ସମସ୍ତ ଋଷିପୁତ୍ରମାନେଙ୍କୁ ଆଦର ଜଣାଇ, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ। ସେମାନେ ସୁବିଧାରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ରାଜା ଶୁଭ ମନ ଓ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ସହ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ହାତ ଜୋଡି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସେ କହିଲେ, “ହାୟ, ରାଜନ୍ତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆମେ ସବୁଠାରୁ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, କାରଣ ସର୍ବୋତ୍ତମମାନେ ଆମକୁ କୃପା କରିଛନ୍ତି। ରାଜବଂଶ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଚରଣ ଚ୍ୟୁତି ଦ୍ୱାରା ଅପବିତ୍ର ହୋଇ, ଦୂରେ ପଡ଼ିଛି—ହାୟ, ଏପରି ଅପରାଧ।" "ମୋର ମନ ଘର ଦେଖାରେ ଆସକ୍ତ ଥିବାରୁ, ସର୍ବେଶ୍ୱର ପ୍ରଭୁ ଦ୍ୱିଜମୁନିମାନଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ମୋତେ ବିରକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଆସକ୍ତି ଦ୍ରୁତ ଭୟ ଆଣିଥାଏ।" "ଏହିପରି, ମୁଁ ଆସିଛି, ମୋ ସହ ରୁହନ୍ତୁ, ଏବଂ ମୋ ମନ ପ୍ରଭୁରେ ଲଗାଇ ରହି, ଗଙ୍ଗା ମାତା ମଧ୍ୟ ରୁହନ୍ତୁ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶାପ ବା ତକ୍ଷକ ସର୍ପ ଦ୍ୱାରା ଯାହା ହେବ, ହେଉ—ତାପରି ମୁଁ ମଧ୍ୟେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଗୁଣଗାନ କରିବି।" "ପୁନଃ, ଅନନ୍ତ ପ୍ରଭୁ ଓ ତାଙ୍କ ଶରଣାଗତଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଓ ପ୍ରେମ ହେଉ। ମୁଁ ଯେଉଁଠି ଜନ୍ମନେଉ, ଧନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ମିତ୍ରତା ରହୁ, ଏବଂ ସବୁଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ନମସ୍କାର କରିବି।" ଏପରି ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ସହ, ରାଜା ପୂର୍ବ ତୀରେ କୁଶ ଶଯ୍ୟା ଉପରେ ଉତ୍ତର ମୁହଁ କରି ବସି, ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଭାର ସମୁଦ୍ର କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେଇ, ସ୍ଥିର ହୃଦୟ ହେଲେ।