ଧର୍ମର ରକ୍ଷକ, ମହାନ ରାଜା ବୃହତ୍ଶ୍ରବା ଏକ ରାଜର୍ଷି ଓ ଭକ୍ତପରାୟଣ ଅପରାଜିତ ସମ୍ରାଟ୍ ଥିଲେ, ଯିଏ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ଏହି ନିର୍ଦୋଷ ରାଜାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ ଅପରାଧ ଘଟିଗଲା, ଯାହା ଅବିବେକୀ ଏକ ଶିଶୁ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିଲା। ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା, ପ୍ରଭୁ, ଏହି ଅପରାଧକୁ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ ବୋଲି କାମନା କରାଗଲା। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେ ଅପମାନ, ଠକେଇ, ଶାପ, ଅପବାଦ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ଦିଆଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କ ପାଖରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରନ୍ତିନାହିଁ, ଯଦିଓ ସେମାନେ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାର ଶକ୍ତି ରଖନ୍ତି। ଏହିପରି ଦୃଢ଼ ଧୈର୍ୟ ଏବଂ ଦୟାର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଦେଖାଗଲା ମହାନ ଋଷିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଯିଏ ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ଅପରାଧ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ନିଜେ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟାୟ ଭୋଗିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ ମନରେ ରଖିଲେ ନାହିଁ। ସାଧାରଣତଃ, ଏହି ସଂସାରରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ଲୋକମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ପଡ଼ନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ଆନନ୍ଦକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତିନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନେ ନିଜ ଆତ୍ମାର ଗୁଣରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି। ଦୈନିକ ଆଚରଣ ଓ ଶୂଚିତା ନିମନ୍ତେ ନିୟମ ଦିଆଯାଇଛି—ପାଦ ଧୋଇନାହିଁ, ଭିଜା ପାଦ କିମ୍ବା ଭିଜା ମୁଣ୍ଡରେ ଶୋଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଅନ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା, ନଙ୍ଗା ଶୋଇବା, ପ୍ରଭାତ କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଶୋଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସବୁବେଳେ ସଫା, ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ମଙ୍ଗଳମୟ ଭାବରେ, ଗୋମାତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଅଚ୍ୟୁତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଉଚିତ୍ ଭାବେ ପୂଜା କରିବା ଦିନର ଆରମ୍ଭ ହେବା ଆଗରୁ। ମହିଳାମାନେ ଓ ପ୍ରାକ୍ରମବାନ୍ ଲୋକମାନେ ମାଳା, ଗନ୍ଧ, ଉପହାର, ଆଭୂଷଣ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବେ; ଘରଣୀ ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ପୂଜି, ସେମାନଙ୍କ ସେବା କରି, ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଗର୍ଭରେ ବିରାଜିତ ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରିବେ। ଏହି ଅଟୁଟ ପୁଂସବନ ବ୍ରତ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରଖିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଜୟ କରିପାରିବା ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମିବ। ଦିତି ଏହି ଶପଥକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି, କଶ୍ୟପଙ୍କ ନିକଟରୁ ଗର୍ଭ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଓ ଅଟୁଟ ବ୍ରତରେ ଲିପ୍ତ ରହିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ନିଜ ମାମୀ ଦିତିଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜାଣି, ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରମରେ ବଡ଼ ଆଦର ସହିତ ସେବା କଲେ। ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଅରଣ୍ୟରୁ ଫୁଲ, ଫଳ, ଦର୍ଭା, କୁଶ, ପତ୍ର, ଅଙ୍କୁର, ମାଟି ଓ ପାଣି ସମୟକୁ ଅନୁସରି ଆଣିଦେଉଥିଲେ। ଏଭଳି ଦିତି ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିବାବେଳେ, ହରି ତାହା ଭଙ୍ଗ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ଏକ ମୃଗ ଯେମିତି ଅନ୍ୟ ମୃଗଙ୍କୁ ଠକେଇଥାଏ, ସେଭଳି ଚଳାକି କଲେ। ତଥାପି, ଦିତି ନିଜ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ରହିଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର କୌଣସି ଦୁର୍ବଳତା ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ ଓ ଭୟ ଓ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଲେ—କିପରି ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧନ କରିବେ? ଏକ ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳେ, ବ୍ରତର କ୍ଲାନ୍ତି ଏବଂ ଭୋଜନ ପରେ, ଦିତି ପାଦ ଧୋଇନଥିବା ଏବଂ ଶରୀର ଶୁଧ୍ଧ ନଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଅବିବେକରେ ଶୋଇପଡ଼ିଲେ। ସେଇ ସୁଯୋଗକୁ ଧରି, ଯୋଗଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାହାଁଠାରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ ଗର୍ଭକୁ ତାଙ୍କ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ସାତ ଖଣ୍ଡ କଲେ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଖଣ୍ଡ କାନ୍ଦୁଥିଲା, ତେଣୁ ସେମାନେକୁ ପୁନିପୁନି କହିଲେ, “କାନ୍ଦନି।” ଏହି ଭାଗଗୁଡ଼ିକୁ ଭାଗ କରାଯାଉଥିବାବେଳେ, ସମସ୍ତେ ହାତ ଜୋଡ଼ି କହିଲେ, “ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ତୁମ ଭାଇ, ମାରୁତ, ଆମକୁ କାହିଁକି ମାରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?” ତେବେ କୌଶିକ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଭୟ କରନି, ଭାଇମାନେ; ତୁମେ ମୋତେ ପ୍ରିୟ, ମୋ ସେବକ ମାରୁତ ଗଣ।" ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ କୃପା ଦ୍ୱାରା ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭ ମୃତ୍ୟୁ ବର୍ଜିତ ହେଲା; ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୁନିପୁନି ଆঘାତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଯେପରି ତୁମେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରରୁ ବଞ୍ଚିଗଲ, ସେପରି। କେବଳ ଏକଥର ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ସମତା ଲାଭ ହୁଏ; ଏଠାରେ ଦିତି ପ୍ରାୟ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସେହି ପଞ୍ଚାଶି ଦେବତା ମାରୁତ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ମାତୃ ଦୋଷ ଦୂର କରି, ହରି ସେମାନେକୁ ସୋମପାନ କରାଇଲେ। ଦିତି ଉଠି ଦେଖିଲେ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଅଗ୍ନିପରି ତେଜସ୍ୱୀ, ଦେବୀ ସହିତ, ଦୋଷ ଶୂନ୍ୟ ଅବସ୍ଥାରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ଆନନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି। ତାପରେ ଦିତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋ ଶିଶୁ, ଏହି କଠିନ ବ୍ରତ ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଭୟ କରନ୍ତି, ଏକ ପୁଅ ପାଇଁ ଆମେ ଏହା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିଲି। ଏକ ପୁଅ ଆଶା କରିଥିଲି, କିନ୍ତୁ ସାତ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି—ଏହା କିପରି? ତୁମେ ଜାଣିଥିଲେ, ସତ୍ୟ କହ, ମୋତେ ଠକେଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।” ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, “ମା, ତୁମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୁଝି ମୁଁ ଏଠାରେ ଆସିଲି। ଏକ ସୁଯୋଗ ଦେଖି, ମୁଁ ତୁମ ଗର୍ଭକୁ ଖଣ୍ଡ କଲି, ମୋ ମନ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଲାଗିଥିଲା, ଧର୍ମରେ ନୁହେଁ। ତୁମ ଗର୍ଭକୁ ମୁଁ ସାତ ଭାଗ କଲି, ସେଠାରୁ ସାତ ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ପରେ ପୁନି ସେମାନେ ସାତ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ କେହି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ ନାହିଁ। ଏପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଫଳାଫଳ ଦେଖି, ମୁଁ ବୁଝିଲି ଏହା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରୁଷଙ୍କ ଉପାସନା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ଭବ ହୋଇଛି। “ଯେମାନେ କିଛି ଚାହାନ୍ତିନାହିଁ, ଏବଂ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରକୃତ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍; କିନ୍ତୁ ଯେମାନେ କେବଳ ନିଜ ଲାଭ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନେ ଏମିତି ନୁହେଁ। ଜଣେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ କିଏ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଇଥିବା ପ୍ରକୃତିଗୁଣ ସହ ସମ୍ପର୍କ ରଖିବେ, ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଉପାସନା କରି ଆତ୍ମା ଲାଭ କରିପାରିବେ? “ଏହି ଦୁର୍ବୃତ୍ତି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ, ମା, ମୋତେ କ୍ଷମା କର। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ତୁମ ଗର୍ଭ ପୁନଃ ଜୀବନ୍ତ ହୋଇଛି।” ଶ୍ରୀ ଶୁକଦେବ କହିଲେ—ଦିତିଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ, ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ଏବଂ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଇନ୍ଦ୍ର, ମାରୁତମାନେ ସହିତ ମାଥା ନମାଇ, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏଭଳି ମାରୁତମାନଙ୍କ ଶୁଭ ଜନ୍ମ କଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କହିଦେଲି, ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହାଁଛ? ଏପରେ, ସୂତ କଥା କହିଲେ—ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ୍ ଏହି ଅପରାଧ ଉପରେ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା କଲେ, ମନେ ଭାବିଲେ—“ହାୟ, ମୁଁ ନିର୍ଦୋଷ ଏବଂ ଗୁପ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅପମାନ କରି, ଅପରାଧ କରିଛି।