ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ବଜ୍ରାୟୁଧ ଦ୍ୱାରା ସୁନା ରଙ୍ଗର ଭ୍ରୁଣକୁ ସାତ ଭାଗକୁ ଭାଗ କଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାଗ ଯେତେବେଳେ କାନ୍ଦୁଥିଲେ, ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି କହିଲେ, “କାନ୍ଦନି।” ଏହିପରି ଭାଗ ହେଉଥିବାବେଳେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ହାତ ଜୋଡି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଇନ୍ଦ୍ର, ଆପଣ କାହିଁକି ଆମକୁ, ଆପଣଙ୍କ ଭାଇମାନେ, ମାରୁତମାନେ, ମାରିବାକୁ ଚାହାଁଛନ୍ତି?” କୌଶିକ ଭାବରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଭୟ କରନି, ଭାଇମାନେ; ତୁମେ ମୋତେ ବହୁତ ପ୍ରିୟ। ତୁମେ ମୋର ସହଚର, ମାରୁତମାନେ, ସେମାନେ ମୋ ପ୍ରତି ଏକନିଷ୍ଠ।” ଦିତିଙ୍କ ଭ୍ରୁଣ ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କର କୃପାରେ ମରିଲା ନାହିଁ; ବଜ୍ରାୟୁଧରେ ପୁନିପୁନି ଆଘାତ ହେବା ସତ୍ୱେ, ଯେପରି ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରରୁ ଆପଣ ବଞ୍ଚିଥିଲେ, ସେପରି ଏହି ଭ୍ରୁଣ ବଞ୍ଚିଗଲା। ମୂଳ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଏକଥର ପୂଜିଲେ ମଧ୍ୟ ସମାନତା ଲାଭ ହୁଏ; ଦିତି ପ୍ରାୟ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ହରିଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସେହି ପଞ୍ଚାଶି ଦେବତା ମାରୁତ ହେଲେ; ମାଆଙ୍କ ଦୋଷ ଦୂର କରି, ହରି ସେମାନଙ୍କୁ ସୋମପାନ କରାଇଲେ। ଦିତି ଉଠି ଦେଖିଲେ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜସ୍ୱୀ, ଦେବୀ ସହିତ, ଦୋଷହୀନ, ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଆନନ୍ଦିତ। ତାପରେ ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏହି କଠିନ ବ୍ରତ ନେଇଥିଲି, ଯାହା ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଭୟ କରନ୍ତି, ଏକ ପୁଆ ପାଇବା ପାଇଁ। ଏକ ପୁଆ ପାଇବାକୁ ଚାହିଥିଲି, କିନ୍ତୁ ସାତଟି ସାତ ଭାଗ ହେଲା—ଏହା କିପରି? ଯଦି ଜାଣ, ସତ କହ, ମୋତେ ଠକାନି।” ଇନ୍ଦ୍ର ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ମା, ଆପଣଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୁଝି, ମୁଁ ନିକଟକୁ ଆସିଲି। ସୁଯୋଗ ଦେଖି, ମୁଁ ଭ୍ରୁଣକୁ ଭାଗ କଲି, ମୋର ମନ ଧର୍ମରେ ନୁହେଁ, ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଲାଗିଥିଲା। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଭ୍ରୁଣକୁ ସାତ ଭାଗ କରିଥିଲି, ଏହି ସାତଟି ଭାଗରୁ ସାତି ପୁଅ ହେଲେ। ପରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାଗକୁ ପୁନି ସାତ ଭାଗ କଲି, କିନ୍ତୁ କେହି ମରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଫଳାଫଳ ଦେଖି, ମୁଁ ବୁଝିଲି ଏହି ସଫଳତା ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କ ଉପାସନାର ଫଳ। ଯେଉଁମାନେ କିଛି ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ, କେବଳ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରକୃତ ପଣ୍ଡିତ; କିନ୍ତୁ ନିଜ ଲାଭ ମାତ୍ର ଚାହିଁଥିବା ଏପରି ନୁହେଁ। ଜଣେ ପଣ୍ଡିତ, ଯେଉଁଠାରେ ଆତ୍ମା ଦାନ କରିଥିବା, ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କ ନାଥ, ନିଜ ଆତ୍ମାର ନାଥଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିପାରିବ, ସେ କାହିଁକି ଭୌତିକ ଗୁଣ ସପର୍ଶ କରିବେ, ଯାହା ନରକକୁ ନେଇଯାଏ?” “ଏହିପରି, ମା, ମୋର ଏହି ମହାପାପକୁ ମାଫ କର; ମୁଁ ଅପକ୍ୱ ଏବଂ ନିଚ। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଆପଣଙ୍କ ଭ୍ରୁଣ ପୁନି ଜୀବନ୍ତ ହୋଇଛି।” ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ: ଏଭଳି ଅନୁମତି ପାଇ, ପବିତ୍ର ହୃଦୟ ଏବଂ ତୃପ୍ତ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ର ମାରୁତମାନେ ସହିତ ମାଆଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଫେରିଗଲେ। “ଏପରି ମାରୁତମାନେ କିପରି ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଛ, ସେସବୁ ମୁଁ କହିଦେଲି। ଆଉ କଣ କହିବି?” ଏହିପରେ, ସୂତ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ: ରାଜା ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଲେ, କାରଣ ସେ ଏକ ନିନ୍ଦନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଯାହା ନିଜେ କରିନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଭାବିଲେ, “ହାୟ, ମୁଁ ନିର୍ଦୋଷ ଏବଂ ଗୁପ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଅପରାଧ କରିଛି। ନିଶ୍ଚୟ, ଦେବତା ସଦୃଶ ଲୋକଙ୍କୁ ଅସମ୍ମାନ କରିଥିବାରୁ ଏକ ଦୁର୍ଲଭ ଦୁର୍ଘଟନା ଆସିବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହା ଯେପରି ଆସ, ମୋର ପାପର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ହେଉ, ଯାହାପରେ ମୁଁ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ ପୁନି କରିବିନି। ଆଜି, ରୈଷିଙ୍କ ରୋଷର ଅଗ୍ନି, ଯାହା ମୋ ଉପରେ ଜଳିଉଛି, ମୋର ରାଜ୍ୟ, ଶକ୍ତି ଏବଂ ବିଶାଳ ଧନକୁ ଖାଇଯାଉ, ଯେପରି ମୁଁ ଆଗକୁ କେବେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦେବତା କିମ୍ବା ଗାଈ ପ୍ରତି ଏପରି ଦୁଷ୍ଟ ଭାବ ରଖିବିନି।” ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ, ସେ ଶୁଣିଲେ ଯେ ଋଷିପୁତ୍ର ତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ଶାପ ଦେଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ତାକ୍ଷକ ନାମକ ସର୍ପ ଆସିବ। ସେ ଏହାକୁ ଭଲ ମନିଲେ, କାରଣ ତାକ୍ଷକ ତାଙ୍କର ଆସକ୍ତିକୁ ଛାଡ଼ିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ଏହିପରେ ସେ ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ତାଙ୍କର ଅର୍ଥହୀନତା ବିଚାର କରି, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରଣ ସେବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ଅମୃତ ନଦୀ କୂଳରେ ଉପବାସରେ ବସିଲେ। ଏହି ନଦୀ, ଯାହାର ଜଳ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରଣ ଧୂଳି ସହିତ ମିଶିଥାଏ, ଗଙ୍ଗାଠାରୁ ଅଧିକ ପବିତ୍ର, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଓ ତାଙ୍କର ଶାସକଙ୍କୁ ପବିତ୍ର କରେ—ମୃତ୍ୟୁ ମୁହଁରେ ଥିବା କିଏ ତାଙ୍କୁ ସେବା କରିବେ ନାହିଁ? ଏଭଳି, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ରାଜା ନିଶ୍ଚୟ କରି, ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ଚରଣରେ ମନ ଧରି, କୌଶଳ ଉପରେ ବସି, ସମସ୍ତ ଆସକ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଉପବାସ ନେଇଲେ। ସେଠାରେ ବିଶ୍ୱକୁ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ବଡ଼ ବଡ଼ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନେ ସହିତ ଆସିଲେ; ଅଧିକାଂଶ ତୀର୍ଥ ଦର୍ଶନ ଉପଲକ୍ଷେ ଆସିଥିଲେ, କାରଣ ଧର୍ମାତ୍ମାମାନେ ତୀର୍ଥକୁ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି। ଅତ୍ରି, ବଶିଷ୍ଠ, ଚ୍ୟବନ, ଶରଦ୍ୱାନ, ଅରିଷ୍ଟନେମି, ଭୃଗୁ, ଅଙ୍ଗିରା; ପରାଶର, ଗାଧିପୁତ୍ର, ପରେ ରାମ, ଉତଥ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରମଦ, ଏଧ୍ମବାହ। ମେଧାତିଥି, ଦେବଳ, ଆର୍ଷ୍ଟିଷେଣ, ଭାରଦ୍ୱାଜ, ଗୌତମ, ପିପ୍ପଳାଦ; ମୈତ୍ରେୟ, ଔର୍ବ, କବଷ, କୁମ୍ଭୟୋନି, ଦ୍ୱୈପାୟନ, ଏବଂ ପୂଜ୍ୟ ନାରଦ। ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ, ଦେବ-ଋଷି, ବ୍ରହ୍ମ-ଋଷି, ରାଜ-ଋଷିମାନେ, ଅରୁଣ ଓ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ; ରାଜା ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ମସ୍ତକ ନମାଇଲେ। ସେମାନେ ବିଶ୍ରାମ କରିବା ପରେ, ରାଜା ନିଜ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇ, ସ୍ପଷ୍ଟ ମନ ଓ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରି, ହାତ ଜୋଡି ବଡ଼ ଋଷିମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ସେ କହିଲେ, “ହେ ରାଜନ୍ୟମାନେ, ଆମେ ସବୁଠାରୁ ଧନ୍ୟ, କାରଣ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଲୋକମାନେ ଆମପାଖକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ରାଜବଂଶ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଦ ପରିଚର୍ଯ୍ୟା ଅବହେଳା କରି ଦୂରେ ପଡ଼ିଛି—ହାୟ, ଏପରି ନିନ୍ଦନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ। ମୋ ପାଇଁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ ପ୍ରଭୁ, ଯେଉଁଠାରେ ମୋର ମନ ପୁନିପୁନି ଗୃହସ୍ଥ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆସକ୍ତ ହେଉଥିଲା, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଉପଦେଶ ଦ୍ୱାରା ବିରକ୍ତି ଦାନ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଆସକ୍ତି ଦ୍ରୁତ ଭୟ ଆଣେ।” “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଆପଣମାନେ ମୋ ସହିତ ରୁହନ୍ତୁ, ଯିଏ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛି, ଏବଂ ମୋର ମନ ପ୍ରଭୁରେ ଅଟୁଟ ରହୁ।